• blad nr 19
  • 1-12-2012
  • auteur W. de Lange, de 
  • Column

 

Opgeknoopt

“De baas van de Bastille werd door de razende Parijzenaars aan een lantaarnpaal opgeknoopt.”
“Wat is nou weer ‘opgeknoopt’?”
“Dat is een ander woord voor ‘opgehangen’.”
“Zeg dan gewoon opgehangen”, zegt tweedeklasser Marcel nijdig. Dat het soms zin heeft om een synoniem te gebruiken, ga ik niet uitleggen. Marcel is al tot het uiterste gegaan. Hij heeft zich ‘conservatief’ laten uitleggen, ‘revolutie’, ‘absolute koning’, ‘democratie’. Hij probeerde uit de context op te maken wat ‘gretig’ betekende, en ‘afgestompt’. Hij is niet afgehaakt bij de moeilijke buitenlandse naam van de gevangenis. Hij stopte niet met denken bij ‘razend’. Maar bij ‘opgeknoopt’ wordt het zelfs hem te veel. Ik kijk hem aan en denk voor het eerst in tijden weer: Ik doe het fout, ik hoor hier niet.
Bel. Volgende uur. Tweestromenland en Egypte. Het begin van de menselijke beschaving voor lieve, twaalfjarige bakkertjes verklaard. Ik heb het verhaal voor 1B aangepast, want de meeste 1A-ers gingen bij de eerste versie zo glazig kijken! Behalve Atilla dan. Atilla kan een heel uur zijn ogen strak op mij gericht houden. Dan is het alsof zijn hersens doorzichtig zijn en ik de raderen van zijn fantasie en geheugen kan zien werken. Hij snapt alles. De anderen raakten de weg kwijt bij het woord irrigatie. Ik legde het uit. Ik zette het op het bord. Ik maakte een tekeningetje. Maar het kwaad was geschied. Welke nieuwe uitvinding maakte landbouw in Egypte en Tweestromenland mogelijk? Minimatie. Immigratie. Ik zie op verschillende gezichten irritatie, vooral bij de meisjes: “Waarom word ik hiermee lastiggevallen? Wat heeft dit met mij te maken?”
In de nieuwe versie, voor de parallelklas, ben ik zelf een boer. Ik trek uit mijn overvolle dorp in Syrië naar de kurkdroge, maar vruchtbare grond van Zuid-Irak. Dat ik in het verhaal een man ben, kunnen ze goed hebben. Dat ik tijdens de trek naar het zuiden een simpele oermachine uitdenk om water uit de rivier naar de uitgedroogde, hoge oever te tillen – ik laat een plaatje zien - wordt geslikt.
Ik stop er wat details in, maar niet te veel. Details nemen de zaak over. In één tweede klas dachten ze dat er in de Franse Revolutie uitsluitend advocaten meevochten, omdat ik een verhaal had verteld over een provinciaal advocaatje dat een groot revolutionaire leider werd.
Terug naar de eerste klas en mijn boerderij in Tweestromenland. Mijn eerste irrigatiemachine loopt, ik plant, ik wacht gespannen af. Mijn eerste oogst is fenomenaal! Ik stuur bericht naar mijn broers dat ze hier ook naartoe moeten komen, naar Ur.
Einde verhaal, ik word weer juf. Tijd voor de algemene conclusie: de irrigatielandbouw leverde de mensheid een voedseloverschot, de eerste steden, de eerste schrifttekens, de eerste wiskunde en sterrenkunde enzovoort op. Sheila kijkt me hulpeloos aan. “Waarom word ik hiermee lastiggevallen? Wat heeft dit met mij te maken?”
Atilla wil verheffing. Sheila wil ontheffing. Wat ze niet weet, trekt haar niet aan, het stoot haar af. Het vak bestaat eruit te doen alsof er een gulden middenweg bestaat waarmee je beide groepen bedient.

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.