• blad nr 19
  • 1-12-2012
  • auteur G. van der Mee 
  • Redactioneel

Voorzitter ondernemingsraad is boos 

Er is te laat ingegrepen

Paul Dries, voorzitter van de ondernemingsraad bij Zadkine, verbaast zich over de weinig kritische houding van de overheid. “Achteraf, als het kalf al bijna verdronken is, worden er maatregelen genomen, maar het bestuur bepaalt nog steeds zelf wie er in de raad van toezicht komt.” Het verhaal over een roc met een bestuur, waarvan de voorzitter ook toezichthouder was.

Hij wil heel graag dat het weer goed gaat met Zadkine. “Al die negatieve publiciteit maakt het er ook niet beter op. Ik ben meer van de Rotterdamse aanpak, we stropen de mouwen op en we gaan er weer tegenaan.” Toch reageerde Paul Dries met een brief boos op een artikel in de Volkskrant. Het verbaasde hem dat daarin twee voormalige bestuurders alle ruimte kregen om hun straatje schoon te vegen en de schuld bij een ander te leggen. Terwijl er van het personeel en de OR niemand aan het woord kwam. “Enkele jaren geleden was er nog een reserve van 45 miljoen, nu zijn er grote tekorten waar het personeel voor opdraait.”
Wat was de grootste fout die er gemaakt is bij Zadkine?
“Dat er te laat is ingegrepen. In de periode tot 2007 kon iedereen zich alles permitteren, de bomen groeiden tot in de hemel. Er werden allerlei zaken opgezet, speciale opleidingen gestart, er kwamen extra voorzieningen voor studenten en er werd extra personeel aangenomen. Op het gebied van huisvesting liep het ook uit de hand. Er kwamen dure gebouwen bij terwijl het leerlingenaantal niet groeide. Elk jaar werd De Doelen afgehuurd voor een conferentie, terwijl 500 meter verderop een groot gebouw van Zadkine leegstond. Vanaf 2009 moet al duidelijk zijn geweest dat het zo niet langer door kon. Er kwam toen wel een ingrijpende reorganisatie, maar er veranderde niet veel.”

:Faliekant
Paul Dries begon zijn loopbaan in het basisonderwijs en werkt al ruim 32 jaar bij Zadkine. Daar was hij achtereenvolgens docent, adjunct-directeur en hoofd personeelszaken. Op 1 maart 2011 werd hij voorzitter van de gloednieuwe OR en kon direct aan de slag omdat de financiële situatie slecht was. Aan het eind van dat jaar werd meegedeeld dat er ingekrompen moest worden met 250 arbeidsplaatsen.
Hoe was jullie contact met het bestuur?
Dries: “De communicatie was slecht. Ook toen er nog een medezeggenschapsraad zat. De raad had bij al die huisvestingsplannen kunnen ingrijpen op grond van het meerjarig financieel beleid. Maar toen er wat van werd gezegd, kregen ze te horen dat het besluit al was genomen. Begrotingen kwamen ook altijd te laat en op een moment dat je er geen invloed meer op had. Henri van Vlodrop (collegevoorzitter, deze zomer afgetreden, red.) wilde het OR-bulletin altijd corrigeren voordat het verspreid werd en we hebben bijna een jaar moeten wachten op secretariële ondersteuning. Ik vind dat de overheid, als subsidieverstrekker, ook eisen moet stellen aan het niveau van de medezeggenschap. Onze ervaring is dat inspectie en ministerie zelf de OR onvoldoende informeert, of zelfs passeert. Bij ons werden de maatregelen uit het Convenant Leerkracht niet uitgevoerd. Het ministerie waarschuwde het college van bestuur en sprak vervolgens lovend over een scholingstraject waar wij faliekant tegen waren. Ze hadden ons daarover niet eens geïnformeerd.”
Wat was er mis met het bestuursmodel van Zadkine?
“In het bestuur zaten zowel de toezichthouders als de uitvoerders, dus de mensen van het college van bestuur. Ik vind het vreemd dat het ministerie ooit akkoord is gegaan met dit model, omdat het toch moeilijk is mensen te controleren waarmee je in hetzelfde bestuur zit. In feite konden die mensen gewoon hun gang gaan en werd er alleen achteraf gecontroleerd. In ons geval dus te laat. Want de inspectie heeft nu verscherpt financieel toezicht afgekondigd op grond van de cijfers van 2011. Wij kregen pas bij het lezen van het jaarverslag over 2011 door dat Van Vlodrop in 2011 een flinke salarisverhoging heeft gekregen. Ook de vergoeding van Jan Schop (oud-toezichthouder, red.) bleek opeens 60 procent hoger te liggen dan het afgesproken bedrag. Als OR hadden wij daar toestemming voor moeten geven, maar het is aan ons niet voorgelegd. Wij vonden deze verhogingen heel vreemd, vooral omdat in dat jaar al duidelijk was dat het er financieel zo slecht voor stond.”

:Megalomaan
Jan Schop, afkomstig uit het bedrijfsleven, was twintig jaar voorzitter van het bestuur, veel langer dan de gebruikelijke termijn van acht jaar. Schop verdedigt de uitbreidingsdrift van oud-collegevoorzitter Henri van Vlodrop nog steeds. ‘In retrospectief ogen de plannen wellicht megalomaan, maar in de tijdgeest was het niet vreemd’, zei hij half november in de Volkskrant. Hij steunde de collegevoorzitter, als toezichthouder, in alles en kreeg hiervoor de Erasmusspeld van de stad Rotterdam.
Jullie willen een betere controle hoe ziet die eruit?
OR-voorzitter Dries: “De OR zou advies- of instemmingsrecht moeten hebben op de statuten en de benoeming van de leden van de raad van toezicht. De nieuwe raad van toezicht wordt nu vreemd genoeg ingesteld door het oude bestuur. De invloed van de ondernemingsraad hierop is beperkt. Wij willen regelmatig overleg met de raad van toezicht zodat zij ook eens van anderen horen wat er speelt op het roc.”
Hoe gaat het nu met het personeel?
“Iedereen is onzeker, er is toch het gevoel dat wij moeten opdraaien voor de missers van de bestuurders. Door die eerdere bezuinigingsronde zijn er in de afgelopen tijd al veel collega’s vertrokken. Als er eerder was begonnen met het afstoten van vastgoed en het inkrimpen van het personeel, dan had de organisatie zich daar geleidelijker bij kunnen aanpassen. Nu is de druk heel groot op de mensen die overblijven, helemaal sinds er in oktober is aangekondigd dat er nog 150 man weg moet. Degenen die niet worden herbenoemd moeten maar weer aan de slag zien te komen. Voor de OR is het ook lastig, want we moeten kiezen tussen de belangen van het personeel en het belang van Zadkine. We hebben nu wel een alerter bestuur, ik denk dat we aan de nieuwe collegevoorzitter Luc Verburgh (per 1 juli benoemd, afkomstig van het Wellant College, red.) een goede hebben, maar hij staat voor een enorme klus.”

{kader 1}
Zadkine de feiten
Bij het Rotterdamse Roc Zadkine krijgen zo’n 18 duizend leerlingen les van, nu nog, 1800 personeelsleden. Doordat er teveel geld is uitgegeven, onder andere aan huisvesting, is er sinds enige jaren sprake van verlies. Afgelopen jaar ging het om 15 miljoen, dit jaar loopt dat waarschijnlijk op naar 19 miljoen. Vorig jaar werd besloten 250 arbeidsplaatsen te schrappen, dit jaar gaat het om nog eens 150. Het roc claimt dat het veel geld heeft verloren doordat de inburgeringseducatie op de markt is gegooid, dat leverde een strop op van 27 miljoen. In het ‘verbeterplan’ dat door bestuursvoorzitter Luc Verburgh werd gepresenteerd staat dat Zadkine terug moet naar de basis activiteiten. Hij wil bovendien af van de enorme hoeveelheid gebouwen. Geen geringe opgave in tijden van crisis.

{kader 2}
Het bestuur
Waarom werkte Zadkine met één bestuur dus zonder aparte toezichthouders? Het model wijkt af van wat gebruikelijk is binnen de mbo-sector. In het jaarverslag van 2011 wordt uitgelegd dat hiervoor is gekozen omdat ‘uit ervaring blijkt dat dit leidt tot een betere en evenwichtigere besluitvorming, een betere risicobeheersing en een daaruit volgend beter toezicht’.

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.