- blad nr 17
- 3-11-2012
- auteur A. Kersten
- Redactioneel
De best betalende scholen
In maart 2012 waren er nog meer dan honderd schoolbesturen in het basisonderwijs die niks hadden gedaan om hun docenten hoger in te schalen. Meestal eenpitters, besturen met maar één school onder hun hoede. Misschien hebben ze dat goedgemaakt bij de start van het nieuwe schooljaar en alsnog een sprong voorwaarts gemaakt. Want volgens het plan uit het Convenant Leerkracht om leraren sneller te laten doorstromen naar hogere salarisschalen, komt in 2012 ongeveer een kwart van de leraren basisonderwijs in aanmerking voor een benoeming in schaal LB. Interessant, want aan het einde van die schaal verdien je per maand toch 300 euro meer.
Helaas kunnen we dat nog niet laten zien. Op 1 oktober meet het ministerie van Onderwijs de salarisindeling, maar de cijfers over het beloningsbeleid van vorig jaar oktober kwamen pas in de zomer van 2012 beschikbaar. Daarom moeten we het doen met de cijfers van maart 2012, die kort na de zomer werden gepubliceerd. Mogelijk is het beeld dat we schetsen achterhaald, al stemmen geluiden uit het voortgezet onderwijs somber. Daar zijn scholen die na vertrek van een oudere docent met LD geen mensen naar LC of LD laten doorstromen, om zo geld te besparen.
Onnodig. Want álle scholen in basis- en voortgezet onderwijs krijgen geld om een fors deel van hun docenten te laten doorstromen naar een hogere schaal. Scholen gaan daar alleen heel verschillend mee om. Waar de een het ziet als een prima middel om beter te belonen, aarzelt de ander om verschil te maken. Reden voor het Onderwijsblad om die verschillen in kaart te brengen, in het blad en op internet.
Egeltjes
Profileren scholen zich een beetje met hun beloningsbeleid? Als egeltjes, heel voorzichtig. We plukten zo maar wat advertenties van internet. De eerste, die het meest voorkomt, luidt: ‘Arbeidsvoorwaarden overeenkomstig cao voor het voortgezet onderwijs’. Tsja, wat wil dat nu zeggen? Krijg ik straks LB of LC? Valt er iets te onderhandelen? Kijk, hier wel: ‘Salarisinschaling is afhankelijk van opleiding en werkervaring en vindt plaats in maximaal schaal LD’. Een signaal voor de sollicitant dat hij moet proberen een schaal hoger in te steken. En het Sint Michaël College in Zaandam begint het te begrijpen, al is het nog wat voorzichtig, een carrièreperspectief bieden kan wel eens mensen over de streep trekken: ‘Het functiebouwwerk kent voor zowel eerste- als tweedegraads docenten royale doorgroeimogelijkheden naar LC en LD’.
Bups geld
De middelbare scholen waren de eerste die extra geld kregen voor snellere doorstroming, de basisscholen volgden later. Voor deze maatregel uit het Convenant Leerkracht was 2012 een belangrijk jaar. Er werd door het ministerie gepeild of scholen inderdaad de afspraken na zijn gekomen voor de eerste bups geld, voordat het vervolg werd uitgekeerd.
Kort voor de zomer bleek dat het geval, de tussendoelstellingen voor 2011 zijn gemiddeld genomen bereikt. Daarom maakt de overheid nog eens honderden miljoenen voor onderwijssalarissen vrij. Uiteindelijk komt er ten opzichte van 2012 ruim 300 miljoen structureel bij. Hierdoor kunnen uiteindelijk vier van de tien leerkrachten basisonderwijs doorgroeien van LA naar LB. Wie in de prijzen valt, ziet zijn salarisperspectief met zo’n 300 euro per maand verbeteren. In het voortgezet onderwijs is het de bedoeling dat LB met name in de Randstad zeldzaam wordt en LC normaal. Dat betekent een salarisverbetering aan het einde van de schaal van ongeveer 600 euro per maand. Ook het aantal LD-functies gaat omhoog, wat betekent dat iemand ten opzichte van LC er dik 500 euro per maand op vooruitgaat. Voor nog eens 10 procent van de leraren in de Randstad moet dat gaan gebeuren.
Wat zijn tot nu toe de resultaten van de hele operatie?
Basisonderwijs:
• 79 procent van de grote schoolbesturen (met meer dan tien scholen) heeft de doelstelling van 16 procent LB gehaald of zit daar in maart 2012 al boven.
• Middelgrote schoolbesturen (met drie tot tien scholen) halen, met 72 procent dat aan de doelstelling voldoet, ongeveer hetzelfde resultaat.
• Kleine schoolbesturen blijven achter: daar haalt 68 procent de doelstelling van minimaal 16 procent LB. Bovendien zijn er meer dan honderd schoolbesturen die nog helemaal niets hebben gedaan in maart 2012.
Voortgezet onderwijs:
• Scholen buiten de Randstad voldoen nu al royaal aan de normen voor het verminderen van LB. 74 procent heeft dat al bereikt. De doorstroom naar LD kan nog wel verder omhoog.
• Randstadscholen lopen met het verminderen van mensen in LB achter. Opmerkelijk, omdat ze eerder en meer geld hebben gekregen om dat te bewerkstelligen. 56 procent van de scholen voldoet aan de normen. Wel hebben de Randstadscholen het percentage mensen dat LD kan krijgen op orde.
• Toch wordt er in de Randstad duidelijk beter betaald. Er zijn stevige beloningsverschillen tussen Randstad en daarbuiten aan het ontstaan, zoals de bedoeling was van het Convenant Leerkracht. Buiten de Randstad krijgt nu 38 procent van de leraren een salaris dat beter is dan LB, in de Randstad zit 60 procent in LC of LD.
• Binnen en buiten de Randstad voeren gymnasia de lijst aan van best betalende havo/vwo-scholen. De kopgroep houdt alleen starters kort in LB en betaalt 90 procent van het personeel in LC of LD.
• Bij de scholengemeenschappen mavo/havo/vwo valt op dat vooral bijzondere richtingen nog weinig werk hebben gemaakt van de doorstroom. Het gaat dan om vrije scholen en evangelische.
Grotere klassen
Operatie geslaagd, dus? Nou niet helemaal. Los van individuele scholen of schoolbesturen die achterlopen, zijn er meer problemen. De afspraken over de snellere doorstroom naar hogere salarisschalen zijn gemaakt met als uitgangspunt dat de leerling/leraarratio niet zou veranderen. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat scholen de hogere salarissen betalen door de klassen groter te maken.
Daar lijkt het wel een beetje op, nu al twee jaar lang de leerling/leraarverhouding aan het stijgen is. De vraag is alleen waar die stijging vandaan komt. Wordt die veroorzaakt door sluipende bezuinigingen of door het vrijmaken van geld om personeel naar een hogere salarisschaal te bevorderen? Zijn de kosten voor die operatie uit het Convenant Leerkracht te laag ingeschat, zoals wel eens wordt beweerd? Voor de vervolgstap wel belangrijk, maar een helder antwoord valt nog niet echt te vinden in de cijferbrij van docentenaantallen, leerlingenstromen en jaarrekeningen.
Rayonbestuurders van de AOb merken wel dat er in het voortgezet onderwijs wordt gerommeld met de doorstroomcriteria. Zo krijgen op sommige scholen leraren in LC en LD minder tijd voor het voorbereiden van hun lessen en nakijkwerk. De gedachte van de school is dat de ervaren leraren zo goed zijn, dat ze met minder tijd toekunnen voor voorbereiding en meer lessen kunnen draaien.
Op andere scholen is – soms met instemming van de medezeggenschapsraad – besloten meer taken te stoppen in de nieuwe LC- en LD-functies die vroeger apart met uren gehonoreerd werden. “Zo betaal je je eigen doorstroom naar een hogere schaal”, constateert een van de AOb-rayonbestuurders. De komende weken spreken de rayonbestuurders achterblijvers aan om zo de verdere doorstroom in deze tweede fase van het Convenant Leerkracht op gang te brengen.
{kader}
Best betalende scholen online
Van alle schoolbesturen basisonderwijs en scholen voortgezet onderwijs zijn uitgebreide tabellen te vinden op www.aob.nl. Deze zijn voor het basisonderwijs standaard ingesteld op scholen met het hoogste percentage LB. Naast alle besturen zijn er ook onderverdelingen naar kleine besturen, middelgrote en grote. Je kunt met de pijltjes bovenin sorteren of filteren op plaatsnaam, provincie of de percentages. Alle doelstellingen en gemiddelden zijn met een kleurtje aangegeven.
Bij het voortgezet onderwijs is het iets lastiger om uit te maken wie het beste betaalt door de verschillende onderwijssoorten en meerdere schaaltypen. Daarom wordt daar als norm de doelstelling van het convenant gebruikt: minder mensen in LB. Alle tabellen zijn dus gesorteerd op ten minste LB. De percentages LC en LD variëren enorm. Er zijn ook per schooltype tabellen beschikbaar. Ook hier is sorteren en filteren op allerlei manieren mogelijk.
Op basis van meeste LB in het basisonderwijs en minste LB in het voortgezet onderwijs, zijn daarnaast kaarten gemaakt met daarop de scholen. Wanneer je klikt op jouw school, krijg je de gegevens te zien.
{tabellen}
Top vijf best betalende schoolbesturen basisonderwijs met meer dan twee scholen
bestuur plaats hoogste % LB aantal scholen
Stichting Samen Onderwijs Maken Bergen op Zoom 27,4% 9
Onderwijsstichting Esprit Amsterdam 26,9% 3
Innovo, Stichting voor Katholiek Onderwijs Heerlen 26,8% 53
Stichting Primair Onderwijs Condor Beek-Ubbergen 26,8% 9
Stichting QliQ Primair Helmond 26,1% 15
Best betalende scholen basisonderwijs gerangschikt naar hoogste percentage LB, besturen met één of twee scholen buiten beschouwing gelaten vanwege grote schommelingen door kleine aantallen.
Doelstellingen en gemiddelde basisonderwijs
basisonderwijs LA LB LC
Doelstelling 2014 58% 40% 2%
Doelstelling 2012 75% 24% 1%
Doelstelling 2011 83% 16% 1%
Gemiddelde maart 2012 85% 15% 1%
Best betalende scholen voortgezet onderwijs Randstad
(gerangschikt op laagste percentage LB)
LB LC LD
Doelstelling 2014 16% 55% 29%
Gemiddelde maart 2012 39% 41% 19%
Doelstelling 2011 36% 45% 19%
top drie havo/vwo laagste % LB
St. Ignatiusgymnasium Amsterdam 2%
Fons Vitae Lyceum Amsterdam 3%
Keizer Karel College Amstelveen 5%
top drie vmbo/havo/vwo laagste % LB
ISW Westland 9%
St. Stanislascollege Delft 11%
Stedelijk Dalton Lyceum Dordrecht 20%
top drie mavo/havo/vwo laagste % LB
Libanon Lyceum Rotterdam 8%
Joodse SGM Maimonides Amsterdam 16%
Gerrit Rietveld College Utrecht 17%
top drie praktijkonderwijs en vmbo laagste % LB
De Goudse Waarden Gouda 23%
Globe College vmbo Utrecht 27%
Praktijkschool Uithoorn Uithoorn 30%
Best betalende scholen voortgezet onderwijs buiten Randstad
(gerangschikt op laagste % LB)
LB LC LD
Doelstelling 2014 44% 27% 18%
Gemiddelde maart 2012 60% 22% 17%
Doelstelling 2011 62% 19% 19%
top drie havo/vwo laagste % LB
Gymnasium Bernrode Heeswijk 15%
Praedinius Gymnasium Groningen 20%
Gymnasium Beekvliet Sint-Michielsgestel 21%
top drie vmbo/havo/vwo laagste % LB
Stella Maris College Meerssen 33%
Maurick College Vught 36%
Graaf Huyn College Sittard-Geleen 37%
top drie mavo/havo/vwo laagste % LB
Rythovius College Eersel 29%
Maartenscollege Haren 31%
Ommelander College Appingedam 32%
top drie praktijkonderwijs en vmbo laagste % LB
DaCapo College Eysenhegge Sittard-Geleen 45%
Burgemeester Harmsma School Gorredijk 47%
Emmacollege Heerlen 49%