- blad nr 17
- 3-11-2012
- auteur L. Douma
- Redactioneel
Jongeren spreken alleen ABN als dat ‘nodig’ is
Is het Algemeen Beschaafd Nederlands niet ouderwets? Moet het wel de norm blijven op school? Die discussie laaide onlangs op in Vlaanderen. De Nederlandse Taalunie ondervroeg er honderd 16- tot 24-jarige jongeren uit Nederland, Vlaanderen, Suriname en Aruba, over. Uit het rapport Jongeren, de Nederlandse taal & participatie blijkt dat jongeren hun taalgebruik aanpassen aan hun gesprekspartners. Met ouderen spreken ze ABN. En ze proberen ook correct te schrijven als dit nodig is, bijvoorbeeld als ze solliciteren. Verrassend genoeg proberen jongeren op facebook ook taalfouten te vermijden, omdat ze anders afgaan. Voor twitter, ping en whatsapp daarentegen gelden andere codes. Daar verzinnen jongeren eigen afkortingen en voegen ze emoticons toe. Dat jongeren op deze manier creatief met taal omspringen, hebben ze zelf niet door. Wanneer zij ernaar gevraagd worden, linken zij ‘Nederlands’ meteen aan het vak Nederlands op school. En dat vak vinden ze veelal suf. De nadruk in de lessen Nederlands ligt te veel op spelling en grammatica, vinden jongeren. De school biedt te weinig ruimte voor creativiteit met taal.
Afschaffen
Vlaamse jongeren geven in het onderzoek aan ABN belangrijker te vinden dan dat de Nederlandse jeugd dit vindt. De Taalunie denkt dat dit wellicht komt doordat Vlamingen meer in dialect spreken dan Nederlanders. In Vlaanderen kan het gebeuren dat mensen die twintig kilometer van elkaar vandaan wonen elkaar amper verstaan. Voor Vlamingen zou het daarom belangrijker zijn een gemeenschappelijke taal – het ABN – te spreken.
Nederlandse jongeren kijken over het algemeen neer op dialect en hechten om die reden waarde aan ABN. Ze geven aan meer moeite te hebben met spelling en grammatica dan de Vlamingen. Dit hebben ze gemeen met Surinaamse jongeren, voor wie het Nederlands vaak de tweede taal is. Als het aan de Surinamers ligt worden lidwoorden afgeschaft omdat de regels voor het gebruik daarvan ondoorzichtig zijn. Ook struikelen Surinaamse jongeren over de vele synoniemen die de Nederlandse taal kent.