- blad nr 15
- 6-10-2012
- auteur A. Kersten
- Redactioneel
Uitgezwaaid met een douceurtje
Een afvloeiingsregeling voor topfunctionarissen in de semipublieke sector blijft wat betreft politiek Den Haag beperkt tot maximaal 75 duizend euro. Eind oktober behandelt de Eerste Kamer een al jaren slepend wetsvoorstel dat daar vanaf 2013 eindelijk voor moet gaan zorgen. De Tweede Kamer stemde er eind vorig jaar al unaniem mee in.
Rond dezelfde tijd raakten bij de Amarantis Onderwijsgroep de financiële problemen in een stroomversnelling en werd de personeelsvertegenwoordiging geïnformeerd over de zorgwekkende situatie. Een half jaartje eerder, begin juni, was bestuursvoorzitter Bert Molenkamp afgetreden. Naast een ontslagvergoeding van 2,5 ton heeft hij recht op ‘een voorwaardelijke aanvulling op een eventueel’ pensioengat tot 1,5 ton. Molenkamp bleef op de loonlijst tot 1 oktober, het moment waarop hij voor drie dagen in de week aan de slag kon bij zijn nieuwe werkgever, Roc Rivor in Tiel. Daar kondigde hij in mei dit jaar zijn vertrek aan, na politieke druk vanwege de enorme ophef rond Amarantis en de miljoenen kostende reddingsoperatie.
Vertrekregelingen zijn een gevoelig onderwerp. Dat bleek onlangs weer toen de vertrekregeling voor ex-Consent voorzitter Peter van Leeuwen aan het licht kwam. Van Leeuwen nam in mei 2010 afscheid van het Enschedese basisschoolbestuur Consent en begon voor zichzelf. Bovenop zijn loon voor de eerste vier maanden van dat jaar kreeg hij een bruto halfjaarsalaris van 52 duizend euro toegekend. Daarnaast reserveerde het bestuur in één keer 3,5 ton aan werkgeverslasten om Van Leeuwen tot aan diens pensioen in 2019 financieel te ondersteunen. Consent maakte er zelf melding van in de vorig jaar verschenen jaarrekening, maar die bleef tot dusver onopgemerkt.
Zowel de voormalige bestuurder als de stichting weigerden aanvankelijk een toelichting te geven. In de vaststellingsovereenkomst waarin de afvloeiingsregeling is vastgelegd, hebben ze namelijk ook beloofd geen inhoudelijke zaken naar buiten te brengen. Een standaard paragraaf in zo’n contract, maar zo’n zwijgplicht helpt niet als je gevraagd wordt publieke verantwoording af te leggen over de besteding van gemeenschapsgeld. Uiteindelijk publiceerde Van Leeuwen alsnog een verklaring op de website van zijn consultancybedrijf. Daarin staat dat het schoolbestuur in 2011 en 2012 circa 37.500 euro per jaar voor zijn rekening nam aan premiekosten voor onder andere pensioen-, arbeidsongeschiktheids- en werkloosheidsverzekeringen. Die werkgeverslasten worden tot 2019 doorbetaald mocht de arbeidssituatie onveranderd blijven. ‘Voor Peter vormde deze regeling de mogelijkheid om als zelfstandig adviseur te kunnen gaan werken’, meldt Van Leeuwens website.
Het ministerie van Onderwijs, dat ook al meer dan een jaar over het jaarverslag beschikt, zei te onderzoeken of er sprake is van ondoelmatig besteed onderwijsgeld. Een interessante vraag, want werkelijk uitgegeven is het geld nog maar voor een deel. De 3,5 ton is in 2010 boekhoudkundig opzijgezet in een voorziening onder de noemer ‘juridische zaken en personele fricties’, en feitelijk wel direct onttrokken aan het onderwijs.
Afspraak
Vorig jaar liep de onrust bij een deel van het personeel van de Purmerendse Scholengroep (PSG), een bestuur voor zes middelbare scholen in Noord-Holland, hoog op. Zo hoog, dat manager Peter Overgaauw in november zijn aftreden aankondigde. Hij stond er vijftien jaar aan het hoofd, als algemeen directeur onder een stichtingsbestuur. Overgaauw zou op 1 januari dit jaar zijn functie neerleggen, en dat heeft hij gedaan.
De vertrokken directeur blijft formeel in dienst tot 1 maart 2014. De eerste veertien maanden tot 1 maart 2013 maakt hij gebruik van bijna 1900 uren aan opgebouwd spaarverlof en bapo-rechten, aldus de jaarrekening 2011. Vanaf 1 maart 2013 is hij een jaar ‘vrijgesteld van tegenprestatie’, zoals dat heet. De ontslagvergoeding komt omgerekend neer op één jaarsalaris, een bruto bedrag van 122.074 euro. Volgens Overgaauw kon hij de opgespaarde verlofuren destijds niet zomaar opmaken.
Toen hij eind vorig jaar zijn vertrek bekendmaakte, lag er al een afspraak dat hij in de zomer van 2012 de scholengroep zou verlaten. Om plaats te maken voor een opvolger die de rust terug kon brengen, is besloten het afscheid ruim een half jaar naar voren te halen. Wat betekende dat zeven maanden vervroegde vertrek voor de uiteindelijke regeling? “Dat is erin verdisconteerd. Ik had een overbrugging nodig en ben gewoon in staat om zelf voor mijn inkomen te zorgen. Het is een normale regeling. Ik wilde niet nagedragen krijgen dat ik er met een hoop maatschappelijk geld vandoor zou zijn gegaan.”
Overgaauw is bekend met de politieke plannen om ontslagvergoedingen tot 75 duizend euro te beperken. Maar dat wetsvoorstel was, en is, nog niet van toepassing, redeneert hij. “Tot nu toe wordt een jaarsalaris maatschappelijk aanvaardbaar geacht en daar heb ik me aan willen houden.”
Wat schoolbesturen naar buiten brengen over afspraken met vertrokken directeuren of bestuurders, verschilt nogal. De jaarrekening bij PSG is op dat vlak in elk geval uitvoeriger dan die van bijvoorbeeld Roc Leiden.
Roc Leiden, dat mede door ambitieuze nieuwbouw in financieel zwaar weer verzeild raakte, is afgelopen juli onder de strengste vorm van financieel toezicht geplaatst door de Onderwijsinspectie. Twee bestuurders die jarenlang aan het hoofd van de instelling stonden, zijn vorig jaar vertrokken. Jacques van Gaal, een decennium hét gezicht van de instelling, droeg in juli 2010 al de voorzittershamer over aan Jeroen Knigge. Hij bleef in dienst en was belast met de ‘bestuurlijke druk’ rond de oplevering van de nieuwbouw. Op 10 juni vorig jaar nam hij afscheid ‘in verband met het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd’, vermeldt de jaarrekening 2011. Waarom zijn bezoldiging in 2011 met 125 duizend euro dan toch ‘slechts’ 20 duizend euro lager is dan het jaar ervoor, wordt niet toegelicht. Het antwoord komt van voorzitter Liesbeth Halbertsma van de raad van toezicht. Zij verklaart desgevraagd dat Van Gaal in dienst was tot 1 november, het moment waarop hij met pensioen ging.
Marieke Jas, de tweede bestuurder die in 2011 vertrok, nam op 1 april vorig jaar afscheid van het roc. Toch komt haar bezoldiging met 144.131 euro zo’n 14 duizend euro hoger uit dan in 2010. In de jaarrekening wordt niet vermeld waarom. Jas ontving bij haar vertrek een eenmalige uitkering, aldus Halbertsma.
{lijstje}
Voorbeelden van vertrekregelingen afgelopen jaren
2011 Amarantis (mbo/vo), Bert Molenkamp: €250.000 + voorwaardelijke aanvulling pensioengat tot €150.000
2011 Purmerendse Scholengroep (vo), Peter Overgaauw: €122.074 (jaar vrijgesteld)
2011 Roc Rivor (mbo), Jeroen van den Berg: €66.665
2011 Inholland (hbo), Geert Dales: €248.872; Lein Labruyére: €175.000; Joke Snippe: €155.881
2010 Rijn IJssel (mbo), Jitze Ramaker: €230.000
2010 Hanzehogeschool (hbo), Cor de Ruiter: €190.000
2010 Windesheim (hbo), Hein Dijkstra: €180.000
2010 Hogeschool Domstad/Hogeschool Utrecht (hbo), Simone de Wit: €104.671
2010 Deltion College (mbo), Twan Sprenkels: €150.000
2009 Roc Midden Nederland (mbo), Bernard Fransen: €166.059
2009 Fontys Hogescholen (hbo), René van Elderen: €154.279; Elly Teune-Kasbergen: €152.324
(bron: jaarrekeningen instellingen)