- blad nr 12
- 23-6-2012
- auteur J. van Aken
- Aan de telefoon
Spelling is een sociale norm
Jongeren tussen 15 en 24 jaar vinden de Nederlandse taal saai, blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Taalunie. “Het wisselt, creatief schrijven zijn ze met plezier mee bezig”, merkt Klaas Heemskerk. Hij is voorzitter vaksectie Nederlands van de Vereniging Leraren in levende talen en leraar Nederlands op het Picasso Lyceum in Zoetermeer.
Merken u en uw collega’s ook dat jongeren Nederlands saai vinden?
“Het wisselt, maar leerlingen zijn op een leeftijd dat je de meeste zaken op school saai vindt. Er zijn onderdelen waar ze met plezier mee bezig zijn: creatief schrijven, raps, debatteren en sommigen lezen graag. Het lezen en schrijven van zakelijke teksten vinden ze vaak minder boeiend. Maar het zou niet prettig zijn leerlingen af te leveren die goed rappen, maar niet kunnen schrijven. Leraren Nederlands herkennen zich, denk ik, overigens niet erg in het onderzoek, waarvan ik me afvraag hoe representatief het is omdat de onderzoekers maar 25 jongeren in Nederland spraken.”
Leerlingen willen meer ruimte voor creativiteit door muziekteksten, rap en poëzie te gebruiken. U ook?
“Collega’s hebben daar in de les al aandacht voor door poëzie te bespreken en leerlingen zelf gedichten laten schrijven. Vaak kunnen leerlingen kiezen wat voor verwerkingsopdracht ze maken: een ander einde aan een verhaal schrijven of een stuk van een boek verfilmen. Ze hebben bij ons op school rapworkshops gehad en een poëzie slam: tijdens een wedstrijd een zelfgeschreven gedicht voordragen.”
Jongeren weten weinig over de geschiedenis van de Nederlandse taal. Ligt daar een taak voor het onderwijs?
“Het zou goed zijn als die geschiedenis meer aandacht zou krijgen. Dan begrijpen leerlingen bijvoorbeeld beter het klassieke onderscheid tussen sterke en zwakke werkwoorden. Nu zien ze dat als een onlogisch systeem. Voor een deel is dat een politiek besluit, want taalkunde is nu geen onderdeel van het vak Nederlands. Taalkunde komt nu slechts incidenteel aan bod, in het vwo met Middelnederlands, zodat ze zien hoe de taal er vroeger uitzag.”
Opvallend is dat leerlingen weinig belang hechten aan correct Nederlands, behalve op sociale media.
“Dat vind ik niet verrassend. Het laat precies zien wat spelling is: een sociale norm. Als ik een sms’je aan mijn vrouw stuur, maak ik me niet zo druk over spelfouten, maar wel als ik een reactie op een forum voor vakgenoten plaats. Iedereen denkt dat jongeren op sociale media hun eigen taal maken, maar ze controleren elkaar juist en als iemand een foutje maakt, wordt hij daar direct op gewezen.”