• blad nr 10
  • 26-5-2012
  • auteur R. Wisman 
  • Redactioneel

 

Opleidingen voor schoolleiders

Momenteel zijn schoolleiders niet verplicht zich te scholen. Opleidingen zijn er voor alle sectoren in overvloed, maar ze zijn niet allemaal erkend.

De professionalisering van schoolleider is onderdeel van het actieplan Leraar 2020. Voor de functie van schoolleider in het primair onderwijs worden nieuwe bekwaamheidseisen opgesteld. Er wordt gewerkt aan een landelijk register voor schoolleiders. Om zich te kunnen registreren moeten de schoolleiders een diploma van een door het accreditatieorgaan NVAO erkende opleiding hebben.
SAMOS is een samenwerkingsverband van hogescholen en universiteiten die erkende opleidingen aanbieden. Bekende opleiders in dit verband zijn Magistrum, Penta Nova en het Centrum voor Nascholing Amsterdam (dat sinds januari opleidingen aanbiedt in samenwerking met de Algemene Vereniging van Schoolleiders). Andere aanbieders zijn Lumius (hogeschool Stenden) en Tias Nimbas Business School (Tilburg) en Interstudie (Arnhem en Nijmegen).
Ook in het voortgezet onderwijs is het versterken van professionele deskundigheid een hot item. Een overzicht van opleidingen is te vinden op www.vo-academie.nl
De Nederlandse School voor Onderwijsmanagement is een universitair samenwerkingsverband dat erkende schoolleidersopleidingen voor het voortgezet onderwijs aanbiedt.
En dan zijn er nog er tig commerciële instituten die opleidingen en masters aanbieden. Let op dat de opleiding het NVAO-kwaliteitskeurmerk draagt. Private opleidingen - ook die onder een commerciële poot van een hogeschool of universiteit - hebben geen accreditatieplicht.


Wie: Ed Ilgen (27)
Studie: pabo
Nascholing: de eenjarige opleiding ‘Integraal schoolleider II’ van de Algemene Vereniging van Schoolleiders in samenwerking met het Centrum voor Nascholing Amsterdam.

‘Ik wil graag de koers bepalen’

‘Het is niet mijn bedoeling dertig jaar voor de klas te staan. Ik wil vlot het management in’, zei Ed Ilgen (27) tegen zijn werkgever. Inmiddels is hij drie jaar schoolleider waarvan twee jaar bij openbare basisschool Wereldwijs in Gouda.

“Leiderschap? Ik denk dat het van nature in je zit. Ik wil graag mijn eigen koers bepalen en ben selectief in de weg er naar toe. Ik vind het mooi om ergens te komen met z’n allen. Een schoolleider moet duidelijk, transparant en ‘laagdrempelig’ zijn. Ik denk dat ik over die eigenschappen beschik.
“Het voeren van slechtnieuwsgesprekken zie ik als een uitdaging. Hoe kun je kritisch zijn op mensen zonder hun eigenwaarde aan te tasten?
“Na de pabo stond ik een jaar voor de klas. Daarna vroeg mijn directeur of ik locatieleider wilde worden van een school met een Leonardoklas die gesloten moest worden. De media berichtten erover en dat zorgde voor onrust. Ik stond ouders vaak bij het hek gerust te stellen. Van de praktijk leerde ik het meest.
“De opleiding tot schoolleider zorgt voor aanscherping en focus. Door intensief met leidinggeven bezig te zijn, ontwikkel je een helikopterview. Alles wat ik doe, is erop gericht de leerlingen beter te doen leren. Hoe kan ik de kwaliteit verhogen met de middelen die er zijn? Ik voerde op school ‘handelingsgericht werken’ in, wat inhoudt dat je voor ieder kind registreert wat het nodig heeft. Wat zijn de belemmerende en/of stimulerende factoren in het leerproces? Heeft het verlengde of reguliere instructie nodig?
“De opleiding bestaat uit verbetertrajecten voor de school en opdrachten gericht op persoonlijke reflectie. Ik werkte bijvoorbeeld een plan uit om de ouderbetrokkenheid te stimuleren.
“Na de middelbare school wilde ik iets met lesgeven en leidinggeven. De pabo is een ‘doe-hbo’, maar er was ruimte voor verdieping. Ik deed de minor middenmanagement waarbij ik als stagiair een half jaar lang een schooldirecteur ondersteunde. Ook was ik lid van de studentenraad.
“Van kinderen is het een snelle stap naar volwassenen. Als je weet hoe kinderen in elkaar zitten, snap je volwassenen ook makkelijker.
“Het moeilijke aan schoolleider zijn is dat je onderdeel van het team bent, maar er tegelijkertijd ook buiten staat. Je draagt de verantwoordelijkheid alleen. Als er nú iets opgelost moet worden, moet ik dat doen.”

Wie: Babs Sirach (36)
Studie: hbo lerarenopleiding Duits
Nascholing: de tweejarige master onderwijsmanagement bij de Nederlandse School voor Onderwijsmanagement

‘Ik wil optimaal onderwijs voor iedere leerling’

‘Blijf je nu heel je leven lesgeven?’, vroeg de tandarts aan Babs Sirach (36) in de behandelstoel toen ze nog maar net voor de klas stond. ‘Nee’, zei ze, ‘ik wil directeur van een school worden.’ Onbewust speelde het al langer, maar op dat moment besloot ze: ‘Ik ga ervoor.’

“Ik zet een stipje op de horizon en daar werk ik naar toe. Ik begon als docent Duits op het Berlage Lyceum in Amsterdam. Daarna werd ik mentor, decaan, coördinator en afdelingsleider. ‘Is het wat voor jou?’, zei mijn leidinggevende bij de functies van decaan en coördinator. Die stimulans vond ik prettig. Het bevestigde dat het goed was wat ik deed.
“Ik ging het onderwijs in, omdat ik het al als leerling een prettige omgeving vond. Duits koos ik uit praktische overwegingen. Leraren Duits waren schaars. Het had ook een andere taal kunnen zijn. Sinds twee jaar leid ik de afdeling internationale schakelklassen.
“Door de opleiding merk ik dat ik veel werkzaamheden instinctief al goed aanpakte. Wat ik bijleerde, is de theoretische onderbouwing. Het overtuigen van mensen lukte al, maar ik bereid het nu anders voor. Mijn visie voor de afdeling staat nu op papier. Dit document past binnen de visie van de school en functioneert als kader bij het doorvoeren en borgen van veranderingen.
“Leerlingen zijn individuen die je op maat moet begeleiden. Ze verdienen optimaal onderwijs. Ik vind het leuk om mijn ideeën samen met het team vorm te geven.
“Als afsluiting van de master doe ik onderzoek onder schoolleiders. Ik wil weten hoe je een innovatie - die niet binnen de huidige wet- en regelgeving past - doorgevoerd kunt krijgen. Momenteel moeten de leerlingen van de schakelklas alle vakken in het Nederlands afsluiten, waardoor ze regelmatig onder hun niveau presteren. Ik wil me ervoor inzetten dat ze vakken in het Engels mogen afronden. Vervolgopleidingen zijn ook steeds vaker in het Engels, dus waarom niet?
“Die ruimte innemen vind ik spannend. Hoe kom ik bij de juiste mensen aan tafel? En, wie ben ik om daar aan te schuiven?
Analyseren en daarna adviseren over de beste handelwijze - dat vind ik leuk. Het is een fantastisch gevoel om deze verantwoordelijkheid te dragen.”

Dit bericht delen:

© 2021 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.