Het werk was me te doods

Bij elkaar hadden er wel 700 mensen gereageerd op de advertentie. Astrid van der Ploeg en Marjolijn van Son behoorden tot de eerste lichting. Zij namen ontslag en beginnen een nieuw leven voor de klas.
In Het Onderwijsblad houden ze daarover een dagboek bij.

Beiden zaten op een dood punt in hun carrière, ze wilden iets anders. Astrid van der Ploeg (28) had alles al de revue laten passeren: ³Het werk dat ik deed was me te doods. Ik maakte patronen pasklaar op een computer bij een textielfirma. Na twee jaar had ik dat wel gezien, het was toch altijd hetzelfde. Ik wilde iets met mensen, dat stond voor mij vast. Vrienden die problemen hebben, komen ook altijd naar mij toe - dat zal wel in me zitten. Ik dacht eerst aan een psychologiestudie, maar dan ga je weer zo terug in inkomen. Zelfs heb ik nog een LOI-studie overwogen. Toen wees iemand mij op die reclame over www.leraar.nl, een duale opleiding, dat was de oplossing voor mij.²
Amsterdam is de eerste stad die de tekorten in het basisonderwijs te lijf ging met een speciaal leer/werktraject. De schoolbesturen garanderen de kandidaten een baan. Ze krijgen een stoomcursus van een maand en gaan daarna voor de klas. Gedurende twee jaar volgen ze een dag per week een opleiding aan de pabo. In hun contract staat dat ze die twee jaar bij hetzelfde schoolbestuur blijven werken. Willen ze het contract verbreken, dan moeten ze het collegegeld zelf betalen.
Helemaal zonder onderwijservaring is Van der Ploeg niet, want ze deed na haar mbo de lerarenopleiding textiele vormgeving. ³Eigenlijk wilde ik samen met een vriendin styling gaan doen bij de ontwerpschool Montagne in Amsterdam. Maar we voelden ons er niet zo thuis. Daarom kozen wij voor die andere opleiding. Ik heb nog wel stage gelopen op een school. Ik vond het leuk, maar voelde me toch nog te jong om het onderwijs in te gaan. Ik wilde eerst wat andere werkervaring opdoen.²
Ze is net een paar maanden getrouwd en woont met haar man in een rustig buurtje in Obdam. ³Het liefst ga ik naar het speciaal onderwijs, kinderen met problemen of met een handicap, dat trekt me. Iedereen heeft tenslotte recht op een toekomst, op een plek in de maatschappij.²

Toneel
Bij Marjolijn van Son (29) knaagde het al een tijdje. ³Ik wilde met echte mensen werken, ik zat in een sfeertje waarin iedereen voor mijn gevoel een beetje toneel speelde met van die apenpakjes aan.² Van Son woont in een drukke straat in de Indische buurt in Amsterdam, ze studeerde aan de heao en deed daarna politicologie. Vervolgens werkte ze bij een uitgeverij vooral om Œhet internet-evenement¹. Na twee jaar was de groei eruit en stapte ze over naar de branchevereniging van de bloemenveiling. Communicatie was haar taak, maar ook daar was de lol er gauw vanaf. ³Ik ben gaan nadenken wat ik nou eigenlijk wilde en kwam tot de conclusie dat het iets met kinderen moest zijn. In mijn vrije tijd gaf ik al gymles, ik heb altijd veel met scouting gedaan, dus ik weet wel waar ik het over heb. Kinderen zijn lekker direct, daar houd ik van.²
Toen haar contract bij de branchevereniging afliep, besloot ze om na de zomervakantie met de verkorte opleiding te beginnen. Een vriendin wees haar op de duale opleiding. ³Op 5 juni ben ik naar de voorlichtingsavond geweest en het balletje is gaan rollen.² Ter overbrugging werkt ze nu als oproepkracht bij een crèche en bij de naschoolse opvang: ³Kan ik vast wennen.²
De geschiktheidstest die moest uitmaken of dit nieuwe beroep wel bij hen paste, vonden ze beiden behoorlijk pittig. Astrid van der Ploeg: ³Toen ik die enorme reader met allemaal vragen kreeg schrok ik wel even. Daarnaast moest ik in een kleuterklas een kringgesprek houden. Gelukkig heb ik een vriendin op de pabo die me vertelde wat ik moest doen en door mijn opleiding heb ik ook nog wel een beeld van een klas en van een lesplan. Ik denk dat het voor mensen die dit nog nooit hebben gedaan toch tamelijk ingewikkeld moet zijn.²
Marjolijn van Son hield een proefles in groep vijf over internet. ³Ik vind die leeftijd leuk, ze weten al wel wat en je kunt over veel dingen met ze praten.²

Concurrenten
De start van de eerste lichting voor de duale opleiding was wat moeizaam. Tijdens de eerste bijeenkomst op de hogeschool in Utrecht bleken nog slechts twee van de 22 cursisten een school te hebben, de voorwaarde voor een duale opleiding.
Van der Ploeg: ³We hadden allemaal hetzelfde lijstje telefoonnummers gekregen van schoolbesturen die we moesten bellen of ze ons konden gebruiken. Nou ja, iedereen begon natuurlijk boven aan de lijst, dus dat was erg onhandig. Doordat er niet bemiddeld werd, waren we eigenlijk een beetje elkaars concurrenten geworden.²
Het Onderwijsblad werd gebeld door een hele boze kandidaat, Anne Swieringa, die naar een informatiebijeenkomst was geweest voor de duale opleiding maar daarna nooit meer wat hoorde. ³Er werd gezegd dat het even kon duren, maar dat iedereen aan bod zou komen. Mij was verteld dat ik in principe geschikt was en dat ik op 11 september een geschiktheidstest zou doen. Voordat ik naar die bijeenkomst ging, had ik al besloten om de verkorte pabo te gaan volgen. Maar omdat zo¹n duaal traject me beter leek had ik me daar opgegeven. Ik hoorde helemaal nooit meer wat. Op een gegeven moment ben ik gaan bellen. Na drie dagen bellen kreeg ik de boodschap dat ik was uitgeloot. Helaas, er was iets fout gegaan in de communicatie. Ik begrijp dat niet iedereen mee kan doen, maar dan wil ik dat graag snel weten. Ik moest nu halsoverkop toch naar de verkorte opleiding waar ze al begonnen waren.²
Projectleider Jan Kerkhof noemt het Œaanloopproblemen¹ waarmee hij te maken had. Hij wist zelf niet op welke Amsterdamse scholen de vacatures zaten en hoeveel het er waren. ³Het aantal viel mee. Van de 700 belangstellenden gaan er nu 42 mensen meedoen. Wellicht wordt een aantal boventallig aangesteld. Wanneer er in het voorjaar vacatures zijn, worden er misschien weer mensen opgeroepen.²
Van der Ploeg en Van Son zijn inmiddels Œonder dak¹. Ze zijn tevreden over de school waar ze gaan werken. Astrid van der Ploeg wordt aangesteld als invaller voor de groepen zeven en acht op een school voor slechthorenden: ³Ik wil ook in mijn opleiding de aantekening speciaal onderwijs halen.²
Marjolijn van Son gaat naar een zwarte school bij haar in de buurt. ³Ik kon kiezen uit de kleutergroep, groep acht en groep vijf, daar waren de vacatures. Ik koos groep vijf. Het is de bedoeling dat ik na die maand opleiding al direct drie dagen voor de klas ga. Spannend, maar ik heb er erg veel zin in.²
Marjolijn van Son en Astrid van der Ploeg zullen voor Het Onderwijsblad een dagboekje gaan bijhouden over hun ervaringen als kersverse leerkracht.