- blad nr 17
- 17-10-2000
- auteur T. van Haperen
- Column
Apocalypse now!
Het begon in de zomer met hoogleraar Roel in Œt Veld die in de Volkskrant opriep tot burgerlijke ongehoorzaamheid. Zijn advies: bouw, en stuur de rekening naar Zoetermeer. De hoogleraar die medeverantwoordelijk is voor de budgettering roept op tot declareren. Een verandering van mening die steun verdient, want lumpsum is strijdig met de grondwet. De leerplicht laat zich niet begrenzen door een budget per instelling. Maar helaas switcht het pleidooi van verzet naar berusting. De staat blijft in gebreke en daarom mogen ouders zelf onderwijs kopen. Een vreemd voorstel want eigen richting is onverstandig. Het versterkt de maatschappelijke ongelijkheid en maakt talent uit lagere milieus onzichtbaar. Sociaal-democraat In Œt Veld weet dit ook, maar het interesseert hem gewoon niet. Ook D66-Kamerlid Lambrechts maakt zich zorgen over grondwettelijke zaken. In NRC Handelsblad beschuldigt zij katholieke en protestants-christelijke scholen er van allochtonen te weren. Een pijnlijke vergissing: bijzondere scholen selecteren niet aantoonbaar op huidskleur of land van herkomst. In de Randstad zijn genoeg zwarte christelijke scholen te vinden, op de Veluwe zijn er dat inderdaad wat minder. Wel sluit een fundamentalistische minderheid kinderen uit. Een orthodox-joodse school laat geen islamieten toe - er is ook niemand die dat wil. Maar ja, D66 dreigt fijngemalen te worden tussen twee grote coalitiepartners en dan is elke gelegenheid tot profilering een kans. De voorzitter van de Besturenraad trapt erin, reageert verontschuldigend en we hebben er een non-kwestie bij. Onderwijs is hot en dan kan de ambitieuze oppositiepartij GroenLinks moeilijk achterblijven. Politiek leider Paul Rosenmöller jat een plannetje van de VVD, laat een enquête afnemen met als uitkomst: leraren willen hun adv verzilveren. Een leugen van de ergste soort. Hedendaagse vacatures bestaan overwegend uit vervanging van zieken die jaren tegen de grens gewerkt hebben en daar een keer overheen zijn gegaan. Na reïntegratie zijn ze geen schim meer van wie ze ooit waren. Elke leraar kent ze en is doodsbang om op deze manier maatschappelijk uitgerangeerd te raken. Niemand wil harder werken. De enige reden dat sommigen Œja¹ hebben ingevuld is dat de lonen met ruim drie procent stijgen, terwijl volgens De Nederlandsche Bank de inflatie vier procent is, waarbij noodzakelijke producten als mobiliteit en wonen praktisch onbetaalbaar zijn. Dankzij Rosenmöller krijgen onderwijsgevenden de gelegenheid hun koopkracht op peil te houdenŠ met overwerk.
In ¹t Veld, Lambrechts en Rosenmöller fietsen zinloze rondjes om de kerk, volgers springen in hun wiel. In de Volkskrant benoemt Rita Kohnstamm computerspelletjes en televisie kijken tot nieuwe werkvormen. Ook een manier om personeelstekorten te bestrijden: het ambt wegautomatiseren. Twee dagen later staat professor Coen Teulings in dezelfde krant met een hooggeleerde opmerking. Hij wil meer geld voor scholing, het nationaal inkomen gaat dan omhoog en de hit veel geblaat, weinig resultaat heeft er weer een couplet bij. Geen van de bijdehandjes heeft een medicijn tegen de echte pijn, terwijl het zo makkelijk is. Fransen en Duitsers lezen nooit over lerarentekort. Salarissen liggen hoger, contacturen lager en opleiders kunnen selecteren.
En de minister, wat stelt hij hier tegenover? In NRC Handelsblad klaagt hij over helse pijnen in zijn rug die hem niet weerhouden van een rondje golf. De uitspraken over onderwijs zijn onbegrijpelijk: outsourcing, leraren verhuren zich vanuit bv¹s, ouders kopen van vakantiegeld een extra docent, nog grotere roc¹s schaffen mooiere apparatuur aan en hij is twee jaar stil geweest, maar daar komt verandering inŠ de muis gaat brullen. Dat doet het ergste vrezen, want zijn redeneertrant vertoont opvallende gelijkenis met de Amerikaanse arrogantie die Vietnam een vreemd bestuurlijk model wilde opleggen. Geen middel werd geschuwd. Napalm, corruptie en buitenproportionele vergeldingsacties waren aan de orde van de dag. Honderdduizenden verloren hun leven in een oorlog die niet te winnen viel. Helikoptergeluiden hangen boven de scholen.. Jim Morrison murmelt this is the end, my only friend the end... apocalypse now... Hermans, moordenaar!