• blad nr 16
  • 15-10-2011
  • auteur L. Douma 
  • Redactioneel

Financiële problemen nekken Groninger bestuur 

Banen moeten verdwijnen, maar visie ontbreekt


Het is een zootje in Groningen. Bij de verzelfstandiging kreeg het bestuur voor openbaar onderwijs O2G2 te weinig geld mee. Tegelijkertijd werd het geld voor gesubsidieerde arbeid ingetrokken. En de bezuinigingen op passend onderwijs komen daar nog eens overheen. Nu ligt er een reorganisatieplan. Of dat resulteert in een sociaal plan – dat met de bonden moet worden afgesproken – is nog maar de vraag. “Het plan getuigt van geen enkele visie. Wij zijn redelijk pessimistisch.”



Het rommelt al maanden in Groningen. Vlak voor de zomervakantie kregen alle O2G2-medewerkers een brief van bestuursvoorzitter Marita Schreur. Bij de verzelfstandiging van het openbaar onderwijs zou O2G2 een te lage bruidsschat hebben meegekregen. Dagblad van het Noorden berichtte daarop dat de leraarssalarissen eind dit jaar niet meer uitbetaald zouden worden.

Omdat gemeente en bestuur het niet eens waren wie de schuldige is van de problemen heeft de gemeente het adviesbureau Leeuwendaal Vos/ABB gevraagd onderzoek te doen naar de bruidsschat. Dat bureau stelde eind september dat er op de hoogte van de bruidsschat juridisch niets valt af te dingen, maar dat de gemeente destijds niet voor een marktconform bedrag heeft gekozen. Als reactie liet de gemeente weten 4,6 miljoen euro op de rekening van O2G2 te zullen storten. Omdat een bruidsschat niet met terugwerkende kracht kan worden aangevuld, geldt dat bedrag als een ‘extraatje’. Maar aangezien openbaar en bijzonder onderwijs aan elkaar gelijkgesteld zijn, moet ook het bijzonder onderwijs dat bedrag krijgen. Een forse tegenvaller voor de gemeente. Had de gemeente meteen een marktconforme bruidsschat meegegeven, dan was er niets aan de hand geweest.

Herrie hierover in de gemeenteraad. Zowel PvdA – destijds aanjager van de verzelfstandiging – als D66 vindt het vreemd dat er een doorbetalingsverplichting aan het bijzonder onderwijs geldt. Hierover is het CDA op zijn beurt weer boos.

Daarnaast zet de PvdA vraagtekens bij de rest van de financiële problemen van O2G2. Volgens de gemeente bezat de stichting op het moment van verzelfstandiging 13,6 miljoen euro. O2G2 bestrijdt dit. ‘Bij het vaststellen van de jaarrekening 2010 heeft onze accountant KPMG moeten concluderen dat het weerstandsvermogen bij de start van de verzelfstandiging 21 duizend euro negatief was’, schreef bestuursvoorzitter Schreur voor de zomer aan de medewerkers. Dat boekjaar werd afgesloten met een negatief resultaat van 4,5 miljoen euro.

De PvdA wil nu van de hoed en de rand weten en dringt aan op extra onderzoek naar het weerstandsvermogen. PvdA’er Roeland van der Schaaf zegt hierover in het Dagblad van het Noorden: ‘Als blijkt dat het verhaal van de gemeente niet klopt en het eigen vermogen niet 13,6 miljoen bedroeg, moet de gemeente alsnog bijpassen. Afspraak is afspraak.’ Komende maand steggelt de gemeente verder over wie waar fouten heeft gemaakt. En over de hoogte van het na te storten bedrag.



Visieloos

Intussen is er een reorganisatieplan opgesteld. O2G2 wil een kleine 140 fte schrappen. Het merendeel – bijna honderd - van de medewerkers die het veld moeten ruimen zijn conciërges, klassenassistenten en andere mensen in dienst via gemeentelijk gesubsidieerde banen. Met de verzelfstandiging stopte de gemeente namelijk de subsidie op deze arbeid, zodat het bestuur zelf 2,6 euro moet ophoesten. En dat geld is er niet. O2G2 heeft de gemeente een voorstel gedaan om de werknemers met gesubsidieerde arbeid te behouden. Dat onderwerp wordt in november in de gemeenteraad besproken.

De rest van de banen die moeten verdwijnen – 55 fte – komt uit het speciaal onderwijs. “O2G2 heeft het reorganisatieplan geschreven op ons. Tenminste, zo ervaren wij dat”, zegt Lammert Grooten, coördinator ambulante begeleiding bij Rec Noordoost Nederland cluster 3 (onderdeel van O2G2). “De gesubsidieerde arbeid krijgt de grootste klappen, maar daarna komt de ambulante begeleiding.”

Grooten was vier jaar geleden nog directeur van een basisschool. Hij werd gevraagd voor de ambulante begeleiding. “Wij zijn niet alleen groepsleerkrachten, maar ook verpleegkundigen, ergo- en fysiotherapeuten en gespecialiseerde onderwijsassistenten die een andere taak hebben gekregen. En nu lijkt het net alsof wij een aparte groep zijn, en alsof je je zo van die hele groep kunt ontdoen.”

Vooralsnog loopt het zo’n vaart niet. De AOb-bestuurders van rayon Noord concluderen na bestudering van het reorganisatieplan dat de bezuiniging van 55 fte ambulante begeleiders via natuurlijk verloop en beëindiging van tijdelijke en externe contracten kan worden opgevangen. Medewerkers voor wie binnen het speciaal onderwijs geen plek meer is, moeten teruggehaald worden naar het regulier basisonderwijs. ‘Vooralsnog is volgens de bonden gedwongen ontslag niet aan de orde. Wel zal gedwongen overplaatsing kunnen spelen’, schrijven AOb-rayonbestuurders Marja de Bree en Eugenie Stolk eind september in een brief aan de AOb-leden werkzaam bij O2G2.   

Toch is de onrust bij Rec Noordoost Nederland groot. “Wij zien in het reorganisatieplan geen visie terug”, zegt Grooten. “Ik maak me zorgen over de expertise: hoe handhaaf je die als je alle ambulante begeleiders in het ‘risicodragend deel van de formatie’ plaatst?” Een zorg die De Bree deelt. “Het hele reorganisatieplan gaat over geld en formatie.” Terwijl de problemen van het bestuur verder gaan dan alleen financiën. De kwaliteit van het Groninger openbaar onderwijs laat namelijk te wensen over. Zo worden negen van de 21 openbare basisscholen aangemerkt als ‘zwak’. Landelijk ligt dit percentage op 6 procent. De Bree: “Hoe moet het verder met het onderwijs, vraag ik me af. Het plan getuigt van geen enkele visie.”  

“Een deel van de financiële problemen is natuurlijk ook niet uniek voor O2G2”, redeneert Paul Inklaar, secretaris van de GMR van het voortgezet onderwijs van O2G2 en docent aan het Groninger Werkmancollege. “De bezuiniging op passend onderwijs draagt bij aan de problemen. En die bezuiniging is landelijk.”



Het bos in

Inklaar was als GMR-lid betrokken bij de samenstelling van het reorganisatieplan. Destijds hebben de verschillende GMR’en hun handtekening gezet onder de verzelfstandiging. Inklaar: “Wij hebben van tevoren nog gezegd: Denk erom dat die bruidsschat hoog genoeg is.”

De gemeenteraad zette uiteraard toentertijd ook zijn handtekening, en is nu in grote verwarring. “In het proces van de verzelfstandiging hebben veel mensen zich bemoeid met geld”, herinnert Inklaar zich. “Aan het begin was iedereen heel enthousiast; alles zou goed geregeld worden. En volgens mij heeft iedereen ook gehandeld naar beste vermogen. Maar aan het eind van het spel was er wel een tekort van 13 miljoen. In de zomer plaatste het Dagblad van het Noorden een interview met PvdA-onderwijswethouder Elly Pastoor. De kop luidde: ‘We hebben ze niet expres het bos ingestuurd’. Ik denk dat dat veelzeggend is.”

Zaak voor de GMR’en om te zorgen dat ze niet opnieuw het bos ingestuurd worden. Na instemming van de GMR’en met het reorganisatieplan moet O2G2 volgens de cao-regels een sociaal plan opstellen met de onderwijsbonden. Het Groninger bestuur stelt nu dat de GMR’en al ingestemd hebben met het reorganisatieplan. Maar AOb-rayonbestuurder De Bree vraagt zich af of dat wel waar is. “De GMR’en kregen op een dinsdag het reorganisatieplan onder ogen en moesten vrijdag met een reactie komen. Die tijd was wel erg krap. Ik denk dat dat ook de reden was waarom in het basisonderwijs er van de 24 GMR-leden maar veertien hebben gereageerd. Wij hebben bij O2G2 het huishoudelijk reglement opgevraagd, want wij denken dat de korte reactietermijn niet in overeenstemming is met de regels. Wat we al wel zeker weten is dat de personeelsgeleding van de GMR niet apart om instemming is gevraagd, en dat had wel gemoeten.”

Het Groninger bestuur heeft al laten weten weinig financiële mogelijkheden te hebben voor een sociaal plan. De AOb zegt op zijn beurt dat er zonder geld geen sociaal plan komt. De Bree: “De bezuinigingen moeten in augustus 2014 gerealiseerd zijn. Volgens ons kunnen in twee jaar tijd alle ambulante begeleiders elders worden geplaatst. Maar als dat niet kan – en daar dreigt O2G2 mee – moet er een sociaal plan komen. En dan moet het bestuur toch echt met geld komen. Als O2G2 geen overeenstemming met de bonden weet te bereiken, hebben ze in ieder geval in het primair onderwijs een groot probleem. Het Participatiefonds verstrekt namelijk geen uitkeringen zonder een sociaal akkoord dat door de bonden is getekend. Dus linksom of rechtsom: we moeten er wel uitkomen.”

Mocht het echt niet lukken, dan is terugdraaiing van de verzelfstandiging een mogelijkheid die O2G2 overweegt. “De verzelfstandiging terugdraaien is geen dreigement”, zegt Inklaar. “Het is een constatering. Een faillissement is onmogelijk, want de gemeente blijft verantwoordelijk.”

Begin november praten het bestuur en de AOb verder. In de tussentijd kunnen AOb-leden werkzaam bij O2G2 bij rayon noord terecht: rayon.noord@aob.nl 


Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.