Meerkoet

Is kennis nog steeds macht? Dat is de vraag. Als kennis macht is, valt er voor een docent niet zo heel veel te klagen. Hij doet goed werk en dat kan lang niet iedereen zeggen. Zolang je er van kan leven en de leerlingen er wijzer van worden, is het bijvoorbeeld absoluut niet erg om iets minder lekkere koffie te drinken uit oude kopjes. Het is niet moeilijk een te klein, wat afgeleefd, maar doordacht gebouw te zien door de ogen van collega’s die er tientallen jaren met plezier goed werk hebben geleverd. Schoonhouden doen we gewoon een beetje zelf, daar klagen we dan een keer per maand over, voor de gezelligheid, om de beurt, en we groeten de niet-schoonmaker allervriendelijkst. De vloeren zijn dit jaar trouwens geweldig in de was gezet! En de meerkoeten op de vaart tegenover de schoolvoordeur zijn vandaag, met dat eeuwige rothumeur van ze, schetterend aan het klagen over hun bestaan. Dus is alles zoals het hoort. Het wachten is op de leerlingen.
Even een mailtje sturen naar de leden van de ouderraad. Het valt te leren om er rekening mee te houden dat even een mailtje sturen op school een stief kwartiertje kan duren, vanwege verstofte hardware en versuikerde software. Gaan we niet over klagen, na een zee van vakantie. Een beetje pervers ook om nu al, nog helemaal ontspannen, te gaan zeuren over een naar het schijnt niet-marktconform salaris. Het heeft trouwens iets fijns (maar misschien hoor je dat in een vakbondsblad niet te schrijven) dat het salaris van dien aard is dat je in de lerarenkamer niet alsmaar hoeft te luisteren naar verhalen over de zoveelste uitbarsting van shoplust of alweer een verbouwing van huis, haard, wijnkelder of voorgevel.
Als u dit leest, bent u alweer weken bezig. Nu ik dit schrijf, moet ik de eerste leerlingen van dit schooljaar nog ontmoeten. Uw (en mijn) stemming zijn als dit nummer bij u binnenkomt misschien wel volstrekt anders. Daar is dan niets aan te doen. Ik heb nu geen zin in klagen.
Kennis ís macht. Zolang het september is, weet ik dat zeker. Er gaat niets boven gespierde hersenen, getraind met wiskunde, gestaald met taal, fantasierijk uitgevouwen door geschiedenis en aardrijkskunde, het zelfvertrouwen opgerekt door eindeloze oefeningen in beroepsvaardigheden. Hoe glanzend staan onze keukens te wachten op knedende en snijdende en roerende vingertjes! Natuurlijk geeft kennis macht, macht over het eigen bestaan. Leerlingen die het moeilijk hebben en leerlingen die moeilijk zijn, hebben des te meer behoefte aan die veelzijdige oefening in het beheersen van hun ingewikkelde, eigen leven. Laten we beginnen de maatschappelijke waardering voor het docentenvak te vergroten door er zelf het nut, de volstrekte onmisbaarheid van in te zien en het met plezier te doen.
Om vervolgens zonder een seconde te klagen, te eisen (ik sluit me hierbij geheel en al aan bij Aleid Truijens, columnist van de Volkskrant en het SP-Kamerlid Manja Smits) dat er in het komend jaar zichtbaar vooruitgang wordt geboekt in het beteugelen van de macht van superschoolbesturen, van sectorraden, van adviesclubs en allerlei andere marktconformisten die bloed aan het onderwijs onttrekken zonder er veel aan terug te geven.