Steentjes in je schoen

 Volgens het regeerakkoord moet in de bovenbouw havo/vwo het aantal profielen terug van vier naar twee. Dat gaat een efficiencywinst van 50 miljoen euro opleveren. Voor de zekerheid vraagt de minister aan de Onderwijsraad of dat ook zo is. Het antwoord is een gênant duidelijk nee. Leerlingen krijgen nog steeds duizend uur les en daar zijn leraren voor nodig. Vijftig miljoen bezuinigen, vergeet het maar. Even na deze afwijzing laat Trouw de minister aan het woord. Ze hoest de ronkende tekst over taal en rekenen als zuurstof voor alle kennis maar weer eens op. En zoals dat dan gaat tussen bewindslieden en journalisten, aan het einde van het vraaggesprekje volgt het beleidsvoorstel: wiskunde wordt ook op havo en vmbo een verplicht examenvak. Daardoor neemt het analytisch vermogen toe. Sinds de invoering van de grote onderwijsvernieuwingen in de jaren negentig rommelt de onderwijsinhoud als een dreigend onweer. Want ja, neem die tweede fase met zijn gemeenschappelijk deel, profielen en vrije ruimte, die belast de organisatie. Al die vakken passen slecht in een rooster, een langere schooldag is het gevolg. Hierin is inmiddels wat gerepareerd, maar er zijn nog steeds leerlingen die twee uur moeten wachten om het negende lesuur te volgen. En de minister heeft gelijk, vier profielen is wat overdreven. Na de basisschool kiezen kinderen een schooltype waarbinnen ze zich in de volle breedte ontwikkelen. Als de contouren van hun belangstelling zich aftekenen, sorteren de profielen ze voor, richting vervolgopleiding. Dat vervolgonderwijs kent slechts drie kennisgebieden; alfa, bèta en gamma. Hierbij aansluiten ligt voor de hand. Niet omdat het geld oplevert, maar omdat het logisch is. Maar dat gaan we na het doodvonnis van de Onderwijsraad niet doen. En kijk, daar is volgende proefballon alweer: wiskunde als verplicht examenvak. En dat is weer niet handig. Want voor een aantal leerlingen houdt trekken aan het voor hen morsdode getallenpaard een keer op. Hoe ik dat weet? Uit ervaring. Ooit moesten havo-leerlingen in het profiel cultuur en maatschappij het deelvak economie doen. Ik gaf die lessen. Mooi opgemaakte meisjes bevolkten mijn lokaal. De eerste maanden verliepen moeizaam. De paniekvraag ‘ik snap het niet’ was verboden. Ze moesten bovendien doodstil zijn en zich concentreren op het toepassen van economische begrippen met tweede klas wiskunde. Zo drilde ik ze voor de test, waardoor de resultaten redelijk waren en de sfeer verbeterde. Maar ze leerden niks en van een toename van hun analytisch vermogen was evenmin sprake. Kortom, wat wil deze minister? Beter presteren in de basisvakken; de zuurstof voor alle kennis. Die basis leg je echter niet in de bovenbouw, maar in de tien jaar daarvoor. En ja, de organisatie van het onderwijs kan beter, want die tweede fase met zijn vreemde roosters is als een paar slecht zittende schoenen. Maar die zijn inmiddels wel ingelopen. En vanaf dan geldt: opportunistische politieke oprispingen als minder profielen en verplichte wiskunde zijn niet meer dan steentjes in de schoenen van de leraar. Die maken het lopen bepaald ongemakkelijk.