- blad nr 12
- 25-6-2011
- auteur G. van der Mee
- Redactioneel
Achterstandsleerling is niet per se zorgleerling
Allochtone achterstandsleerlingen halen een deel (40 procent) van hun achterstand in op de basisschool. Autochtone leerlingen doen het daarentegen niet zo goed. Hun achterstand vermindert bij rekenen ietsje met 10 procent, hun taalvaardigheid blijft gelijk of verslechterd zelfs iets. In het voortgezet onderwijs is het beeld hetzelfde. Dat concluderen de onderzoekers van het Kohnstamm Instituut die, samen met het ITS, schoolprestaties onderzochten tussen 1994 en 2007. Doel van het onderzoek was na te gaan of het jarenlange achterstandenbeleid succes heeft.
Guuske Ledoux, onderzoeker en wetenschappelijk directeur van het Kohnstamm Instituut, vermoedt dat de stilstand bij autochtone leerlingen te maken heeft met een verkeerde aanpak. “Bij allochtone leerlingen zijn de leerproblemen, zoals de taal, duidelijk in kaart gebracht. Autochtone leerlingen worden toch meer gedefinieerd als zorgleerlingen, vooral omdat ze bijna altijd uit problematische gezinnen komen. Dat is ook de reden dat docenten lage verwachtingen van ze hebben.” Ledoux vindt het terecht dat er in 2006 besloten is meer gewichtengeld naar deze leerlingen over te hevelen. “Ik denk alleen dat scholen er niet zoveel mee opgeschoten zijn omdat het geld vervolgens versnipperd werd over de scholen, dus bijvoorbeeld van drie naar dertig scholen. De vraag is dus of dat niet anders moet.”
In deze groep is dus nog wel onbenut talent aanwezig?
“Uitputting van talent is wel als oorzaak geopperd voor de blijvende achterstand, al deze leerlingen zouden een laag IQ kunnen hebben. Maar dat klopt niet. Het talent is zeker niet op, maar wordt onvoldoende benut. Er moet nu onderzocht worden van welke specifieke aanpak deze leerlingen kunnen profiteren. Als het vooral het gezin is waardoor het kind stagneert, dan moet er misschien daar iets mee gebeuren.”
Allochtone leerlingen boeken wel vooruitgang, maar hebben hun achterstand zeker nog niet ingehaald. De taal speelt daarbij toch een belangrijke rol. De opleiding van de ouders, nu nog de enige factor die de achterstand bepaalt, is dus niet altijd doorslaggevend. Ledoux weet dat de minister niet van plan is de huidige gewichtenregeling nog te wijzigen, toch vindt ze dat allochtone leerlingen hierdoor in het nadeel zijn. Dat geldt ook voor scholen met veel allochtone leerlingen. De inspectie mag de etniciteit niet meer mee laten wegen bij het bepalen van de leeropbrengsten, Ledoux vraagt zich af of dat wel eerlijk is.
{kadertje}
Gemengd
Uit een ander onderzoek dat recent bij het Kohnstamm Instituut verscheen, blijkt dat leerlingen niet beter presteren in een gemengde klas. Hun schoolprestaties blijven zelfs iets achter. Wel kunnen ze beter met ruzie omgaan en tonen ze meer belangstelling voor andermans geloof. De onderzoekers vergeleken ruim 38 duizend allochtone en autochtone leerlingen met elkaar op 550 witte en zwarte scholen.