• blad nr 11
  • 11-6-2011
  • auteur G. van der Mee 
  • Redactioneel

 

Op grote school meer kans op geweld

Grotere scholen en een langer verblijf in het onderwijs. Dat kan een verklaring bieden voor de stijging van de jeugdcriminaliteit.

Hoe komt het dat het aantal jeugdige verdachten zo explosief is gestegen? André van der Laan, onderzoeker van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie, boog zich over die vraag. Hij ontdekte onder andere dat de schaalvergroting in het voortgezet onderwijs een belangrijke factor kan zijn. In tien jaar tijd, vanaf 1997 tot 2007, steeg het aantal jeugdige verdachten (12 tot en met 24 jaar) met 64 procent. Het aandeel van de scholen met meer dan tweeduizend leerlingen steeg van 11 naar 27 procent. Volgens Van der Laan kan het ook om bestuurlijke schaalvergroting gaan, “maar uit cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt wel dat het aantal leerlingen per vestiging met 20 procent is gestegen”.
In het onderzoek wordt gesproken van een ‘toegenomen dichtheid van het aantal leerlingen in het secundair onderwijs’. Want niet alleen is het aantal grote scholen toegenomen, leerlingen blijven ook langer op school. Daders en hun potentiële slachtoffers hebben daardoor veel meer gelegenheid om elkaar te treffen. En vooral als er onvoldoende toezicht is kan dat uitlopen op agressie.
Van der Laan: “Het aantal schoolverlaters is afgenomen en uit Amerikaans onderzoek blijkt dat een langer verblijf in het onderwijs meer interactie tot gevolg heeft. Dat kan gepaard gaan met een stijging van agressie. Het gaat niet om vermogensdelicten, want daar is het toezicht wel adequaat.” Uit het Amerikaanse onderzoek blijkt ook dat criminaliteit bij kleine scholen (kleiner dan 500 leerlingen) minder vaak voorkomt dan bij grote scholen (groter dan 1000 leerlingen). Van der Laan denkt dat de Amerikaanse cijfers niet zonder meer van toepassing zijn op de Nederlandse situatie, maar ziet hier wel dezelfde trends. “Het is dus ook in Nederland de moeite waard om te kijken naar de samenhang van die verschillende trends.”
Volgens Van der Laan is het wat te kort door de bocht om te concluderen dat minder schooluitval van jongeren tot meer geweld op scholen leidt. “Op de lange termijn is dat zeker niet het geval. Dan zorgen meer onderwijs en meer diploma’s juist voor een afname van de criminaliteit. Dit gaat om de korte termijn.”
Meer aandacht voor sociale veiligheid, bijvoorbeeld door het inzetten van een schoolagent, vergroot de pakkans van jeugdige daders. Dat kan voor een deel de stijging van de cijfers verklaren, maar alleen voor de leeftijd tot 18 jaar.

Dit bericht delen:

© 2021 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.