Proeve van bekwaamheid afnemen met een app

Leerlingen in het agrarisch onderwijs leggen regelmatig een zogenoemde ‘proeve van bekwaamheid’ af. Die voor een hoop papierwerk zorgt. Het Wellantcollege liet er een app voor ontwikkelen.

Tap. Harry Mevissen, docent aan het Wellantcollege in Houten, tikt met zijn pen op het scherm van zijn handheld computer. De boodschap ‘opname’ verschijnt. “Dit is de proeve van bekwaamheid van leerling Erik van Ieperen”, zegt Mevissen luid en duidelijk. “Erik: ga je gang!”
En dat doet Erik. “We zijn hier dus in de vlindertuin van Dierenpark Amersfoort. Maar het ontbreekt hier wel een beetje aan planten die voor vlinders aantrekkelijk zijn. Verder ligt het asfalt van het wandelpad strak tegen de stam van deze boom aan. Zo krijgen de wortels te weinig water: dat is echt funest.”
De voordracht van Erik van Ieperen is onderdeel van de zogenoemde proeve van bekwaamheid, de pvb. Elke leerling moet gedurende zijn agrarische mbo-opleiding meerdere malen zo’n examen afleggen. De bekwaamheden van de leerlingen worden daarbij traditioneel vastgelegd op standaard lijsten, die de laatste jaren echter steeds dikker werden. Door alle aanvullende eisen groeiden de pvb’s uit tot, in de woorden van het Wellantcollege, ‘papieren gedrochten van soms meer dan honderd pagina’s’.
Dat was lastig voor de school en voor de leraren, die de met de hand ingevulde lijsten vaak ook nog moesten overtikken voor de computer. En de bedrijfsassessoren, onafhankelijke deskundigen die bij de proeven van bekwaamheid aanwezig zijn, kregen ook hun buik vol van al dat papierwerk. Wat jammer is, want die assessoren zijn niet dik gezaaid: daar moet je als school zuinig op zijn.
Het Wellantcollege liet daarom, samen met vier andere mbo-colleges voor agrarisch onderwijs, een mobiele applicatie ontwikkelen die de hele papierwinkel zou kunnen vervangen. En dat is gelukt: de ‘pvb-app’ is twee maanden geleden opgeleverd.
Leerling Erik van Ieperen, die de mbo-deeltijdopleiding op niveau-4 volgt, heeft een beheerplan gemaakt voor de groenvoorziening van Dierenpark Amersfoort. Hij vervolgt zijn voordracht op het plein bij de hoofdingang van het park. “De bamboe staat er nogal dor bij. Ik zou hier graag wat meer kleur zien, voor de bezoekers.” Robert Oosterhof, hoofd groenbeheer van de dierentuin die meeloopt met de proeve van bekwaamheid, voelt zich aangesproken. “Die bamboe stond nog niet zo lang geleden in bloei. En dit beeld past ook bij ons park: we willen een beetje rommelige, avontuurlijke sfeer uitstralen.”
De groep gaat naar binnen voor, zoals dat heet, het competentiegerichte interview. Bedrijfsassessor Chris van den Dikkenberg, in het dagelijks leven vestigingsleider bij een hoveniersbedrijf, trapt af. “Je zegt dat het groenbeheer ‘op orde’ is. Maar hoe controleer je of dat zo blijft?” Erik weet het niet direct. “Kom, denk eens mee”, port docent Mevissen. Assessor Van den Dikkenberg helpt een beetje: “Je hebt zelf een hele mooie planning gemaakt voor het groenbeheer. Dan kun je daarop gewoon afvinken wat er op orde is.” Ah ja, natuurlijk.
In zijn plan roemt Erik het ‘natuurlijke’ beheer van het groen in de dierentuin: er wordt niet met chemische middelen gewerkt. Maar hoe wordt het onkruid dan bestreden? “Gewoon afmaaien”, is het antwoord. Docent Mevissen veert overeind. “Waar valt er hier iets te maaien? Volgens mij nergens, want er zijn hier geen grasvelden. Nu put je teveel uit je ervaring bij de gemeente Vianen.”
“Tja, dat komt natuurlijk omdat ik als deeltijdstudent al bij een gemeente werk”, pareert Erik. Docent Mevissen maakt er korte metten mee. “Zeg je nu dat je voor eeuwig bij de gemeente wilt blijven werken? Nee toch? Met een diploma op niveau-4 kan je bij veel verschillende organisaties terecht. Dan moet je een bredere kijk hebben ontwikkeld.”
Tap, docent Mevissen stopt de opname. “Erik, wil je je even terugtrekken?” Mevissen leest de te beoordelen competenties voor van het scherm. ‘Verzamelt relevante gegevens uit verschillende bronnen’. Jawel: Tap. ‘Inventariseert de wensen van de opdrachtgever’. “Nou, hij is genoeg bij mij langs geweest hoor”, grinnikt het hoofd groenvoorziening van de dierentuin. Tap.
Bij de competentie ‘Past nieuwe trends toe’ ontstaat twijfel. Tap: dit punt is onvoldoende. Zo gaat het door. “Gaat deze leerling wel een voldoende scoren?”, vraagt de bedrijfsassessor bezorgd als er een paar keer achter elkaar op onvoldoende is gedrukt. Dat is even rekenen: driekwart van de ‘werkprocessen’ moet voldoende zijn, en daarbinnen weer 60 procent van de zogenoemde ‘prestatie-indicatoren’. Dat rekenwerk voert de app nu uit, maar Meevissen durft de uitslag wel te voorspellen: “Deze leerling gaat het best halen.”
De competentie ‘Acquireert actief nieuwe klanten’ is een moeilijke: hoe acquireer je klanten, als hovenier in een dierentuin? “Erik noemt in zijn plan wel het belang van voldoende bezoekers”, helpt Mevissen. Ach, gelukkig: Tap, voldoende.
Bij een van de laatste competenties is Erik echt in de fout gegaan: hij heeft een kostenpost van 45 duizend euro opgesteld voor het water geven van de planten. “Dat is echt een overduidelijke fout”, vinden de mannen. “Water geven kan voor een tiende van dat bedrag.” Tap, onvoldoende.
Dan zijn de vragen op, en verschijnt de bevrijdende einduitslag in het scherm: voldoende. Erik wordt teruggeroepen. “We mogen je feliciteren”, zegt Mevissen. “Al zijn er nog wel een paar puntjes waar je aan moet werken, bijvoorbeeld op financieel gebied. Daar spreken we nog wel over.”
De drie mannen zetten hun handtekening op het schermpje van de handheld computer, en dat was dan dat. De gegevens worden straks automatisch doorgegeven aan de schoolcomputers, Mevissen hoeft dus niets meer over te tikken. “En als de inspectie langskomt kunnen ze zelfs de opname van het gesprek nog afluisteren, als ze dat willen.”
Er is slechts één nadeeltje aan de app, vindt Mevissen. Het schermpje van de computer is aan de kleine kant, dus heeft hij steeds zijn bril nodig. “Ik hoop dat er ook zo’n app voor de ipad wordt ontwikkeld.’

Goed nieuws voor Mevissen: De pvb-app draait op mobiele applicaties die werken met het Android-besturingssysteem. Dat kunnen kleine handheld computers zijn, maar bijvoorbeeld ook de grotere GalaxyTab (tabletformaat).