- blad nr 5
- 12-3-2011
- auteur L. Douma
- Redactioneel
Onderwijsraad wil prestatieloon
Het onderwijsniveau wordt in hoge mate bepaald door de kwaliteit van de docent. Vandaar dat excellentie onder leraren gestimuleerd moet worden, redeneert onafhankelijk adviesorgaan de Onderwijsraad. ‘In Nederland is het nog niet gebruikelijk om verschillen in de kwaliteiten van leraren expliciet te benoemen’, schrijft de raad. ‘De Onderwijsraad pleit voor het doorbreken van deze gelijkheidscultuur, en wil dat leraren die er met kop en schouders boven uitsteken meer waardering ontvangen.’ Hoe? Elke school moet voortaan de 5 procent beste leraren selecteren als rolmodel. Die leraar krijgt per jaar een projectbudget van 10 duizend euro. School en leraar bepalen waarvoor het geld wordt ingezet. Om de docent voor de gekozen projecten een dag in de week te kunnen vrijstellen, ontvangt de school geld om vervanging te kunnen regelen. Daarnaast krijgt de excellente leraar een jaarlijkse salaristoelage van 2500 euro.
De 5 procent rolmodellen moeten geselecteerd worden door ‘intersubjectieve beoordelingen’. De Onderwijsraad ziet die als volgt voor zich: uit gesprekken met collega’s moet de direct leidinggevende beoordelen wie excellent docent is. Die keuze wordt vervolgens extern getoetst, bijvoorbeeld met een assessment. Dit systeem doet volgens de raad ‘het meest recht aan de veelzijdigheid en complexiteit van het leraarsberoep en is daarom het meest kansrijk’.
Loondifferentiatie op basis van leerprestaties, zoals het kabinet met de prestatiebeloning voor ogen heeft, is volgens de Onderwijsraad niet zinvol. Uit eigen onderzoek blijkt dat het meten van de toegevoegde waarde onbetrouwbaar is. “Het had de club gesierd als ze het daarbij hadden gelaten. Het advies om 5 procent van de docenten als voorhoede aan te wijzen op basis van intersubjectieve normen, is nog slechter”, zegt AOb-voorzitter Walter Dresscher. De AOb voorziet grote problemen, als de ideeën van de Onderwijsraad tot uitvoering zouden komen. “Zo’n systeem is zeer gevoelig voor vriendjespolitiek. Temeer omdat het kabinet dat per se wil investeren in prestatieloon, geld beknibbelt op het salaris van collega’s, die zijn immers op nul gezet.”
De AOb heeft al eerder naar voren gebracht dat buitenlandse ervaringen laten zien dat prestatiebeloning in het onderwijs niet werkt. Maar het moet een van de kroonjuwelen worden van het kabinet-Rutte.