• blad nr 4
  • 26-2-2011
  • auteur J. van Aken 
  • de Vereniging

 

Klassieke talen alleen maken nog geen gymnasium

Over de plaats van de gymnasiale afdeling wordt op veel scholengemeenschappen niet erg systematisch nagedacht. “Dat maakt ze kwetsbaar”, zegt Sietske Waslander, hoogleraar sociologie. Ze licht alvast een tipje van de sluier op van haar onderzoek naar Latijn op scholengemeenschappen. Het onderzoek wordt gepresenteerd op de AOb-gymnasiumconferentie op 2 april.

De gemiddelde examenresultaten voor de klassieke talen en met name voor Latijn, zijn al jaren slecht. Voor de Belangengroep Gymnasiale Vorming (BGV) van de AOb aanleiding voor een conferentie over de vraag: Welke toekomst is er voor Latijn en Grieks in het Nederlandse onderwijsbestel? De BGV vroeg Waslander, onderzoeker Cissy Pater en docent klassieke talen Bosco Smit te onderzoeken welke factoren van invloed zijn op de resultaten bij het vak Latijn op scholengemeenschappen. Ze onderzochten vier gymnasiale afdelingen die hoog en vier die laag scoorden bij het centraal examen Latijn. Op de verschillen tussen de twee groepen scholen gaat Waslander in tijdens de BGV-conferentie op 2 april.
In zijn algemeenheid valt haar op dat het merendeel van de acht scholengemeenschappen geen strategisch beleid voert. “Er wordt niet echt nagedacht over de plaats van de gymnasiale afdeling binnen de school, hoe je een visie vormgeeft en hoe je commitment van andere, niet-klassieke talen, docenten krijgt. Dat is opmerkelijk.”
Een weinig samenhangende visie, maakt een afdeling kwetsbaar, stelt ze. “Dan hangt het vaak af van wat een paar docenten klassieke talen er van maken.” Vertrekken die, dan is er een probleem. “Door pensionering heb je te maken met een uittocht van met name eerstegraads docenten klassieke talen. In die hoek valt heel veel expertise weg.”

Blauwe broer
Ook de Verkenningscommissie Klassieke Talen, die het eindrapport Het geheim van de blauwe broer in juli 2010 afrondde, hamert op de integratie van klassieke talen in het gehele curriculum. Klassieke talen moeten meer zijn dan een extra vak, vindt ook Waslander. “Daar zit een wereld achter en hoewel de klassieke culturele vorming in eerste instantie de verantwoordelijkheid is van de sectie klassieke talen, kan het niet zo zijn dat de vormgeving en invulling van het gymnasium alleen bij hen ligt. Daar dreigt het op veel scholen nu wel naartoe te gaan.” Ze verwijst naar het eindrapport van de verkenningscommissie waarin voorgesteld wordt om klassieke culturele vorming te integreren in de nieuwe vakken Griekse Taal en Cultuur en Latijnse Taal en Cultuur. “Dat zou tegemoet kunnen komen aan de verbetering van het gymnasiale onderwijs. Maar ik ben ervoor om de klassieke vorming breder te trekken dan alleen de klassieke talen en die vorming ook stevig te verankeren in de rest van het onderwijs. Daarbij is het een risico dat de aandacht alleen komt te liggen bij de uitwerking van de leerstof van de nieuwe vakken, terwijl de manier waarop leraren hun werk moeten doen ook ontzettend belangrijk is.”
Scholen moeten zich afvragen wat ze wel en niet doen. “Besluiten ze een gymnasiumafdeling te behouden, dan moeten ze daarvan de volle consequentie trekken. Dat heeft gevolgen voor docenten, formatie en inroostering, je moet investeren in materialen, urentoewijzing en kostenverdeling. Scholen maken die keuze vaak niet, waardoor docenten hun werk niet goed kunnen doen. De voorwaarden zijn niet op orde doordat scholen terughoudend zijn heldere keuzes te maken.”

De AOb/BGV-conferentie is op zaterdag 2 april van 11 tot 16 uur in Utrecht, zie pagina .. Meer informatie: www.bgv.aob.nl

Dit bericht delen:

© 2026 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.