• blad nr 20
  • 11-12-2010
  • auteur A. Kersten 
  • Redactioneel

MR-leden blikken terug op de kwestie Klaas Koops 

Het Friesland College is dubbel gedupeerd

De ‘ondoelmatige’ vertrekregeling voor oud-bestuursvoorzitter Klaas Koops van het Friesland College is na druk van het ministerie aangepast. Daarmee wordt de aanvankelijke terugvordering van 6,9 ton met tweederde verlaagd. Toch moet het roc nog altijd ruim twee ton aan rijksbijdrage inleveren. Staatssecretaris Halbe Zijlstra verwees de afgelopen maanden naar deze casus als bewijs van daadkrachtig optreden. Maar de medezeggenschapsraad, die de zaak vorig jaar aan het rollen bracht, is minder te spreken over de uitkomst. Voorzitter Ben Klaassens en vicevoorzitter Andries Posthumus blikken terug op de kwestie.

Ben Klaassens, voorzitter van de medezeggenschapsraad van roc Friesland College: “Het is zuur dat er nog altijd een hele riante regeling overeind is gebleven voor de oud-voorzitter. Het is een bladzijde die moet worden omgeslagen, maar het komt toch nog steeds terug.”
Andries Posthumus, vicevoorzitter: “Het is heel frustrerend dat er door die vertrekregeling toch nog altijd een bedrag van 230 duizend euro wordt ingehouden op de bekostiging van het roc, terwijl er tegelijkertijd binnen het Friesland College wordt bezuinigd. Als medewerkers vanwege de bezuinigingen hun contract niet verlengd zien, dan hoor je mensen zeggen: Voor een oud-bestuurder is er wel geld.”

Loonlijst
Niemand had in mei vorig jaar deze uitkomst kunnen vermoeden. “Het adviseurschap van de heer Koops is oud nieuws”, antwoordde voorzitter André Olijslager van de raad van toezicht op zaterdagochtend 23 mei 2009 nog aan de telefoon op een vraag van het Onderwijsblad. “Er zijn hooguit een paar leden van de medezeggenschapsraad die het er misschien niet eens mee zijn.”
Dat was anderhalve week voordat het Friesland College landelijk de voorpagina’s haalde, en de politieke primeur zou nog volgen. Het werd de eerste keer dat toenmalig staatssecretaris Marja van Bijsterveldt de beloning van een (oud)bestuurder als ondoelmatig aanmerkte. En de eerste keer dat een school om die reden bij wijze van sanctie gekort zou worden op de rijksbijdrage. Publieke en politieke steunbetuigingen waren er voor de medezeggenschapsraad, die bij het ministerie aan de bel had getrokken.
Klaas Koops was ruim zeventien jaar verbonden aan het Friesland College toen hij in september 2007 zijn functie als bestuursvoorzitter neerlegde. Zijn terugtreden volgde op een roerige periode voor het roc. In 2006 kwam de instelling in het nieuws toen leerlingen protesteerden omdat ze te weinig les kregen. De klachten over de contacturen en de chaotische organisatie hadden mede te maken met de problematische invoering van onderwijsvernieuwingen. Het roc beloofde verbeteringen, maar die zouden onder een andere leiding worden uitgevoerd. Koops bleef op de loonlijst als adviseur, volgens de raad van toezicht had het roc daar profijt van.
Voor de MR werd het een brandende kwestie toen het ‘adviseurschap’ van Koops twee jaar later nog niet ten einde bleek te lopen. “Ons was door de raad van toezicht bij het terugtreden van Koops verteld dat hij twee jaar zou aanblijven. Bij de behandeling van de begroting voor 2009 vroegen we aan het college van bestuur wanneer dat geld dan vrij zou komen. We kregen te horen dat de afspraken doorliepen tot 2012”, herinnert Klaassens zich. “We voelden ons bedonderd”, zegt Posthumus. “We zijn gewoon voorgelogen”, vindt Klaassens. “Niet alleen over de duur van de aanstelling, maar ook over de kosten en de opbrengsten voor het roc.”
De raad van toezicht hield het op een misverstand. Begin mei 2009 gaf Klaassens aan dat de medezeggenschapsraad de rest van het personeel over de zaak zou informeren. De toezichthouders waren bang dat eventuele interne berichten op straat zouden belanden. Dat zou alleen maar tot meer negatieve publiciteit leiden en daar was het Friesland College niet bij gebaat. Als personeelsleden met vragen zouden komen, konden die toch een-op-een worden bijgepraat?

Druk
“We stonden onder behoorlijke druk”, vertelt Posthumus nu. “Die druk werd nog groter door alle aandacht in de media en in de politiek. Van collega-personeelsleden kregen we veel steun. Sommige collega’s vonden dat we ons nog harder moesten opstellen. Maar er waren ook mensen die vonden dat het Friesland College erdoor werd beschadigd en dat ons kwalijk namen.”
Klaassens: “Van de leidinggevenden kregen we een heleboel over ons heen toen we de zaak naar buiten brachten. Een aantal directeuren kwam bij ons langs en ons werd echt de mantel uitgeveegd. Er zou geen sprake zijn van een riante regeling en het Friesland College kwam door ons negatief in het nieuws. Toen de staatssecretaris met haar besluit kwam om een deel van de regeling terug te vorderen, kantelde de zaak. Een leidinggevende zei letterlijk: We hebben ons hierop verkeken.”
Op basis van onderzoek van de Onderwijsinspectie concludeerde Van Bijsterveldt in juni vorig jaar dat er sprake was van een ondoelmatige besteding van overheidsgeld. Een juridische kwalificatie die het terugvorderen van rijksbijdrage mogelijk maakt. Volgens de staatssecretaris bleek nergens uit dat er voor het salaris ook in verhouding prestaties waren geleverd. De regeling zou volgens Van Bijsterveldt voor het Friesland College 6,9 ton goedkoper zijn geweest als de kantonrechter een afkoopsom had moeten toekennen.
Op de vraag wat ze achteraf gezien anders zouden hebben gedaan, verwijst Posthumus naar die kantonrechtersformule. “De raad van toezicht heeft altijd gezegd dat het roc duurder uit zou zijn geweest bij de kantonrechter. We hebben dat niet zomaar aangenomen, maar we hadden daar wel eerder zelf onderzoek naar kunnen doen.”
Klaassens: “Ik denk dat we te goedgelovig zijn geweest tegenover de raad van toezicht. Toen we hoorden dat Koops zijn functie als voorzitter neerlegde en toch twee jaar in dienst zou blijven als adviseur, hebben we gedacht: Dat is nog te overzien. Als medezeggenschapsraad heb je er feitelijk niets over te zeggen. Maar bij die twee jaar hadden we gelijk moeten protesteren.”

Verklaring
Details over de salariskosten van de ‘adviseur strategische beleidvorming’ staan in de jaarrekening van het Friesland College. De beloning van 189.250 euro in 2009 bestaat uit 127.017 euro aan belastbaar loon, 34.629 euro aan pensioenafdracht en 27.604 euro aan aanvullende pensioenverzekering. De beloning lag vorig jaar zo’n 3,5 duizend euro hoger dan in 2008. In beide jaren werd de publicatienorm voor semipublieke topinkomens, de zogenoemde wopt-norm, overschreden. Overigens merkt de jaarrekening wel op dat de doelmatigheid van de vergoeding aan het einde van het boekjaar nog onderwerp van onderzoek was.
Afgelopen september verspreidde de raad van toezicht een optimistisch getoonzette verklaring over de afwikkeling van de kwestie. ‘Friesland College en ministerie OCW beëindigen meningsverschil’, staat erboven. Er is overeenstemming bereikt over de vervroegde uitdiensttreding van Koops en het verlagen van de kosten voor het Friesland College. Dankzij de ‘relatief beperkte omvang’ van de korting en spreiding over twee jaar kan de terugvordering door het Friesland College opgevangen worden ‘zonder dat dit invloed heeft op de kwaliteit van het onderwijs’. De raad van toezicht is ‘blij dat we er met het ministerie uit zijn en dat de kwestie Koops nu definitief is opgelost’.
Het bericht zette opnieuw kwaad bloed bij de medezeggenschapsraad, die besloot zelf een bericht onder het personeel te verspreiden. Daarin staat onder meer dat Koops zijn dienstverband nu twee jaar eerder beëindigt en dat er met de financiële afwikkeling een bedrag van circa 5 ton is gemoeid. “Ons is verteld dat het gaat om salaris, pensioenvoorzieningen en een afkoopsom van een ton. Dan mag het personeel dat ook weten”, vindt Klaassens.
Posthumus: “De suggestie dat er een meningsverschil zou zijn opgelost, klopt gewoon niet. Het roc wordt voor 2,3 ton gekort, dat is een sanctie omdat de vertrekregeling nog altijd te hoog is. Het Friesland College wordt dubbel gedupeerd. De regeling is duurder voor het roc dan nodig was geweest, en daarbovenop moet het roc ook nog eens dik twee ton op de bekostiging inleveren. Terwijl het roc het geld heel goed kan gebruiken.”

Zelfstandig
Tegen het einde van het gesprek herinneren Klaassens en Posthumus elkaar aan een besluit dat ze samen jaren terug namen. “Toen we ons verkiesbaar stelden voor de MR, hebben we ons voorgenomen om als raad zelfstandig en onafhankelijk te werk te gaan”, vertelt Klaassens. “Eigen afwegingen maken. Dat is volgens mij aardig gelukt”, aldus Posthumus. Hoewel de verhouding met het bestuur en toezichthouders gespannen is geweest, zien de MR-leden nu ook tekenen van verbetering.
Voor de medezeggenschapsraad valt begin volgend jaar het doek. Het Friesland College krijgt dan een ondernemingsraad, een gevolg van nieuwe wetgeving voor de bve. Posthumus stelt zich opnieuw verkiesbaar, Klaassens niet.
Voordat het zover is, hebben ze in elk geval nog contact met het ministerie. De MR-leden hadden minister Van Bijsterveldt voorgesteld om nog eens terug te blikken. De weerslag daarvan zal verschijnen in het interne infobulletin dat ze verzorgen. “Onze vragen gaan niet alleen over deze kwestie, maar ook over de kabinetsmaatregelen die gevolgen hebben voor het mbo”, zegt Klaassens. “We willen óók vooruit kijken.”

{kadertje}
Canard
Het college van bestuur en de raad van toezicht willen geen inhoudelijke toelichting geven, zo laten ze via hun gezamenlijke secretaris weten. Ze verwijzen naar het bericht dat de raad van toezicht in september heeft verspreid en beschouwen de kwestie als afgesloten.
Ook Koops was uitgenodigd om de afwikkeling rond zijn regeling en de terugvordering toe te lichten. Uit een korte e-mail die hij terugstuurt blijkt dat hij de hele affaire beschouwt als een canard: een bericht dat nadat het is gebracht, niet waar blijkt te zijn. ‘Ik ben geen partij in deze kwestie’, schrijft hij. Volgens Koops heeft de (vorige) minister van Onderwijs hem laten weten ‘dat hij de uitingen in de media over deze zaak, in het bijzonder rond mijn functioneren en integriteit, betreurt.’ Wat de oud-bestuurder er verder over kwijt wil, ‘is dat in verschillende publicaties met feiten en cijfers is en wordt gegoocheld. Het hele gedoe heeft de school alleen maar op extra kosten gejaagd.’

{fotobijschrift}
Ben Klaassens, voorzitter van de MR van roc Friesland College: “We zijn gewoon voorgelogen. Niet alleen over de duur van de aanstelling van Klaas Koops, maar ook over de kosten en de opbrengsten voor het roc.”

Dit bericht delen:

© 2020 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.