- blad nr 19
- 27-11-2010
- auteur L. Douma
- Redactioneel
Vertaling klassieke tekst is slecht meetinstrument
Een dik jaar geleden brak er flinke onrust uit in de wereld der klassieken. Een door het ministerie van Onderwijs ingestelde verkenningscommissie had de opdracht gekregen de toekomst te onderzoeken van de gymnasiumvakken Grieks en Latijn. De commissie bepleitte in een tussenrapport dat het vertalen van nog niet eerder geziene teksten op het eindexamen afgeschaft moest worden. Vanaf de vierde klas zouden alle leerlingen in plaats van Grieks of Latijn het vak Griekse en Latijnse taal en cultuur (GLTC) moeten krijgen, met daarin opgenomen het vak klassieke culturele vorming. Voor de echte diehards konden Grieks en Latijn als keuzevak in de bovenbouw blijven bestaan.
Dat laatste plan is in de eindrapportage van de verkenningscommissie van de baan. Het vak GLTC, zoals de commissie het zich voorstelde, is in de tijd die daarvoor beschikbaar zou zijn, onhaalbaar. En dus stelt de commissie voor Grieks en Latijn voort te laten bestaan, aangevuld met een culturele component.
Wel blijft de commissie ageren tegen de proefvertaling. De slechte cijfers die gymnasiasten voor de klassieke talen behalen, zijn voor een groot deel te wijten aan die vertaling. Maar zo’n vertaling brengt niet goed in beeld wat de leerlingen precies beheersen, vindt de commissie. Scholieren kunnen zo’n tekst bijvoorbeeld vertalen zonder te begrijpen wat deze betekent. Of ze kunnen veel vertaalfouten maken, en toch snappen wat de tekst inhoudt. Vandaar dat de proefvertaling beter kan verdwijnen. Dat wil zeggen: in haar huidige vorm. De commissie wil dat examenkandidaten nog wel een onbekende tekst voor ogen krijgen, maar daar slechts vragen over hoeven te beantwoorden.
Mild
Toen de commissie vorig jaar haar tussenrapportage bekendmaakte liepen leraren, rectoren en ouders te hoop tegen de commissie. Ditmaal zijn de reacties milder. De grootste struikelblokken – GLTC en het volledig afschaffen van de niet eerder geziene tekst – zijn dan ook verdwenen. De Belangengroep Gymnasiale Vorming van de AOb is blij dat de culturele component sterker verankerd wordt in de vakken Grieks en Latijn. Net als de Vereniging Classici Nederland en de Stichting het Zelfstandig Gymnasium is de belangengroep voorstander van nader onderzoek naar betere examentoetsen voor de vertaalvaardigheid van gymnasiasten.
Minister Marja van Bijsterveldt is voorlopig niet van plan de proefvertaling Latijn in het examen te laten vervallen. Haar zorg is dat bij de klassieke talen de lat lager komt te liggen in plaats van hoger.