- blad nr 17
- 30-10-2010
- auteur L. Douma
- Redactioneel
Havo belemmert doorstroming vanuit vmbo
Half oktober bracht Pieter Hilhorst een opmerkelijk item in zijn televisieprogramma De Ombudsman van de Vara. In het item komen leerlingen aan het woord die het afgelopen schooljaar hun vmbo-diploma voor de theoretische leerweg hebben gehaald, maar niet worden toegelaten tot de havo. Terwijl de Wet op het voortgezet onderwijs voorschrijft dat de theoretische leerweg leerlingen moet voorbereiden op de havo. In de praktijk blijken scholen allerlei blokkades op te werpen voor vmbo-scholieren die willen doorleren op de havo. De eigen scholengemeenschap wil leerlingen niet door laten stromen. Ook andere scholen in de buurt verlenen geen toegang.
Uit onderzoek van het Expertisecentrum Beroepsonderwijs blijkt dat 94 procent van de havo’s aanvullende eisen stelt naast het vmbo-tl-diploma. Zij vragen bijvoorbeeld een cijfergemiddelde van een 6,5 of een 7 en soms zelfs een 8. Ook wordt het oordeel van de mentor en docenten of het vakkenpakket van de scholier in kwestie meegewogen.
Scholen zeggen de extra toelatingseisen te stellen omdat niet alle scholieren met een vmbo-tl-diploma gekwalificeerd zijn voor de havo. Leerlingen die niet worden toegelaten tot de havo, zien zich gedwongen een mbo-opleiding te doen.
Klip en klaar
In het programma De Ombudsman zegt onderwijsadvocaat Katinka Slump dat scholen hun onderwijsvrijheid misbruiken. ‘Scholen moeten doen waarvoor ze bekostigd worden: kinderen helpen om kansen te grijpen in plaats van selecteren.’ Volgens haar is de wet klip en klaar, maar laat het ministerie van Onderwijs na in te grijpen.
Na aanleiding van het programma stelden D66, PvdA en CDA Kamervragen. De partijen willen weten hoe de minister in de toekomst voorkomt dat havo’s aanvullende eisen vragen van scholieren. “In de wet staat dat je met een vmbo-tl-diploma gewoon naar de havo kan. De minister van Onderwijs moet die wet handhaven”, aldus D66-Kamerlid Boris van der Ham.
Scholierencomité Laks heeft een meldpunt geopend voor vmbo-scholieren die zijn geweigerd op havo’s. Het Laks protesteert al langer tegen de normen die havo’s stellen (www.laks.nl). Volgens het comité moeten scholen hun leerlingen beter begeleiden en, indien nodig, bijspijkeren na het behalen van het vmbo-diploma.
De VO-raad wil op termijn ook af van de aanvullende toelatingseisen. Op dit moment is dat volgens de raad echter nog geen optie. Daarvoor zijn de verschillen in cultuur en werkhouding volgens voorzitter Sjoerd Slagter nog te groot. Wel is het van groot belang dat de havo-scholen doorstroomeisen helder en tijdig communiceren met leerlingen en ouders, zolang zij deze nog hanteren.
Jaarlijks stromen zo’n negenduizend leerlingen van het vmbo door naar de havo. Drie van de tien voormalig vmbo-leerlingen redt havo-4 niet in één keer, tegenover 23 procent van de havisten.