Er kraait geen haan naar de achterstanden van Molukse leerlingen

De taalbeheersing van veel Molukse jongeren is onvoldoende. Extra begeleiding is nodig, vindt Germen Boelens van het Landelijk Steunpunt Educatie Molukkers.

Minderheden als Antillianen, Turken en Marokkanen associeer je met taalproblemen, maar Molukkers niet. Wat is er aan de hand?
“Taalproblemen vallen vooral op wanneer de spreekvaardigheid achterblijft, maar bij een Molukse leerling hoor je geen accent en is de taalbeheersing in informele gesprekken op peil. Bij presentaties, werkstukken en sollicitaties merk je echter dat veel kinderen een beperktere woordenschat en een slechtere schrijfvaardigheid hebben. Veel Molukse kinderen zijn ‘stille leerlingen’, ze nemen nauwelijks inhoudelijk deel aan de lessen, stellen geen vragen en willen geen beurt krijgen. Gemiddeld stromen leerlingen op c-niveau door naar het voortgezet onderwijs, ruim 80 procent gaat naar het vmbo. Daar kraait geen haan naar.”

Waarom scoren derde en vierde generatie Molukkers in Nederland slechter dan tweede?
“Molukkers zijn uit beeld geraakt doordat de aandacht van scholen niet getriggerd wordt door gedrag of manifeste taalproblemen. Het lage taalniveau valt niet op en Molukse kinderen zijn over het algemeen lieve leerlingen, zeggen leerkrachten.
Veel Molukse jongeren hebben geringe ambities voor een schoolcarrière. De meeste leerlingen hebben geen idee wat ze na hun opleiding willen gaan doen en dat is een van de redenen dat tweederde geen startkwalificatie haalt.
Een grote groep ouders geeft onvoldoende steun. Ze participeren te weinig in tienminutengesprekken, als voorleesouder en bij bezoeken aan open dagen. Huiswerk maken en boeken lezen, stimuleren ze thuis onvoldoende.”

Het steunpunt lanceerde recent een manifest en de Molukse onderwijsagenda. Wat zijn de belangrijkste stappen?
“Opvoedingsondersteuning is erg belangrijk. De eerste generatie Molukkers in Nederland waren militairen. De tweede generatie is in een bevelhuishouding opgegroeid, kinderen werden en worden geacht zonder discussiëren te luisteren. Het grote voordeel is dat veel Molukse leerlingen met respect met leerkrachten omgaan, maar het nadeel is dat de opvoedstijl matig aansluit bij het onderwijs dat zelfredzame en keuzevaardige leerlingen vraagt.”

Wat kunnen scholen aan de taalproblemen doen?
“Het is belangrijk bij de leerlingbegeleiding mee te nemen dat Molukse kinderen extra zorg nodig hebben. Voor- en vroegschoolse educatie is erg belangrijk voor de taal en sociale ontwikkeling van deze groep. Ook moeten scholen kennis nemen van de Molukse culturele achtergrond, zorg dat je je pappenheimers kent.”