Rechtszaak bij onvoldoende doorstroom naar hogere salarisschalen

Basisscholen die weigeren om leraren te laten doorstromen naar hogere salarisschalen, krijgen een kort geding aan hun broek. “Voor uitstel van de doorstroom naar hogere schalen (de functiemix) is geen geldige reden te verzinnen. En voor afstel al helemaal niet.”

‘Mijn bestuur wil de functiemix uitstellen.’ ‘Mijn bestuur zegt dat er geen geld is voor de functiemix.’ ‘Mijn bestuur doet helemaal niets aan de doorstroom van salarisschaal LA naar LB!’ Dat zijn drie van de circa 150 reacties die de AOb tot nu toe via zijn website binnenkreeg over de functiemix.
Uit de reacties blijkt dat de doorstroom naar de hogere salarisschalen in het basisonderwijs niet overal gladjes verloopt. En dat terwijl er geld voor beschikbaar is. De operatie, die is afgesproken tussen de vakbonden, werkgevers en het ministerie, maakt het mogelijk om op elke basisschool een of meer leerkrachten te laten doorstromen naar schaal LB of zelfs LC.
De afspraak werd anderhalf jaar geleden ondertekend. Per 1 mei dit jaar had de doorstroom van leraren voor het eerst te zien moeten zijn in de bestuurs-formatieplannen voor het komend schooljaar. Dat is nog lang niet overal het geval.
En dat is zorgelijk, vindt Bert de Waal, rayonbestuurder van de AOb. “Diverse werkgevers vragen toestemming aan de medezeggenschapsraad om de functiemix een jaar te mogen uitstellen. Maar de functiemix staat in de cao en die moet gewoon worden uitgevoerd – dat is geen zaak van de MR. Schoolbesturen moeten echt snel aan de slag.”

Oproep
De AOb roept zijn leden in het basisonderwijs daarom op om via de AOb-website te melden of hun werkgever zich houdt aan de afspraken. “Alle meldingen worden volstrekt anoniem verwerkt”, zegt De Waal. “Daarna gaan onze rayonbesturen bij de scholen verifiëren of de meldingen juist zijn. En we leggen een dossier aan van scholen die verkeerd omgaan met de functiemix, of die hem willen uitstellen of afstellen.”
Besturen die in augustus nog steeds in gebreke zijn gebleven, worden uitgenodigd voor een spoedoverleg met de bonden. En werkgevers die dan nog steeds weigeren om werk te maken van de functiemix, krijgen een proces aan hun broek. De Waal: “We spannen een kort geding aan. Nogmaals: de cao moet worden nageleefd.”
Voor de scholen in kwestie wordt het dan wel een spoedklus om de doorstroom nog op korte termijn voor elkaar te krijgen, maar goed: wiens schuld is dat? De Waal: “Scholen hebben anderhalf jaar de tijd gehad om de functiemix in te voeren. Dit najaar is de maat vol, dan wordt het echt tijd voor rechtszaken.”

{Kadertje}

Wordt op jouw school de functiemix goed uitgevoerd, of niet? Laat het weten op www.aob.nl/nalevingpo

{Kader 1}

Zonder gymdiploma niet naar LB?

De AOb roept zijn leden op om te melden of hun basisschool zich houdt aan de afspraken rond de functiemix. Inmiddels zijn ruim 150 reacties binnengekomen. Zoals:

‘Op onze school werkt een aantal mensen die binnenkwamen uit het speciaal onderwijs. Ons bestuur wil die leraren nu met voorrang in LB benoemen. Mag dat zomaar?’
Bert de Waal: “Ja, dat mag, mits dat is opgenomen in de benoemingsprocedure voor de nieuwe LB-functies en de medezeggenschapsraad daarmee heeft ingestemd. Het is wel jammer voor de andere leerkrachten, maar de functiemix duurt vier jaar. Er is voldoende tijd en ruimte voor de doorstroom van ‘gewone’ leerkrachten.”

‘Mijn bestuur zegt dat ik niet in aanmerking kom voor een hogere schaal omdat ik geen gymbevoegdheid heb.’
‘Mijn bestuur eist vijf jaar werkervaring.’
Bert de Waal: “Dat mag. De nieuwe functies zijn bedoeld voor leerkrachten die een specialisme hebben ontwikkeld, zoals rekenen, taal of omgaan met achterstanden, en zich opwerpen als voortrekker in het team. Of die bijvoorbeeld breed inzetbaar zijn, doordat ze een gymdiploma hebben, of voor leraren die al veel werkervaring hebben. De eisen kunnen per school verschillen. Ze moeten altijd wel zijn opgenomen in het functieprofiel voor de nieuwe LB-functies van de school, en daar moet de MR mee hebben ingestemd.”

‘Er is geen open sollicitatieprocedure op mijn school. Een speciale commissie bepaalt wie er in aanmerking komt voor de hogere functies. Het lijkt wel vriendjespolitiek! Mag dat?’
Bert de Waal: “Ja, dat mag. De procedure verschilt per school: er kan een open sollicitatieronde zijn, waarbij iedereen mag solliciteren, of juist een heel besloten ronde voor een selecte groep leraren. De MR moet wel met de procedure hebben ingestemd. Een goede MR dwingt een goede procedure af.”

‘Ons bestuur zegt dat er geen geld is voor de invoering van de functiemix. Ze moeten immers een kwart zelf betalen.’
Bert de Waal: “Dat laatste klopt, maar hoe erg is dat? Neem een leraar die van LA naar LB doorstroomt met het maximale aantal periodieken en toeslagen, het duurste van het duurste. Die kost zesduizend euro extra per jaar. Het bestuur betaalt daar zelf slechts een kwart van, dus 1500 euro. Maximaal, en in de praktijk vaak minder. Dat bedrag is te overzien.”

‘Onze school wil alle interne begeleiders in een hogere schaal benoemen, zelfs al staan ze minder dan de helft van de tijd voor de klas. Mag dat?’
Bert de Waal: “De doorstroom is bedoeld voor leraren die minstens de helft van de tijd voor de klas staan. Als een school een ib’er met te weinig lesgebonden taken laat doorstromen naar een hogere schaal, kunnen er problemen ontstaan bij de accountantscontrole. De accountant ziet dan dat er in strijd met de regels is gehandeld en dan kan het functiemixgeld voor die ib’er worden teruggevorderd. Als schoolbesturen dat risico willen lopen, moeten ze het doen. Maar ik zou het ze sterk afraden.”

{Kader 2}

‘Ook hogere functies nodig in vmbo’

:Het voortgezet onderwijs in de Randstad is vorig jaar al met de invoering van de functiemix begonnen. Dat loopt aardig: bijna 6 procent van de leraren kon doorstromen van schaal LB naar LC. Maar het vmbo blijft achter.

Toegegeven, het is soms ook lastig. Want hoe bepaal je als directie nu welke leraren er in het voortgezet onderwijs mogen doorstromen naar hogere salarisschalen? Er moeten heldere beoordelingscriteria worden opgesteld, zodat iedereen weet wat er van een LC'er of LD'er wordt verwacht.
In havo en vwo is dat simpel: er bestaan al jarenlang LC- en LD-functies. Ook bepaalt de cao dat docenten die structureel lesgeven in de bovenbouw van havo en vwo, ongeacht het aantal uren, vanaf 2014 in schaal LD moeten komen. Dat is klip en klaar en dat is een van de redenen waarom de doorstroom naar de hogere schalen in havo en vwo al goed op gang is gekomen.
In het vmbo is dat lastiger. Want daar moeten inhoudelijke criteria worden opgesteld voor de doorstroom. Onmogelijk is dat echter zeker niet, vindt vakbondsbestuurder Gijs van Dijk.
“Er is in het vmbo behoefte aan leraren met pedagogische en didactische ervaring die bijvoorbeeld goed kunnen omgaan met zorgleerlingen. Dat is iets lastiger te meten dan een eerstegraadsdiploma, maar zeker niet onmogelijk. Dat besef moet nog groeien.”
Daar is echter wel haast bij, want in het voortgezet onderwijs bleef 10 procent van het geld voor de functiemix vorig jaar op de plank liggen, zo blijkt uit een voortgangsrapportage. “Als de doorstroom in 2011 onvoldoende is gevorderd, zou het ministerie kunnen besluiten het budget te verminderen”, zegt Van Dijk. Daar heeft niemand wat aan. “Ik hoop dat scholen die nu nog te weinig werk maken van de doorstroom, snel aan de slag gaan. Zeker in het vmbo.”