blad nr 5
13-3-2010
auteur G. Stemerding
Kleine column

Publiek toponderwijs

Tussen het grote geweld van Irak-onderzoeken en in elkaar donderende kabinetten gebeurde er ook iets moois. De Sociaal-Economische Raad kwam met een advies waarin de marktwerking in de publieke sector onder de loep genomen werd. En de raad kwam met een waarschuwing. Nieuwe plannen voor marktwerking dienen aan een grondige toets onderworpen te worden. En als die niet gunstig uitvalt, gaat de hele grappenmakerij niet door! Sterker nog: ook het terugdraaien van de marktwerking kan een oplossing zijn. Overheid, denk drie keer na voor je er aan begint!
Ik ben erg blij met deze waarschuwing. Het is een erkenning van wat we al jaren zeggen. En het is een goede opsteker op weg naar hetgeen we in de algemene vergadering van de AOb met elkaar hebben afgesproken: dat dit soort onbezonnen marktgedoe het onderwijs voortaan bespaard zal blijven. Geen marktwerking meer in ons publieke onderwijs!
Het is verschrikkelijk misgegaan. In de inburgering en de educatie zijn honderden banen verloren gegaan. De werkdruk is toegenomen, op veel roc’s moet fors bezuinigd worden. De Sociaal-Economische Raad trekt de harde conclusie dat het publieke belang te weinig vooropgestaan heeft. We zijn nu bezig de gevolgen op te vangen, met sociale plannen en werkgelegenheidsafspraken. Maar met dit rapport in de hand kunnen we dit soort onheil in de toekomst voorkomen.
De economische crisis laat zien dat we doorgeslagen zijn in het idee dat de markt alles efficiënter kan. Dat erkent nu zelfs Wouter Bos. Publieke taken moet je publiek organiseren. En dan moet je natuurlijk ook op een verantwoorde wijze met je geld omgaan. Echter het is nooit een oplossing om die verantwoordelijkheid af te schuiven op partijen die winst willen maken. En dan naderhand verbaasd zijn dat deze partijen zich niet druk hebben gemaakt over de kwaliteit en de toegankelijkheid.
Laat dat een waarschuwing zijn voor de komende verkiezingen. Het onderwijs zelf is de uitweg uit de crisis. Investeren in onderwijs betaalt zich dubbel en dwars terug. Maar collega’s, dan moet je wel gericht investeren. Investeren in kwaliteit, door meer lessen, gegeven door goed opgeleid personeel. En zowel de zittende collega’s als de nieuwkomers verdienen de beste opleiding en adequate bijscholing tijdens hun carrière. En, als onderwijsexperts, zijn zij verantwoordelijk voor de inhoud van hun onderwijs. Met die boodschap gaat de AOb de verkiezingen in: beter publiek onderwijs, door minder verspilling aan overhead, torenhoge reserves en belachelijke prestigeprojecten. En de beste leraren en ondersteuners die genoeg tijd hebben om uit elke leerling het maximale te halen.

Gerrit Stemerding, dagelijks bestuurder AOb