- blad nr 5
- 13-3-2010
- auteur R. Sikkes
- Redactioneel
Bezuinigingsgolfje bij scholen voortgezet onderwijs
Met dalende leerlingenaantallen is er geen ontkomen aan: bezuinigen. Zeker scholen in Limburg hebben daar flink last van. De laatste weken worden veel medezeggenschapsraden geconfronteerd met bezuinigingsplannen. De AOb-rayonbestuurders Albert Krist (Oost-Nederland) en Marja de Bree (noordelijke provincies) worden overspoeld met voorstellen om in de formatie te schrappen of het taakbeleid aan te pakken. Een enkeling wil het budget voor de functiemix afromen, terwijl dat geoormerkt geld is dat alleen gebruikt mag worden om de doorstroom naar hogere schalen te betalen.
Sommige scholen schrijven het ook met zoveel woorden op in de bezuinigingsplannen: ‘De cao is achteraf gezien te duur gebleken.’ Anderen voegen daar nog een andere dreiging aan toe. ‘In de meerjarenbegroting is nog geen rekening gehouden met de aanname of en zo ja met welke bezuinigingsmaatregelen de commissie-Smit zal komen medio 2010.’
Bangmakerij
“De cao-afspraken kunnen geen grote problemen veroorzaken”, maakt AOb-sectorbestuurder voortgezet onderwijs Gijs van Dijk duidelijk. “We wisten dat er een klein probleem zat tussen het bedrag dat de overheid overmaakt aan het voortgezet onderwijs en de loonstijging, dat scheelt 0,5 procent in 2009. Aan de onderhandelingstafel is afgesproken dat scholen dat dekken uit hun reserves, want die zijn er bij vrijwel alle scholen. En er is afgesproken dat we dit jaar rekening houden met dat verschil. Zo wordt de ‘te dure’ cao als excuus gebruikt voor financiële problemen van scholen die toch echt ergens anders vandaan komen.”
Daarnaast vindt Van Dijk het bangmakerij dat scholen nu al verwijzen naar eventuele bezuinigingsplannen van de overheid. Als die er komen, zullen die op zijn vroegst in 2011 een rol gaan spelen. “En we moeten eerst zien met welke plannen de commissie-Smit voor de productiviteitsstijging komt en of een nieuwe regering die überhaupt overneemt.”
Ondertussen worstelen de medezeggenschapsraden met de bezuinigingsvoorstellen van hun bestuur. En speuren zij samen met de rayonbestuurders naar de oorzaken van de tekorten. Zij ontdekken heel andere redenen. De ene school heeft bijvoorbeeld een hele dure interim-directeur ingehuurd. Een andere staat al jaren in het rood, wat eerder lijkt op slecht financieel beleid gedurende lange tijd. De volgende vrij kleine school benoemt opeens een dure bestuurder, op een grote scholengroep is er sprake van een waanzinnig afdrachtpercentage aan het bestuursbureau dat bovendien een overschrijding kent van vele miljoenen. Opvallend is dat de meeste scholen – niet alle – ondertussen in voorgaande jaren flinke reserves hebben opgebouwd. Een aantal medezeggenschapsraden krijgt bovendien steeds wisselende informatie of geen echt inzicht in de financiële huishouding. Het vraagt van de raden dat ze zich goed inwerken in de – toch ingewikkelde – financiële materie, bijvoorbeeld met behulp van de formatieplanner van de AOb.
{kader 1}
Formatieplanner
Voor medezeggenschapraden voortgezet onderwijs die meer greep willen krijgen op het formatiebeleid, heeft de AOb de formatieplanner ontwikkeld. Een handig instrument waarmee aan de hand van leerlingenaantallen de inkomsten en uitgaven van de school goed in kaart kunnen worden gebracht. Ideaal om plannen van het bestuur door te rekenen of om alternatieven te ontwikkelen. De formatieplanner is te downloaden vanaf de AOb-website onder het kopje voortgezet onderwijs. Ook is het mogelijk om gerichte trainingen te krijgen voor het gebruik daarvan. Informatie en prijzen kun je krijgen via secretariaat@aob.nl
{kader 2}
Financiële experts
Voor medezeggenschapsraden die een stap verder willen gaan bestaat de mogelijkheid om de financiën van de school door te lichten in een maatwerkanalyse door een financiële coach van de AOb. De kosten hiervoor bedragen tussen de 1200 en 3000 euro. Dat lijkt veel, maar is een fractie van wat commerciële analisten berekenen aan schoolbesturen. De MR heeft bovendien recht op het inhuren van externe experts en de kosten daarvan moeten – als deze redelijk zijn – door de school worden betaald. Ook hierover kun je informatie inwinnen via secretariaat@aob.nl
{kader 3}
Inzet cao 2010: +1,25 procent
De AOb en de andere vakbonden hebben hun eisenpakket voor de cao-vo 2010 op tafel gelegd. De hoofdpunten:
• Looneis van 1,25 procent, waarvan 0,93 procent voor eindejaarsuitkering zodat er een volledige dertiende maand komt en de overige 0,32 procent voor een generieke loonsverhoging.
• Doorlichten loongebouw na invoering functiemix om onevenwichtigheden te repareren.
• De extra eindejaarsuitkering voor ondersteunend personeel in schalen 1 tot en met 8 verhogen met 250 euro.
• Geen aantasting vakantierechten.
• Werkdrukafspraken aan de hand van uitkomst referendum.
• Individueel scholingsbudget omhoog van 500 naar 700 euro.