blad nr 15
3-10-2009
auteur T. van Haperen
Column

Handelaar in valse hoop

Op het perron in Tilburg bots ik tegen Luut aan. Hij wil de trein in, waar ik net uitstap. Snel wisselen we wat informatie uit. Het gaat goed met hem. Organisatiewetenschappen was weliswaar een zeperd, maar nu doet hij economie. Ik roep hem nog na: Economie wordt vast een succes, dat is tenminste een vak! Maar als de deuren dichtgaan en de trein wegrijdt denk ik: Ben ik nu die handelaar in valse hoop? Want even eerlijk, de aansluiting met het hoger onderwijs lijkt enkel te verslechteren: 25 procent van de eerstejaarsstudenten valt uit. Bij een grote studie als economie zwaait de zeis nog net wat woester en ligt dat percentage hoger.
Tja, hoe kan dit nou? Het onderzoeksbureau ResearchNed geeft in de Volkskrant het antwoord. Een derde van de uitval is te voorkomen. Waar deze wijsheid vandaan komt? Uit onderzoek natuurlijk! Daaruit blijkt dat de gekozen studie vaak heel anders is dan de studenten vooraf dachten. Vreemd, want op school wordt veel tijd gestoken in Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding (lob). Maar het is niet genoeg, melden de decanen op hun website. Ook zij hebben namelijk onderzoek gedaan. Een enquête onder 10 duizend scholieren wijst uit dat meer dan de helft niet tevreden is met de geboden studiekeuzebegeleiding: ze moeten teveel zelf uitzoeken. Scholierencomité Laks beaamt dit op nu.nl: ‘Dit onderzoek bevestigt nogmaals de noodzaak van een betere studiebegeleiding.’ De VO-raad kopt de voorzet op de eigen website jubelend in: de raad heeft het probleem in het vizier, de eerste beleidspijlen zijn reeds afgeschoten, in de vorm van een nieuw project stimulering lob, gesubsidieerd door het ministerie van Onderwijs, scholen kunnen zich nog aanmelden.
Mooi, die consensus tussen VO-raad, Laks, decanen en onderzoekers. Maar ook daarmee blijft hun inzet kansloos. Meer keuzebegeleiding heeft namelijk amper invloed op de uitval in het hoger onderwijs. Neem Luut. Twee jaar geleden lag hij, een meter negentig lui vlees, bij mij vooraan, op de eerste bank. Van behoefte aan begeleiding bij zijn studiekeuze heb ik nooit iets gemerkt. De beschikbare hulp parkeerde hij in de categorie ‘diefstal van tijd’. Begrijpelijk, want Luut is intelligent, kent zijn belangstelling, die koppelen aan een opleiding is een kwestie van doen. De benodigde informatie is toegankelijk en beschikbaar, de uiteindelijke keuze zijn zaak.
Weet je wat Luut zijn probleem is? Op hoorcolleges met achthonderd studenten bespreekt een docent in hoog tempo de economische begrippen. Een student assistent behandelt de lastige opgaven in groepen van vijfenveertig. Na acht weken zijn dan de tentamens. Ruim de helft zakt, een week later is de herkansing. Op naar het volgende blok. Daar gaat het weer precies zo. Het negatief bindend studieadvies volgt alras en de groeiende uitval is verklaard.
Ter voorbereiding op deze onderwijsjungle kiezen decanen en de VO-raad voor meer soul searching. Welke opleiding past bij jouw specifieke eigenschappen en kwaliteiten? Hou toch op! Lob, weg ermee! Meer leren op school, competitief… een vergroting van de intellectuele weerbaarheid, alleen dat helpt.