blad nr 13
5-9-2009
auteur . Overige
Kleine column

Doorwerken

Ik heb deze vakantie doorgewerkt, in die zin dat ik de vakantie gebruikt heb om eens over de grens te kijken. Mijn aandacht werd – met dank aan collega-bond American Federation of Teachers - getrokken door Obama’s stimuleringsplannen om de crisis te bestrijden. Ik las veel bekende ideeën: investeren in onderwijs, profiteren van de crisis om de lerarentekorten tegen te gaan en investeren in schoolgebouwen om werkgelegenheid te scheppen. Wat nergens voorgesteld wordt, is langer doorwerken. Dat is ook niet zo gek, want hoe verder je uit Nederland weg bent, hoe duidelijker je het gaat zien: er is helemaal geen logisch verband tussen de crisis en deze bezuiniging op de aow. Het is onlogisch, oneerlijk en onevenwichtig om nu de aow-leeftijd te verhogen.
Waarom onlogisch? Al bij zijn aantreden opperde Piet Hein Donner het plan om de aow-leeftijd op te hogen. Dat hij zijn zin lijkt te krijgen heeft vooral te maken met het feit dat de regeringspartijen het over geen andere maatregel eens kunnen worden. Daarom is men bij een voorstel uitgekomen waar niemand schijnbaar voor was. Maar langer doorwerken helpt ons niet uit deze crisis. Op dit moment werkt 13 procent van de 64-jarigen. Vijfenvijftigplussers hebben ontzettend veel moeite om een baan te krijgen. Er moet een veel grotere groep actief doorwerken wil je de geraamde bezuiniging halen. Daarnaast blijft het krom dat je op het moment dat er ontslagen vallen dure werknemers op de arbeidsmarkt brengt.
Waarom oneerlijk? Met twee jaar minder aow loopt iedere werknemer 25 duizend euro mis. De aow-uitkering per gewerkt jaar en de aow-premie zijn voor iedereen gelijk. Voor iemand met het minimumloon is gedurende zijn werkende leven de aow-premie een flink percentage van zijn salaris. Daarna is de uitkering ook een flink deel van zijn pensioenvoorziening. Voor de hogere inkomens is de premie een relatief schijntje en de aow-uitkering maar een bescheiden deel van de pensioenvoorziening. Dat betekent dus dat de prikkel die uitgaat van deze maatregel vooral bij de lage inkomens neerkomt.
En onevenwichtig? Het komt er op neer dat iedereen van 35 jaar en jonger die niet beschikt over een gouden handdruk of een grote pensioenreserve, gedwongen wordt om twee jaar langer door te werken. Donner heeft het over een prikkel om langer door te werken, maar het is dan wel een prikkel die voor de zwakste groepen 100 procent werking heeft: er is geen andere keus! Wat wij bepleiten is een systeem waarbij langer doorwerken aantrekkelijker wordt, maar niet dwingend voorgeschreven, en zeker niet alleen voor de zwakste groepen op de arbeidsmarkt. De suggestie dat wij ons alleen maar druk maken om de oudere leden slaat in deze helemaal nergens op, want juist voor jongeren is het bij uitstek van belang dat er een duurzame, houdbare en flexibele aow-regeling komt. Onze FNV-collega’s zullen in de Sociaal-Economische Raad knokken voor de betere alternatieven die we hebben liggen. Desnoods tot in de kleine uurtjes, want in die gevallen ben ik groot voorstander van langer doorwerken.

Walter Dresscher, AOb-voorzitter