blad nr 16
24-9-2008
auteur R. Sikkes
Redactioneel

Nette begroting klinkt mooier dan dat zij is

Op zich is de begroting 2009 ‘netjes’. In het mbo hoeft minder bezuinigd te worden. Daarnaast is de kleine bezuinigingspost voor de financiering van het Convenant leerkracht versleuteld in kleine postjes ‘nominaal en onvoorzien’ waar niemand last van heeft. Verder worden de extra kosten voor kinderopvang gefinancierd door het ministerie van Financiën.

Dat klinkt mooier dan het is. Bij de persconferentie zei minister Ronald Plasterk dat onderwijs “een prioriteit is voor het kabinet”, dezelfde boodschap wordt herhaald in de miljoenennota. Maar op basis van de meerjarenramingen voor de onderwijsbegroting, de rijksuitgaven en het verwachte bruto binnenlands product (bbp) blijkt dat het aandeel van de rijksuitgaven dat aan onderwijs besteed wordt, met bijna een procent daalt. De onderwijsuitgaven als percentage van het bbp zakken twee jaar achtereen met -0,1 procent in 2010 en -0,2 procent in 2011 (zie tabel).
Over de onderwijsarbeidsmarkt staan in de tegelijk met de begroting verschenen nota Werken in het onderwijs positieve en negatieve signalen. Somber is de constatering dat het aantal onvervulde vacatures in een jaar tijd is gestegen met 15 procent. De problemen doen zich vooral voor in het voortgezet onderwijs in de Randstad, waar 0,8 procent van de banen niet ingevuld kan worden. Buiten de grote steden is dat maar 0,4 procent. Ook het aantal onbevoegden neemt toe, het ministerie gaat onderzoeken of scholen zich wel houden aan de verplichting om deze mensen in staat te stellen op korte termijn alsnog hun bevoegdheid te halen. Het ministerie hoopt dat er weer meer mensen kiezen voor een zij-instroomtraject met behulp van een nieuwe subsidie. Na het afschaffen van de vorige subsidieregeling is het aantal zij-instromers namelijk afgenomen van meer dan duizend naar rond de dertig.
Positief nieuws is dat de aanmelding voor de lerarenopleiding voortgezet onderwijs toeneemt. Van de lerarenopleiding uit het hbo wisten we dat al, nu blijkt dat ook de academische lerarenopleiding in de plus zit. Ook blijkt uit onderzoek dat begeleiding van jonge docenten loont. De groep met begeleiding blijft veel vaker wel in het onderwijs dan de groep zonder begeleiding.

{tabel 1}
Jaar
Verandering onderwijsuitgaven tov bbp Onderwijsuitgaven als percentage rijksbegroting
2009 19,60%
2010 -0,1% 19,10%
2011 -0,2% 18,80%