- blad nr 9
- 3-5-2008
- auteur N. van Dam
- Redactioneel
Kennishiaten dichttimmeren tijdens de examentraining
Zou dit de plaats zijn waar een groep scholieren keihard zit te leren? Op deze zondag in Woerden is in de uitgestorven wijk geen fiets te bekennen bij het kantoorpand waar de Studiekring examentraining geeft. “Klopt”, zegt lerares Frans Marjan Staal, “want ze komen uit alle mogelijke plaatsen, dus meestal met de trein.” Haar groepje bestaat vandaag uit vijf leerlingen, van vwo, havo en vmbo. Zij zitten binnen in doodse stilte de examenopgaven van vorig jaar te maken. Ze kijken hun werk vervolgens zelf na met het officiële correctieformulier van examencommissie Cevo, want zo ontwikkelen zij zelf inzicht in wat van hen geëist wordt, is de filosofie van de Studiekring. Daarna nemen ze het geheel met Staal door, individueel. Dan is er tijd voor vragen, tips en adviezen. Hetzelfde ritueel speelt zich ‘s morgens en ‘s middags af met de opgaven van het eerste en het tweede tijdvak.
De Studiekring heeft meer dan dertig vestigingen in een gebied dat begrensd wordt door Albrandswaard en Nijmegen en door Zaandam en Eindhoven. “Het zwaartepunt ligt in en om de grote steden”, zegt examencoördinator Paul In der Rieden. In al deze vestigingen biedt de Studiekring huiswerkbegeleiding en bijles, maar de examentrainingen worden uitsluitend in Woerden belegd. Dit jaar komen er naar verwachting zevenhonderd scholieren.
“Ze komen soms helemaal van de Waddeneilanden of uit Zuid-Limburg. Vooral voor de herkansingstrainingen die we na de examens organiseren”, weet Reinier Richaers die in 2000 samen met zijn broer de Studiekring begon. “Dat gebeurde min of meer toevallig. Ik heb natuurkunde gestudeerd en er werd al snel aan me getrokken om bijles te geven. Zo kwam het balletje aan het rollen.” Een leraarsbevoegdheid heeft hij niet. In der Rieden heeft die evenmin, hij studeerde moleculaire wetenschappen, promoveerde als ontwikkelingsbioloog en werkte als onderzoeker, voordat hij bij de Studiekring kwam.
Beiden zijn geen uitzondering bij het instituut, want meent Richaers: “Lesgeven aan een groep kent een ander soort dynamiek dan individuele begeleiding, dat vergt ook een andere aanpak. Wij werken altijd individueel. Inhoudelijk zijn alle medewerkers goed op de hoogte van de examenstof van het vak waarvoor zij de training verzorgen.” Alle medewerkers, dus ook degenen met lesbevoegdheid, gaan eens per jaar naar een speciaal ontwikkelde scholing voor de didactiek van het individueel werken.
Veel medewerkers zijn nog student, zoals Tim Nieuwenhuis, die psychobiologie doet in Amsterdam. Hij wil na zijn afstuderen leraar biologie worden en werkt nu al in de Studiekring in Amsterdam. Daar en tijdens de examentrainingen ziet hij veel jongeren die vooral de rust zoeken. “Thuis zijn er altijd te veel afleidende factoren, zodat ze daar niet de discipline opbrengen om echt twee uur ervoor te gaan zitten om geconcentreerd een examen te maken. Dat kan hier wel en bovendien kunnen ze hier vragen stellen aan docenten.”
Bijspijkeren
Voor de examentrainingen mobiliseert de Studiekring personeel uit het hele land. Onder hen ook leraren die in het dagelijks leven gewoon bevoegd docent zijn (geweest). “Die vinden het heerlijk om alleen gemotiveerde leerlingen te hebben, want iedereen die zich hiervoor opgeeft wil zo succesvol mogelijk het examen afleggen.”
De Studiekring is, zegt Richaers, geen huiswerkinstituut van “mond houden en huiswerk maken”. De nadruk ligt op planning, want dat is het manco bij veel leerlingen. Naarmate het schooljaar vordert neemt het aantal aanmeldingen altijd toe. Sommigen komen met tegenzin, door hun ouders gestuurd. Richaers: “Soms komen er kinderen met echt enorme kennishiaten, die ze in een paar weken even willen dichttimmeren, vlak voor de overgang of het examen. En een enkele keer lukt dat nog ook door echt alle zeilen bij te zetten.” De gewone examentraining is niet genoeg voor iemand die maanden niets heeft uitgevoerd, dan moeten er ook lange dagen gemaakt worden op het instituut. “De laatste weken hebben de examenkandidaten toch geen les meer op school”, zegt Richaers.
De gebrekkige planningskwaliteiten van scholieren duiken ook op bij de aanmelding voor de examentraining. In der Rieden: “Dan melden ze zich aan voor de training op 24 en 25 mei voor een vak waar ze al op 19 mei examen in hebben. We moeten het altijd even controleren.”
Voor scholieren met kennishiaten zet de Studiekring eventueel een klassikale bijspijkercursus op, maar die is van een andere orde dan deze examentraining in Woerden. Examenvrees, faalangst en onvoldoende inzicht noteert het instituut als meest voorkomende redenen voor leerlingen om zich op te geven.
Scholieren kunnen zich inschrijven voor één vak per dag en die dag duurt zeven uur. Kosten: tussen de 70 en 85 euro per dag. De herkansingstrainingen duren nog langer, negen uur. Dan zijn de scholieren ook gemotiveerder. Willen ze bij de gewone training wel eens haasten om weg te komen, bij de herkansingen moet de Studiekring ze er bijna uitzetten, vertelt Richaers. Zijn instituut claimt dat 95 procent slaagt voor het vak waarvoor een training is gevolgd. Een herkansingstraining levert een cijfer op dat anderhalf punt hoger ligt, melden de scholieren na het examen.
Sinus en cosinus
Anders dan de meeste andere trainingen begint de Studiekring al begin maart als de examens nog ver weg lijken. De cursussen zijn altijd op zaterdag en zondag, en bovendien op paas- en pinkstermaandag. “Sommigen komen voor alle vakken, of twee keer voor hetzelfde vak. Als je dat wilt, maar je wil niet het hele weekend aan de voorbereiding van je examen werken, heb je dus wel een paar weken nodig om die spreiding te kunnen bereiken.”
De havisten zijn het talrijkst (45 procent), dan de vwo’ers (34 procent) en ten slotte de vmbo’ers (21 procent). Vmbo’ers komen wel voor Nederlands en Engels, maar voornamelijk net als de anderen voor economie en wiskunde en in mindere mate voor natuur- en scheikunde. “Vooral voor vakken die toegepast rekenen vereisen”, vat Richaers samen.
In Woerden zit de vestiging van de Studiekring in het souterrain van het kantoorpand, dat op de hogere verdiepingen in gebruik is door besturenorganisatie Vos/ABB. Deze zondag, begin april zitten verspreid over de lokalen zo’n twintig scholieren. Als zij een examen afhebben, komen zij naar hun ‘eigen’ leraar. Nana Prins (vmbo) uit Amsterdam neemt met Nieuwenhuis haar wiskunde-examen door: “Ik vind het erg moeilijk het overzicht te houden. De sinus en de cosinus, de tangens en de cotangens haalde ik vaak door elkaar, dat gaat hierna vast beter lukken.” Zeer leerzaam noemt ze ook de correctievoorschriften. “Nu heb ik gezien dat je toch punten voor een deelberekening krijgt als je de rest van een opgave niet kan maken.” Vooraf dacht ze de training uit te proberen met wiskunde, nu weet ze zeker dat ze voor Nederlands en Engels wederom naar Woerden komt.
Malou Friedhoff (vwo) uit Utrecht heeft overwogen voor haar scheikunde naar de training van de Universiteit Leiden te gaan. “Maar drie dagen aan een stuk vond ik te zwaar.” Zij is in Woerden vooral tevreden over de bespreking die zij met In der Rieden had: “Hij heeft mij na het eerste examen een schema gegeven voor een opgave die ik vanmorgen fout had. Vanmiddag had ik een soortgelijke opgave goed.” Van allerlei woorden in de opgave begrijpt ze nu bovendien beter de betekenis. “Als er staat ‘blijkbaar’ verwijzen ze daarmee ergens naar terug. Dat had ik eerst niet door.”
Als Nathalie Wittebrood (havo) met Richaers haar economie I zit door te nemen, gaat haar telefoon. Haar vader informeert of ze al klaar is. “Duurt nog zeker een kwartier”, zegt Richaers, die vandaag met baby Maurits is, omdat hij onverwacht moest invallen terwijl hij thuis de oppastaak had. “Omzet is prijs maal afzet”, gaat hij verder. “Hoe bereken je nu de afzet als je prijs en omzet weet?” Nathalie staat een vijf voor economie, volgt ook bijles voor het vak en komt zeker nog een keer terug, weer voor economie en misschien voor management en organisatie. “Ik heb er veel aan gehad vandaag”, vertelt ze achteraf aan haar bij de auto wachtende vader, moeder en zusje. “Ze trekken tijd voor je uit en blijven het net zo lang uitleggen totdat je het snapt.”
Voor meer informatie www.studiekring.nl