• blad nr 21
  • 1-12-2007
  • auteur . Overige 
  • Redactioneel

 

MR-leden leren het klappen van de zweep

Al ‘honderd jaar’ zit de cursus in het AOb-aanbod. En Saskia van der Schaaf geeft de training al minstens zo lang, grijnst ze. Even doorvragen, leert dat het ‘iets’ minder lang is. Sinds begin jaren negentig verzorgt de bond door het hele land de basistraining medezeggenschap. De sleet ziet er nog lang niet in, zo blijkt in Rotterdam bij de start van het nieuwe ‘seizoen’, begin november.

Tekst Ad Moerman Beeld Joost Grol

“Ik dacht dat het saai zou zijn, maar Saskia stimuleert de onderlinge discussie goed. Ze laat de boel niet verslappen. Ik kom er hier achter dat de school echt niet alleen door het bestuur en een directeur wordt gerund”, vertelt Radha Jiawan. Zij is tijdens deze cursus de enige deelneemster die afkomstig is uit de oudergeleding. Jiawan is gekozen na heuse verkiezingen, terwijl scholen meestal al blij zijn wanneer er genoeg aanmeldingen zijn voor het MR-werk.
“De Arendschool in Kralingen is een echte multiculti-school. Ik fungeer al jaren als een schakel tussen die ouders uit alle windstreken en de onderwijzers en directie. Dat ik gekozen werd, was dus voor mij geen verrassing.”
De scheve verhouding tussen deelnemers uit de ouder- en personeelsgeleding is niet specifiek voor deze AOb-cursus, want onderwijzers krijgen er wèl vrije dagen voor. “Die zijn niet altijd even gemotiveerd. Sommigen realiseren zich amper hoe ze in de medezeggenschapsraad zijn terechtgekomen. Ze zitten er dan bijvoorbeeld in omdat ‘ze aan de beurt waren’. Maar veruit de meeste deelnemers willen echt meepraten, invloed uitoefenen en er wat van maken”, vertelt Van der Schaaf. De trainer zou de komst van meer ouders toejuichen. “Dat geeft die twee cursusdagen een extra dimensie. De belangen van ouders en personeel zijn niet altijd hetzelfde en dat levert vaak leuke discussies op.”
Jantina Reijerkerk is juf van groep 4/5 bij de Klaver in Rotterdam-Zuid. Ze is erg gemotiveerd. “Het lijkt mij leuk om mee te denken over oplossingen. Maar ik heb nog maar één MR-vergadering meegemaakt, dus veel kan ik er nog niet over zeggen. Vanochtend ben ik er al wel achter gekomen dat we over heel wat meer kunnen en mogen meepraten en beslissen dan ik dacht. Na deze twee dagen denk ik beter beslagen ten ijs te komen”, vertelt ze terwijl ze intussen allerlei voorbereidend gefröbel verricht: “Morgen weer voor de klas.”

Niet zo beroerd
De AOb-cursus is voortgekomen uit de nog steeds bestaande telefonische MR-helpdesk. Begin jaren negentig kwam het idee op om ook cursussen te gaan geven. Bij de cursus in Rotterdam komen de deelnemers van verscheidene scholen, maar de cursus wordt ook vaak ‘aan huis’ gegeven. “Dan leveren we maatwerk waarbij we ingaan op de specifieke problemen van zo’n school”, vertelt Van der Schaaf. “Het leuke van die algemene cursus is dat deelnemers het functioneren van hun eigen MR kunnen vergelijken met die van andere scholen. Dat je erachter komt dat het bij jou op school zo beroerd nog niet is.”
Dat blijkt ook tijdens de cursus in Rotterdam. Bij een van de deelnemers is het bestuur bezig met de invoering van een vorm van prestatieloon, zonder dat er een beoordelingsbeleid is wie wel en niet in aanmerking komt voor een bonus. De andere deelnemers trekken allemaal een vies gezicht als ze dit verhaal horen. Vriendjespolitiek en willekeur liggen op de loer, vindt het klasje. “Dat kan helemaal niet zonder instemming van de MR. Je moet dus niet toestaan dat er extra geld wordt verdeeld zonder dat er goede criteria op papier staan. Dat is een leuk onderwerp voor jullie eerstvolgende vergadering”, oppert Van der Schaaf met een brede smile.
De cursus gaat uiteraard over taken, bevoegdheden, het instemmings- en adviesrecht. In het Rotterdamse vakbondslokaaltje blijkt de algemene opinie te zijn dat medezeggenschap dan wel verplicht is, maar dat besturen en directeuren lang niet altijd van harte meedoen. Ondanks deze kennis lijken anderzijds sommige deelnemers ook wat naïef. “Je kent iedereen en dan vertrouw je er toch op dat stukken op tijd komen en dat je goed wordt geïnformeerd”, zegt een andere deelneemster. “Dat moet je dus nooit doen”, schiet cursusleidster Van der Schaaf uit haar slof. “Je moet ze nooit zomaar vertrouwen. Te vaak blijkt dat je de informatie zelf moet halen. Als je weet dat een bepaald onderwerp er aan komt, moet je je er in een vroeg stadium al mee bemoeien. Anders is het helemaal dichtgetimmerd op het moment dat de MR zich er nog over mag buigen.”

Inspirerend
Om het werk allemaal een beetje behapbaar en effectief te maken, benadrukt Van der Schaaf dat een MR strategisch te werk moet gaan. Maak een jaarplanning en zet de vaste onderwerpen aan het begin van het jaar op de kalender. “Maar denk vooral ook heel goed na over ‘wat we willen en kunnen’. Het kiezen van prioriteiten wordt door de meeste medezeggenschapsraden vermeden. Laat niet alles over je heen uitstorten, maar probeer zelf sturing te geven.”
Als de speerpunten eenmaal zijn vastgesteld, rest nog een belangrijk probleem. Vandaar dat ook het onderwerp ‘hoe krijg je je zin’ op het cursusprogramma staat. “Op welke momenten is het slim om in actie te komen en wanneer kun je beter even afwachten? Of rollenspelen over onderhandelen. Dat vinden deelnemers vaak reuze spannend. Dit zijn de gedeelten van de cursus waarover na afloop mensen doorgaans het meest enthousiast zijn. Maar het blijven wel onderwijzers. Dus ze hebben meestal ook wel wat te klagen. Dat de ene te lang en de andere te kort aan het woord kwam. Of dat we te lang doorgingen op een bepaald onderwerp. Maar gelukkig vindt men deelname in het algemeen ‘inspirerend’. Anders had deze cursus natuurlijk ook nooit zo lang in het AOb-aanbod gezeten”, zegt de trainster.

[kader]

De basistraining medezeggenschap wordt aangeboden voor primair en voortgezet onderwijs. Wie de tweedaagse cursus heeft afgerond, beheerst volgens de AOb de grondbeginselen van het MR-werk, heeft een basiskennis van de relevante beleidsstukken, is zich bewust van de rol van de MR, weet hoe de MR beleid kan beïnvloeden, krijgt inzicht in de positie van de MR en is in staat de belangen van alle groeperingen in de organisatie te behartigen.
De kosten van 200 euro per deelnemer worden meestal betaald uit het MR-budget van een school. De bijeenkomsten vinden plaats onder werktijd. Meer informatie op www.aob.nl

Dit bericht delen:

© 2021 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.