- blad nr 20
- 17-11-2007
- auteur . Overige
- Redactioneel
Goed onderwijs is het beste sociale vaccin tegen hiv en aids
Het hiv-virus werd 25 jaar geleden voor het eerst ontdekt en verspreidt zich snel over de wereld. In totaal zijn al 65 miljoen mensen besmet geraakt, van wie er inmiddels 25 miljoen zijn overleden. De verwachtingen zijn somber: het aantal geïnfecteerden zal de komende jaren fors stijgen. India telt nu al vijf miljoen mensen met het virus. De prognoses voor China en Rusland zijn ronduit alarmerend. Elke dag gaan 8000 mensen dood als gevolg van aids.
Als je aan iemand kunt zien dat hij of zij aids heeft, dreigt voor het slachtoffer een isolement. Velen durven daarom niet te zeggen dat ze besmet zijn. De kans is immers groot dat ze worden verstoten of gediscrimineerd. Hiv en aids ontwrichten huishoudens, families en relaties. Dit drama voltrekt zich in miljoenen huishoudens overal ter wereld, vooral in ontwikkelingslanden.
De gevolgen van hiv en aids voor het onderwijs in de zwaarst getroffen landen zijn enorm. Veel leraren zijn geïnfecteerd, in Zuid-Afrika één op de acht, en velen overlijden. In Malawi kan het jaren duren voordat een overleden leerkracht wordt vervangen. In de tussentijd gaan de leerlingen naar een andere – al overvolle – klas of houden op met naar school te gaan. Met als triest alternatief: kinderarbeid.
In heel Afrika zijn er naar schatting veertien miljoen kinderen die door aids wees zijn geworden. Veel van die kinderen gaan niet meer naar school omdat ze voor jongere broertjes of zusjes moeten zorgen of in het gezinsinkomen moeten voorzien.
Meisjes
Van alle jonge met hiv besmette mensen tussen 16 en 24 jaar is driekwart vrouw. Daarom is onderwijs aan en het vergroten van de weerbaarheid van meisjes cruciaal in de strijd tegen aids. Er moet een debat op gang komen over man-vrouwverhoudingen in de samenleving. Het onderwijs kan daaraan bijdragen.
Gebrek aan kennis zorgde er in veel landen voor dat de ziekte aids zich kon verspreiden. Kinderen en hun ouders kregen nooit voorlichting, niet via de media of via school. Onderwijs kan een grote bijdrage leveren om de risicofactor te verkleinen. Door overdracht van kennis, maar vooral door met leerlingen te praten over verantwoord omgaan met seksualiteit en seks die veilig, gelijkwaardig en niet tegen je zin is.
Maar er is ook goed nieuws. In meer dan twintig ontwikkelingslanden organiseren leraren scholingsbijeenkomsten en voeren ze campagnes. Leraren willen niet langer wachten. Ze zien dat collega’s sterven en leerlingen onvoldoende begeleiding en scholing krijgen. Onderwijsbonden in Nederland, AOb en CNV Onderwijs, steunen die leraren en hun bonden in hun werk. Dat doen ze samen met de internationale onderwijsorganisatie Education International.
Seks
Bij velen leeft de gedachte dat in West-Europa vrijwel niemand meer dood gaat aan aids. Dat klopt voor een deel. We hebben hier de medicijnen om de ziekte beter onder controle te houden. Minder mensen overlijden, maar het hiv-virus blijft voor altijd in het lichaam. Wie besmet is, zal levenslang medicijnen moeten nemen.
Voorkomen van hiv-infectie blijft topprioriteit. Ook bij ons. Voorlichting is de eerste stap; bewustwording en vermijding van risicovol gedrag zijn de volgende stappen.
Leerlingen praten op en rondom school over seks. De vraag is of zij altijd goed zijn geïnformeerd over het vermijden van de risico’s: zwangerschap, seksueel overdraagbare ziektes en hiv. Voor een leraar is het niet altijd gemakkelijk om hierover in gesprek te komen met leerlingen. Daarom hebben de bonden een brochure samengesteld met inspirerende voorbeelden van collega’s en leerlingen die Wereld Aids Dag aangrepen voor een les, een manifestatie of een actie rondom hiv en aids. Daarnaast staan er suggesties in om zelf iets in een les of op school te ondernemen.
Wouter van der Schaaf werkt bij de internationale onderwijsorganisatie Education International.
Bestellen
De AOb heeft samen met CNV Onderwijs een brochure uitgebracht over hiv/aids. Met informatie en persoonlijke verhalen van getroffenen en betrokkenen vanuit het onderwijs over de hele wereld. Ook staan er voorbeelden en suggesties in om het gesprek met leerlingen, studenten en collega’s aan te gaan. U kunt de brochure kosteloos bestellen bij het centraal secretariaat van de AOb, Marja van den Dungen, e-mail mvddungen@aob.nl, onder vermelding van ‘Allemaal naar school, nr. 5’. Vergeet uw naam en adres niet.