Geliefde èn collega

Hoe is het als je partner je collega is? ’s Ochtends nog woorden over de tandpastadop, ’s middags rapportvergaderingen met het hele team. Kun je privé en werk gescheiden houden? Drie stellen vertellen.

“Ik heb het docentschap echt moeten leren. Edith is een natuurtalent. Nog altijd leer ik van haar. En dus ervaar ik het als een steun dat zij er is.”
“Het klinkt natuurlijk hartstikke wee, maar ik ben altijd blij om Marcel te zien. Dus óók op school.”
Aan het woord: Marcel van Vliet en Edith van der Horst. Sinds 1983 zijn zij samen. Beiden volgden destijds de opleiding biologie. Tijdens een excursie sprong de vonk over. Na hun studie konden ze allebei aan de slag op een grote middelbare school in Amsterdam. Edith: “We hebben wel collega’s gehad die ook een stel waren en die die twee dingen niet konden combineren. Zij trokken alleen maar met elkaar op. Wij zoeken elkaar vaak juist niet op in de pauze.” Edith en Marcel hadden geen moeite werk en privé gescheiden te houden. Het beviel goed, samen op één school. Zo goed dat toen ze eenmaal verhuisd waren naar de provincie Groningen, ze weer op dezelfde school belandden. “Marcel werkte al op het Dollard College in Woldendorp. Hoewel we in Groningen woonden, werkte ik nog steeds in Amsterdam. Ik kon mijn leerlingen niet loslaten en had het reizen er wel voor over. Tot er een vacature kwam op Marcels school en hij mij vroeg te solliciteren omdat hij me graag bij hem op school wilde hebben. Aanvankelijk zei ik nee, maar uiteindelijk heb ik het toch gedaan.” Nu doceert zij er biologie en Nederlands. Hij geeft zorg en welzijn.
“Ik vind het alleen maar erg prettig dat Edith op dezelfde school werkt”, vertelt Marcel. “Ik vraag haar bijvoorbeeld ook mee met de werkweek. Ik geef nu zorg en welzijn aan vmbo-leerlingen. Een lastige groep. Tijdens werkweken ontstaan er altijd conflictjes waar ik moeite mee heb. Edith kan die conflictjes prachtig oplossen. Dus als het eventjes kan wil ik haar mee hebben. Mijn collega’s trouwens ook. Bij ons werken veel zij-instromers die nog niet zo lang bezig zijn, dan is het fijn als er iemand bij is met zoveel ervaring.”
Hoewel beiden meer voordelen dan nadelen zien, is het af en toe toch wel eens lastig collega te zijn. Edith: “Als iemand tijdens een vergadering bijvoorbeeld een botte opmerking tegen een collega maakt, ligt het in mijn natuur daar iets van te zeggen. Maar als Marcel een botte opmerking naar zijn hoofd geslingerd krijgt, zeg ik daar niets van, omdat ik bang ben dat mijn collega’s dan denken dat ik alleen voor hem opkom omdat hij mijn vriend is. Dat is me namelijk een keer verweten en dat vond ik bijzonder rot.”

Hetzelfde soort leven
Gerrie Schaank heeft dezelfde ervaring. Net als zijn vriendin Coby Edes geeft hij les op basisschool de Uilenburcht in Beerta. Hij aan groep 6, zij is remedial teacher. “Wij zijn op school geen twee handen op één buik. Ik doe wel eens te hard mijn best om te voorkomen dat iemand dat zou denken. Jaren geleden hadden wij de mogelijkheid om een gediplomeerd remedial teacher fulltime aan te stellen. Coby deed de remedial teaching toen al een aantal uren per week naar volle tevredenheid van het hele team. De keus was of Coby – ongediplomeerd – die baan geven, of een gediplomeerd rt’er aanstellen. Ik koos het laatste, ondanks het feit dat ons gezamenlijk inkomen dan achteruit zou gaan, Coby zou haar rt-uren namelijk moeten inleveren. Ik heb het schoolbelang boven mijn eigen belang gesteld.”
Coby: “Voor mij was dat wel zuur. Ik deed mijn werk goed, maar kreeg die baan toch niet. Maar ik respecteerde Gerrie’s keuze. Uiteindelijk heb ik mijn gram wel gehaald. De gediplomeerde rt’er had niet echt hart voor de zaak.” Gerrie: “Niet zoals Coby dat heeft. De gediplomeerde haakte af en Coby kreeg alsnog de baan. Nu zou ik het anders aangepakt hebben.”
Dit was de enige keer in 35 jaar samen zijn, samen studeren èn samen werken dat het stel er hinder van ondervond dat zij zowel partner als collega zijn. “Het heeft wel iets aardigs om hetzelfde soort leven te leiden: we hebben te maken met dezelfde ouders en leerlingen. Zo hebben we altijd gespreksstof”, vertelt Gerrie.
Wordt er dan niet teveel gesproken over het werk? Coby: “Vooral in het begin was de school ons lust en leven. Dus hadden we het heel veel over school. Dat vonden wij beiden geen probleem. We zijn ook maar met zijn tweeën: niemand die zich daaraan stoort. Al is het wel eens gebeurd dat anderen er iets over zeiden.”
Andere stellen hebben er meer moeite mee. Zo spraken Marcel en Edith af in de auto naar huis nog over school te spreken, daarna niet meer. Edith: “Als er echt iets naars gebeurt, hebben we het er natuurlijk wel langer over. Dan is het ook heel fijn dat die ander weet waar je het over hebt. Marcel kent de situatie en kan haar daardoor relativeren als ik dat niet kan.”

Zoenen
Rene en Marielle Geers roepen thuis wel eens tegen elkaar: ‘Het is hier geen dependance van het Rijks.’ Allebei werken ze op die scholengemeenschap in Bergen op Zoom, zij als leraar natuurkunde, hij doceert scheikunde. Na het avondeten hebben ze het niet meer over hun werk, luidt de afspraak.
In het team is het stel bepaald geen vreemde eend in de bijt. Er werken maar liefst acht koppels. En dat zorgt voor een fijne, familiaire sfeer op de school, verzekert rector Leon de Rond. “Het onderwijs is een manier van leven. Wanneer beide partners op dezelfde school werken, hebben ze veel begrip voor elkanders situatie. Dat is alleen maar positief. Docenten met een partner buiten het onderwijs moeten veel meer oog houden voor die partner. Hen goed informeren over de ontwikkelingen binnen de school, dat is belangrijk voor het wederzijds begrip.”
Toch twijfelden Rene en Marielle even toen zij gevraagd werd te komen werken op zijn school. “We geven beiden exacte vakken aan de bovenbouw en vroegen ons af hoe het zou zijn om aan dezelfde leerlingen les te geven”, vertelt Rene. “Hoe gaat het wanneer zij een van ons beiden niet mogen, wordt de ander daar dan op afgerekend”, vroeg Marielle zich af.
De vakanties gaven uiteindelijk de doorslag. Het koppel houdt van reizen en op Marielle’s vorige school had zij andere vakanties dan haar partner. Nu niet meer. De reacties van leerlingen zijn alleszins meegevallen. Marielle: “Soms proberen ze ons wel tegen elkaar uit te spelen. Dan zeggen ze bijvoorbeeld tegen Rene: ‘Ik zag uw vrouw op de gang met een andere mannelijke collega’. Maar dat soort dingen gaan altijd met een glimlach gepaard.”
Leerlingen vinden zo’n stel op school reuze interessant, is ook de ervaring van Marcel en Edith. “Ik vertel hun nog wel eens een ‘geheimpje’, bijvoorbeeld dat Marcel en ik op dansles zitten. Dan rennen ze het uur daarna naar Marcel toe om hem daarmee te pesten.” Marcel: “Ik weet het ook altijd precies wanneer Edith les over seksualiteit geeft. ‘U kookt graag voor uw vrouw’, krijg ik dan bijvoorbeeld meteen te horen.”
Over de verliefdheid van Gerrie doen zijn leerlingen ook nog wel eens giechelig. Het stel is jaarlijks betrokken bij een voorleeswedstrijd. Gerrie presenteert, Coby is juryvoorzitter. Na de wedstrijd bedankt Gerrie de jury altijd. Hij schudt de heren de hand en zoent de dames. Het hoogtepunt van het jaar. Wanneer hij bij Coby is beland, gillen de leerlingen massaal: ‘Zoe-nen, zoe-nen’.

Ruzie
De stellen vinden het over het algemeen helemaal niet lastig collega te zijn. Zelfs de ochtendruzie om het tandpastadopje zorgt niet voor problemen op de werkvloer. ‘We hebben bijna nooit ruzie’, roepen ze alle zes. “En als het toch voorkomt, hoeven we elkaar als we dat echt niet willen, niet tegen te komen op school”, vertelt Marielle. “Gelukkig is een ruzie meestal opgelost voordat we naar school gaan.”
Edith kan zich nog wel wat kleine schermutselingen aan het begin van haar relatie herinneren. “Dan lieten we de ruzie in de parkeergarage achter ons en gingen we na schooltijd – gewoon weer vrolijk verder. Geen collega die er last van had.”
Lastiger is het wanneer beide partners azen op dezelfde baan. “Gelukkig willen wij niet allebei conrector worden of zoiets”, vertelt Marielle. De enige vorm van competitie waarvan ooit sprake is geweest was toen er een schaal 12-functie vrijkwam. Rene ‘won’. “Maar het ging er niet om dat wij ons tegenover elkaar moesten bewijzen. Bovendien zat Marielle een jaar later ook gewoon in schaal 12.”
“Ik zou het liefst de hele school runnen”, vertelt Edith. “En ik wil gewoon lesgeven”, zegt Marcel. “Al die taken eromheen vind ik niets.” Van competitie is dus geen sprake. Ook niet bij Gerrie en Coby. “Wij zijn niet van die ambitieuze types”, vertelt Gerrie. “Je werkt niet voor status, vinden wij, maar omdat je het leuk vindt. Bovendien hebben wij binnen het onderwijs andere interesses, dus dat botst niet. Coby is heel erg met de kinderen begaan. Ik vind het ook leuk om me met beleid bezig te houden.”