Gezocht: jonge, enthousiaste leraren

Hoe komen we aan honderdduizend nieuwe leraren? Enthousiaste leraren, goede leraren. De Groene golf – een actiegroep van jonge leerkrachten – weet met zo’n vraag wel raad. Tip aan staatssecretaris Marja van Bijsterveldt: geef leraren de mogelijkheid door te groeien in hun vak. Doorgroeien in salaris is een tweede aanbeveling. En geef starters een echte baan.

Tekst Desiree Kootstra, Anneloes Vogelaar en Floor ter Wal Beeld Typetank

Gezocht: honderdduizend leraren, met deze oproep werd een debat dat eind maart plaatsvond in de Amsterdamse Rode Hoed aangekondigd. Hoe komen we aan zoveel nieuwe leraren? Op die vraag probeerde staatssecretaris Marja van Bijsterveldt tijdens de bijeenkomst antwoord te krijgen.
Wij, allemaal jonge docenten in basis-, voortgezet en beroepsonderwijs, weten met zo’n vraag wel raad. Te vaak zien wij namelijk goede collega’s vertrekken. Werken in het onderwijs vinden deze jonge collega’s fantastisch, maar ze zien ook dezelfde keerzijde. Te weinig mogelijkheden om echt door te groeien in je baan. Als het ministerie echt wil dat er voor de honderdduizend leraren die met pensioen gaan ook opvolgers komen, moet het ministerie flink investeren in de aantrekkelijkheid van het werk om een ‘groene golf’ in het onderwijs mogelijk te maken.

Investeren in opleidingen
Waar gaat het om? Waar het in andere banen heel normaal is om na een paar jaar werken een soort inhoudelijke total make-over te krijgen, zijn de kansen minimaal om je verder te verdiepen in je vak als je een aantal jaren voor de klas hebt gestaan. Hoogstens als je een directiefunctie nastreeft wil het bestuur wel stevig in verdere opleiding investeren. Maar een basisschoollerares die een masteropleiding wil volgen om een nog betere juf te worden, of een leraar voorgezet onderwijs die zijn ervaring wil omzetten in een mooi proefschrift over de onderwijspraktijk op zijn vakgebied, maakt weinig kans. Inhoudelijk doorgroeien is er in het onderwijs niet bij, door gebrek aan tijd voor scholing naast de volgepropte lesweken. Tip één voor de staatssecretaris: maak op scholen veel meer tijd vrij voor lerende leraren. Daarmee wordt het vak aantrekkelijker en wordt de onderwijskwaliteit beter.

Meer salarismogelijkheden
Doorgroeien in je vak is één, doorgroeien in salaris is een tweede. Voor leraren basisonderwijs die willen blijven lesgeven is er eigenlijk maar een salarisschaal (LA) die hun hele carrière geldt. In het voortgezet onderwijs is het tegenwoordig niet anders door de functiewaardering die daar is ingevoerd: sta je voor een klas, dan is en blijft het LB. En in het onderwijs praat iedereen wel over functioneringsgesprekken en beoordelingen, maar wie zijn hart verpand heeft aan lesgeven ziet nooit en te nimmer ervaring, kwaliteit, of verdere opleiding beloond. Als je begint als leraar verdien nog best redelijk, maar dat verandert snel. Na een paar jaar is het bescheiden salaris voor ambitieuze collega’s toch vaak reden om over een ander vak na te denken. Wij zijn nog niet zover, maar als de staatssecretaris écht wil dat enthousiaste jongeren leraar willen worden én vooral ook blijven, is dit tip twee: na een aantal jaren moet het na een beoordeling mogelijk zijn om financieel een sprong voorwaarts te maken.

Betere startersbanen
Een derde knelpunt voor jonge leerkrachten zijn de beroerde startersbanen. Wie enthousiast op zoek gaat naar een baan, kan zelden voluit van start. In het basisonderwijs hobbelen veel jongeren van invalbaan naar invalbaan. In het voortgezet onderwijs begin je met een paar uur in je eigen vak en moet je hopen dat een school in de buurt ook nog wat in de aanbieding heeft. De onzekerheid is vaak groot: valt het maar even tegen met de leerlingenaantallen, dan staat tijdelijk personeel ook meteen weer op straat. Scholen lijken weinig geld te hebben om startersbanen uit te breiden of om ze bij een kleine tegenvaller vast te houden. Natuurlijk, overal zijn mee- en tegenvallers in bedrijven, maar meestal begin je wel met een volwaardige baan en wordt er vooruitgekeken naar de mogelijkheden. In het onderwijs niet. Terwijl we nu al weten dat er over een paar jaar honderdduizend mensen nodig zijn, schepen we de starters toch af met halve baantjes of minder. En zo zien we veel jongeren naar andere beroepen verdwijnen, terwijl hun hart eigenlijk bij het onderwijs ligt. Dus tip drie luidt: wie wil dat er honderdduizend leraren komen, zal nu al voor echte banen voor starters moeten zorgen.

De komende tijd zullen wij, als actiegroep de Groene golf, voor deze punten de aandacht bij minister Ronald Plasterk en de staatssecretarissen Marja van Bijsterveldt en Sharon Dijksma blijven vragen. Het begin is gemaakt. Eind maart, in de Rode Hoed.

Voor vragen of meer informatie, mail naar: groenegolf@live.nl

Floor ter Wal, Desiree Kootstra en Anneloes Vogelaar zijn de woordvoerders van de Groene golf, een groep jonge docenten in basis-, voortgezet en beroepsonderwijs die jonge collega’s willen aantrekken en behouden voor het onderwijs.