blad nr 6
24-3-2007
auteur T. van Haperen
Column

Nachtmerrie

Haastig loop ik door de gang. Ik moet naar mijn klas. Op tijd zijn is belangrijk. Vanwege de wettelijk vastgelegde lestijd tellen ze minuten. Maar dan hoor ik herrie, door de muren heen. Snel even kijken. Wij collegae moeten elkaar aanspreken. Zo staat het in de memo’s. Ik trek de deur open en constateer een bende. Alles rent door elkaar, ik zoek de leraar, ah, daar is hij. Kan het niet wat rustiger? Waarom? Dit is een project zelfontdekkend leren. Kinderen hoeven niet vijftig minuten stil te zijn. Bovendien, de resultaten zijn uitstekend. Ik bied mijn excuses aan, wijs nog even naar een mannetje dat van de ene tl-buis naar de andere zwiert. Eigen verantwoordelijkheid!
Terwijl ik mijn weg vervolg, kijk ik bij een andere collega binnen. Leerlingen zitten doodstil met een boek in de hand. De een wel aanspreken, de ander niet… Ik stel een vraag: “Zo’n boek lezen kan toch ook thuis?” Oei, had ik maar niks gezegd. Waar ik me mee bemoei. Of ik misschien in directie zit. Nou, hij wel. En wanneer dacht ik dan dat de hedendaagse jeugd leest? Buiten de les is daar geen tijd voor, en nou wegwezen.
Met een rood hoofd ren ik door de gang. In mijn lokaal zitten de leerlingen te wachten. Terwijl ik mijn tas uitpak, vertel ik over het viooloptreden van mijn dochter en doe dat kennelijk leuk, de klas lacht. Ineens valt het stil, ik probeer nog een grap te maken, geen reactie. Als ik me omdraai zie ik een in het zwart geklede vrouw. Ze schreeuwt: “Het Nederlandse onderwijs zit niet op mislukte cabaretiers te wachten.” Ik verweer me, verwijs naar de bekende romanschrijver en ex-leraar Frank McCourt. Hij genereerde aandacht met verhalen. En wat te denken van Amerikaanse onderwijsfilms? Heeft u Freedom writers gezien? Vanaf 8 maart in de bioscoop! Ze kijkt me kil aan, zegt dat die film gaat over een idealistische lerares die met leerstof over de Holocaust maatschappelijk afgeschreven jeugd uit het moeras trekt. Ik sta slechts gratuit grappen te maken. Haar arm gaat omhoog, ze richt het pistool, haalt de trekker over en pang… ik word gillend wakker.
Mijn vrouw schrikt, ik vertel haar mijn droom. Zuchtend zegt ze: “Het nieuwe leren was volop in de media, nu doen we weer tbs’ers en dubbele nationaliteiten.” “Maar dat onderwijsdebat is vooral ideologisch en wordt gevoerd door buitenstaanders die de reële desintegratie van de schoolcultuur niet kennen”, braak ik volautomatisch uit. Ze knikt, draait zich om en keert terug naar haar eigen dromen.
Ik stap uit bed, ga naar de woonkamer, schenk een glas bourbon in. Op de achterkant van de VPRO-gids lees ik een anonieme brief van een middelbare scholier. Het is een herkenbare beschrijving van waardeloze lessen, rotzooi in de klassen, achterlijke praktische opdrachten en overbodige toetsweken. Deze nachtmerrie eindigt met de wanhoopskreet: ‘Ik wil leren.’ De leerling schrijft wat leraren, schoolleiders, bestuurders en politici ook weten. Maar wie doet iets? Dat is de kwestie.