Door de sport blijven ze graag leren

De eerste wielerschool in Nederland gaat al weer het tweede jaar in. Leerlingen kunnen er hun reguliere mbo-opleiding combineren met een professionele wielertraining. Het initiatief breidt zich als een olievlek uit. Er blijkt grote behoefte te zijn aan een verantwoorde combinatie van onderwijs en sport.

Het idee had hij twintig jaar geleden al, zegt René Haantjes, initiatiefnemer van de wielerschool. Hij was toen gymnastiekleraar op de Amsterdamse lbo-opleiding Zeeburg. ³Ik had eerst de pabo gedaan en vervolgens een gymakte gehaald. Wij lagen altijd in de clinch met de rest van het team. Die vonden de jongens lui, terwijl ze bij ons de benen uit hun lijf renden. Samen met Appie Brilman had ik toen al bedacht: Je moet het combineren, ¹s morgens de gewone les en
¹s middags sport.² Het duurde tot het jaar 2000 voor zijn idee werkelijkheid werd. Eerst ging hij nog onderwijskunde studeren, vervolgens had hij helemaal zijn buik vol van onderwijs en werd hij beleidsmedewerker bij de gemeente Zutphen. Pas toen hij door een reorganisatie in het wachtgeld terechtkwam, kreeg hij de ruimte om zijn oude idee uit te werken.

België
Dat het ten slotte een wielerschool werd, was louter toeval. Haantjes kreeg in 1998 een Belgisch wielerblad onder ogen waarin een advertentie stond van zo¹n school. België kent meerdere opleidingen: ³In Nederland zijn we, denk ik, te calvinistisch. Als het gaat om cultuur zoals ballet en muziek, dan is er van alles mogelijk, maar fietsen of voetballen stinkt teveel naar zweet.² Er is één school voor voortgezet onderwijs in Nederland, Loot, die topsporters in spe de gelegenheid geeft de opleiding te combineren met hun sport. ³Het verschil is², zegt Haantjes, ³dat zij de sport overlaten aan de sportverenigingen, daar bemoeien ze zich niet mee.²
Na zo¹n 164 gesprekken was alles in kannen en kruiken. Roc Aventus, met vestigingen in Deventer, Apeldoorn en Zutphen, biedt de wielerschool aan zijn leerlingen aan. De KNWU, de wielrenunie, was enthousiast en geeft de deelnemers een opleiding voor het diploma wielrentrainer-A.
Piet de Kant, manager organisatie van de sector economie & ondernemen Deventer, werd directeur van de school en René Haantjes kreeg de functie van leerlingbegeleider. In het gloednieuwe gebouw van roc Aventus in Deventer, waar Haantjes vanuit Zutphen naartoe fietste, vindt het gesprek plaats over de ervaringen van het afgelopen jaar.
Van de vijftien deelnemers in het eerste jaar, dertien jongens en twee meisjes, haakten er drie af. ³Het is ook een joekelzware sport², weet Haantjes, ³dus een aantal kon het niet meer bolwerken. Eén pupil, de beste mountainbiker van Nederland, Frank Schotman, verhuisde naar de hts in Arnhem.² Dit jaar is de groep gegroeid naar dertig deelnemers.
Piet de Kant, ooit zelf begonnen als gymnastiekleraar, weet dat de wens om topsporter te worden altijd gepaard gaat met spanningen thuis over school. ³De meeste ouders zeggen: Je zorgt eerst maar dat je je diploma haalt. Die spanning haal je weg met deze oplossing.²
René Haantjes: ³Ik sprak op de wielerbaan in Amsterdam een vader die vertelde dat zijn zoon nu weer met plezier naar school ging.²

Talent
Echt geselecteerd op talent wordt er niet. De kandidaten, die zich nu uit het hele land aanmelden, moeten een mbo-opleiding kunnen volgen, een licentie hebben van de KNWU en de medische keuring met succes doorstaan. Per jaar betalen ze Ÿ1250,-, inclusief de speciaal ontworpen wielerkleding. In ruil daarvoor krijgen ze iedere middag trainingen die begeleid worden door de docent lichamelijke oefening tevens gediplomeerd wielertrainer, Rob Niekolaas. Oud-wielrenner Henk Lubberding geeft regelmatig advies en dit jaar komt wielrenster Yvonne Brunen, uit de ploeg van Leontien van Moorsel, de gelederen versterken. Haantjes: ³Belangrijk is dat zij ook de academie voor lichamelijke opvoeding heeft gedaan, want wij vinden dat de trainingen ook pedagogisch verantwoord moeten zijn.²
Het eerste jaar breidde het initiatief zich uit als een olievlek. Piet de Kant ging de boer op om sponsors te zoeken en vond er diverse bereid mee te doen, er is inmiddels zelfs een volgauto beschikbaar gesteld. De namen van de sponsors staan allemaal op de kleding die speciaal werd ontworpen door de sector mode & techniek van roc Aventus. De adviezen voor de ontwerpen kregen de leerlingen van oud-wielrenner Hennie Kuiper. Welke stof is het prettigst, waar komen de namen van de sponsors het beste uit? Ook werd er een project hygiëne en voeding gestart waar de leerlingen uit die sector weer aan mee konden doen. Het is een soort kruisbestuiving met oneindig veel mogelijkheden.
De Kant: ³Wij kregen in de loop van het jaar steeds meer vragen of we dit niet ook voor andere sporten konden doen.² Haantjes: ³Inmiddels is er voor de selectie van de Go Ahead Eagles een opleiding sportmanagement gestart die ze grotendeels virtueel, dus via de computer, kunnen volgen. Veel van de jonge spelers, die niet meer verplicht zijn om naar school te gaan, breken hun opleiding af omdat die niet te combineren is met voetbal. Nu krijgen ze een laptop en er is een beperkt aantal contacturen. Het is dus een commerciële opleiding die ze helemaal op internet kunnen volgen.² Maar er zijn nog meer initiatieven, zo meldt De Kant: ³Het laatste nieuws is dat we bezig zijn met de KNAU, de atletiekunie, om een opleiding atletiek te starten. We zijn nog maar in een beginfase. De aanleiding is dat er in Apeldoorn een omnisportcentrum wordt gebouwd en daar is van alles mogelijk, er wordt ook al aan volleybal gedacht.² De plannen en ideeën vliegen over tafel, zo kunnen ook de leerlingen van de opleiding recreatie & toerisme ingeschakeld worden met de opdracht om een wielerronde te organiseren in een stad. De Hogeschool IJselland, heeft gevraagd of hun leerlingen niet ook mee kunnen doen en de Hogeschool Hanzesteden steunt de school.
De combinatie onderwijs en sport slaat kennelijk erg aan. Of er ooit een winnaar van de gele trui opgeleid zal worden, kan niemand garanderen. ³Dat is ook niet het belangrijkste², meent Haantjes. ³Als een trainer aan mij vraagt wanneer het project geslaagd is, dan zeg ik altijd: Geslaagd is het wanneer een leerling na vier jaar een mbo-diploma heeft plus een trainersdiploma en bovendien vindt dat hij een dijk van een tijd heeft gehad.² Want daar was het twintig jaar geleden allemaal om begonnen: de leerlingen gemotiveerd te houden voor het onderwijs.