blad nr 15
8-9-2001
auteur T. van Haperen
Column

Zero respect

Dus u vindt dat ik niet over voorwaarden mag zeuren? Al die gevallen van kleine sneuheid zijn jankverhalen die de energie vervuilen. U bracht het eigentijds, in uw pleidooi voor een positiever klimaat. Maar hoe zit het dan met deze elementaire regel van democratie: gezagsdragers aanspreken op wat ze beloven? Veel pijntjes komen voort uit de discrepantie tussen beleid en werkelijkheid. Ik zal u vertellen over mijn start dit schooljaar. Inderdaad, erg persoonlijk, maar wel illustratief. Mijn aanstelling in het voortgezet onderwijs is parttime, ik werk drie dagen en dat viel het vorig jaar niet altijd mee. Toch was ik redelijk ingezet met vijftien lessen, drie mentorgroepen, twee keer per week invallen voor zieke docenten, een pauzesurveillance en drie maal een lesdag van het eerste tot en met het achtste uur. Vooral dat laatste was zwaar, maar ik was een en al begrip. Het programma kent veel vakken, het aantal parttimers stijgt, de wereld draait niet om mij en zolang ik het gevoel heb dat de schaarste eerlijk gedragen wordt, geldt Išll scratch your back, youšll scratch mine.
Gedurende dat jaar waren er hoopgevende ontwikkelingen, zoals vergroting van schoolbudgetten om de werkdruk te verlagen. De zomervakantie naderde, de conrector personeelszaken telde zijn geld en brak mijn contract open: zestien lessen, met invallen, surveillance en mentoraat. Zijn voorstel leek me onredelijk. We lachten wat en waren er in een minuut uit: of ik zou zestien lessen geven en verder niks, of vijftien, maar dan met het hele pakket. Ik zie u afhakenŠ to the point dan. Vrijdag voor het begin van de lessen kreeg ik per post mijn rooster en werd gek, echt gek. Dit leek meer op Išll scratch your back, youšll knife mine (1): zestien lessen, twee mentorgroepen, tweemaal invallen voor zieke collegae, eenmaal surveilleren in het computerlokaal en ook nog een keer rondlopen in de pauze.
Ik was woedend, reed in een levensgevaarlijk tempo naar school, geen mens te bekennen. Op de terugweg raasde het in mijn hoofd, eenmaal in een waan van complete paranoia begon ik te twijfelen - ze zijn niet tegen me - en ontdekte mijn vergissing. Door het semesterrooster krijg ik in de tweede helft van het schooljaar twee lessen minder. Maar ik zal u vertellen, ik schrok van mijn reactie. Altijd heb ik hard moeten lachen om sombermannen die achter elke boom een vijand zien, klagend van vakantie naar vakantie richting fpu kruipen en tegen de tijd dat ze daar eindelijk zijn, kun je door ze heen kijken. Ik ben er nu dus ook zo één. Wat zegt u? Ik overdrijf? Een lullig incidentje? Dus niet. Zonder een minuut gewerkt te hebben reageer ik ronduit overspannen en dat is niet alleen mijn schuld. Bovendien zitten duizenden collegae om dezelfde reden tegen de frustratiegrens. U gelooft het niet? Niemand ervaart enige werkdrukverlaging. Mijn twee mentorgroepen hebben net zoveel leerlingen als die drie van het vorig jaar. In mijn surveillance krijg ik meer te doen, het aantal lessen blijft gelijk. Maar ik durf niks van mijn taakverzwaring te zeggen, dan kom ik terug op een eerdere afspraak, word ik een zeur, loser, zeikerd, mauwkees. U keurt mijn reactie af? Ik steek mijn kop in het zand? Een houding ingegeven door wat anderen van me denken? Dat speelt bij iedereen. Angst? Ik denk het wel. Haal ik het wel of haal ik het niet, dat is de kwestie en dan mag ik best naar schoolbudgetten en voorwaarden informeren. Het is een overlevingsvraag. Wat zegt u? Modernisering van het personeelsbeleid, human resource management. Laat me niet lachen. Directieleden handelen vanuit zero respect. Ze zijn leraren die al jaren in de contramine liggen spuugzat, de revenuen van uw nieuwlichterij zijn exclusief voor de nieuwe lichting. Kijk om u heen. Zelfs een buitenkantblad als Marie Claire schrijft over een gepiepelde lerares die gebroken thuis zit. Weet u wanneer het misging bij de NS? Toen het management een duur hotel afhuurde om daar vretend en zuipend het weekend door te brengen, terwijl het personeel thuis doodmoe aan de bierpomp hing, als aan een infuus. Ik cultiveer een tegenstelling? Koester mijn underdogpositie? Rechtvaardig mijn afhaken? Zelfmedelijden? U zegt het. Ik wil alleen maar dat beloftes worden nagekomen, dat er niet van me wordt gejat, bij mij valt niks meer te halenŠ tellšem Išm broke, and donšt come Œround here no more(2).

1. Uit Nobody loves you when youšre down and out van John Lennon.

2. Uit Tellšem Išm broke van Southside Johnny, te vinden op zijn nieuwe cd Messinš with the blues.