• blad nr 3
  • 4-2-2006
  • auteur . Overige 
  • Column

 

Rietjesvisie

Een mooie van Remco Campert: ‘rietjesvisie’ als overtreffende trap voor ‘tunnelvisie’. En op wie vond hij rietjesvisie van toepassing? Op mijn grote vriendin Rita Verdonk, en dat naar aanleiding van haar volstrekt griezelige plan voor een gedragscode Nederlands praten op straat. Zou ze nou echt geen idee hebben van de gevolgen van dit soort xenofoob getreiter? Campert noemt haar ook een ‘taalariër’ en kennelijk heeft hij dezelfde associatie als ik.
Van een rietjesvisie was er ook sprake in Buitenhof, eind januari. Dat televisieprogramma ging over het vmbo, schooluitval, en werkloosheid onder allochtone jongeren. Een verwant thema dus. En ja hoor, daar gingen we weer. Ditmaal waren het Bernard Wientjes, voorzitter van ondernemingsorganisatie VNO-NCW, Maria van der Hoeven en interviewer Paul Witteman die in koor riepen dat die arme kinderen in het vmbo toch veel te vaak lastig zijn gevallen met theorie en dat het er nu dan eindelijk maar eens van moet komen ze echt praktijkonderwijs krijgen. Iedereen wil het, riep Witteman uit. “Waarom gebeurt het dan niet?”
Meneer Witteman, mevrouw van der Hoeven en meneer Wientjes, ik leg nog één keer uit hoezeer uw probleemanalyse en de daaruit afgeleide oplossing tekortschieten. Allereerst heeft u het over het vmbo zonder onderscheid te maken in leerwegen. Wat u zegt, slaat dus op 60 procent van de leerlingen in het voortgezet onderwijs en zelfs op 80 procent van de allochtone leerlingen. Ik denk dat wat u bedoelt wellicht geldig is voor de ‘onderste’ 20 procent en zelfs daarover valt te twisten.
Daarnaast meent u dat vmbo-leerlingen met hun handen willen leren. Dat beweert u dus voor een grote meerderheid van de leerlingen vanaf 12 jaar, terwijl daar geen enkel wetenschappelijk bewijs voor is. Leerlingen zijn van hun twaalfde tot hun zestiende jaar nog volop in ontwikkeling als het gaat om hun intellectuele vermogens en het is heel moeilijk te voorspellen hoe die potentie zich ontwikkelt. Grote verschillen tussen leerlingen zijn in de eerste plaats toe te schrijven aan (taal)achterstanden die het Nederlandse onderwijs maar niet kan of wil wegwerken.
Ook stelt u dat vmbo-leerlingen afhaken door teveel slappe theorie onder verwijzing naar het ‘theezakjesmodel’. Dit ben ik deels met u eens. De basisvorming is een wangedrocht geworden met veel vakken en kerndoelen en weinig diepgang. Maar betekent dit dat theorie maar niet meer moet worden aangeboden aan die meerderheid van de leerlingen? De implicatie is dat u deze leerlingen wilt afhouden van leren denken. Daarmee maakt u zich belachelijk in de ogen van de internationale gemeenschap.
Ten slotte vraag ik me af of u zich wel beseft wat de negatieve effecten van ons ijzige selectiesysteem op jongeren zijn die in het vmbo belanden? Het is namelijk niet hun keuze. Zij worden op niet-valide manier geselecteerd en krijgen een negatief stigma. Is dat niet, vooral onder allochtonen, de hoofdreden van hun motivatieverlies en schooluitval?
Over deze punten heb ik u niet horen discussiëren. En dat sterkt mij in mijn vermoeden dat u er belang bij heeft een ‘getto voor minder beschaafden’ in stand te houden.

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.