- blad nr 13
- 25-6-2005
- auteur D. Hollander
- Redactioneel
10 vragen over de fpu
De vragen over het afschaffen van de fpu en de toekomstige regeling blijven binnenstromen bij de AOb. Hieronder antwoord op de meest voorkomende. Hebt u meer advies nodig, neem dan contact op met de juridische dienst, telefoon 0900 4636262.
Tekst Dock Hollander Beeld Typetank
1. De fpu gaat verdwijnen, wat komt er voor in de plaats?
Door veranderingen in de belastingwetgeving wordt de fpu per 1 januari zo duur dat het niet mogelijk is deze in stand te houden. In de pensioenkamer (de onderhandelingstafel van werkgevers en werknemers in het onderwijs en bij de overheid) wordt onderhandeld over een andere regeling. De bonden willen dat de mogelijkheid blijft bestaan om voor het 65ste jaar te stoppen met werken, dat er een regeling komt vergelijkbaar met de fpu. Daartoe willen de bonden de pensioenopbouw per jaar verhogen en de franchise verlagen, waardoor meer gespaard wordt en ook meer premie wordt betaald. Dan is er nog wel een overgangsregeling nodig, omdat er voor de ouderen bijna nog niets is gespaard.
De overheid wil eigenlijk af van de mogelijkheden om eerder te stoppen. Het geld dat vrijkomt omdat er geen fpu-premie meer betaald hoeft te worden, zou ten goede kunnen komen aan de levensloopregeling.
De onderhandelingen verlopen moeizaam, maar het is de bedoeling er volgende maand uit te komen.
2. Er zou toch niets veranderen voor 55-plussers? Daarvoor is toch actie gevoerd op het Museumplein?
In het sociaal akkoord van vorig najaar is afgesproken dat de nieuwe belastingregels per 1 januari 2006 niet gelden voor regelingen voor 55-plussers. Dat er niets zou hoeven te veranderen voor 55-plussers is echter een te vergaande conclusie.
Voor overheids- en onderwijspersoneel is de fpu grotendeels een omslagregeling. Werkenden betalen voor een belangrijk deel de uitkeringen van de vervroegde uittreders. De fpu is ingevoerd in 1997. Pensioenfonds ABP beschikte niet over het kapitaal om de dekking meteen vast te leggen. Dus moest het geld op een andere manier bijeengebracht worden. Elke werkende betaalt fpu-premie: op omslagbasis voor het basisdeel van de fpu, kapitaalgedekt voor de rest en op omslagbasis voor de overgangsregeling. Pas in 2021 zou de hele regeling kapitaalgedekt zijn.
Er is dus onvoldoende geld beschikbaar om de fpu voor 55-plussers zomaar te kunnen laten voortbestaan. De bonden onderhandelen nu over vergelijkbare mogelijkheden, maar dan als onderdeel van het ouderdomspensioen.
3. En wat gebeurt er voor de groep onder de 55 jaar?
Aan 50-plussers biedt het sociaal akkoord de mogelijkheid extra te sparen voor de levensloopregeling. Voor werknemers onder de 50 bestaat er volgens het kabinet voldoende ruimte om in de levensloopregeling zoveel te sparen dat eerder uittreden mogelijk wordt.
De bonden vinden beide mogelijkheden nogal magertjes. Zij onderhandelen over iets dat vergelijkbaar is met de fpu, maar dan als onderdeel van het ouderdomspensioen.
De levensloopregeling is een vrijwillige spaarregeling waarbij op jaarbasis maximaal 12 procent van het bruto jaarsalaris gespaard mag worden tot een omvang van 210 procent van het jaarsalaris. Het spaargeld kan benut worden voor bijvoorbeeld zorgverlof als de kinderen klein zijn, of om voor ouders te zorgen, maar ook om er een tijdje tussenuit te gaan of als verlof vóór de pensionering.
4. Wanneer krijgen we meer te weten?
De bonden streven er naar de onderhandelingen begin juli afgerond te hebben. In ledenraadplegingen zal het resultaat aan de leden worden voorgelegd. De leden kunnen het onderhandelingsakkoord dan goedkeuren, maar ook afwijzen. In het laatste geval zullen er nieuwe onderhandelingen moeten plaatsvinden, want volgens de bonden moet het mogelijk blijven om voor je 65ste uit te treden.
5. Op 1 januari 2007 word ik 62. Kan ik dan nog van de fpu gebruikmaken? Ik heb er toch voor betaald?
Nee, dat kan niet meer. En hoe de nieuwe regeling er uit gaat zien, is nu nog niet te zeggen. Dat ieder voor zijn eigen fpu zou hebben betaald, is overigens een misvatting. Vanaf de invoering in 1997 is er vooral betaald voor mensen die al met fpu zijn en voor een heel klein deel voor de eigen rechten.
6. Ik kan nu al met fpu, maar wil liever nog even wachten omdat mijn uitkering dan hoger wordt. Hoe lang kan ik nog wachten?
De bedoeling is dat een nieuwe regeling ingaat per 1 januari 2006. Dan kunt u dus niet meer met fpu. Dat kan nog tot uiterlijk 1 december 2005. Het beste is om dat vier maanden van tevoren geregeld te hebben, dus per 1 augustus. Maar blijf de onderhandelingen over de nieuwe regeling goed volgen, zodat u tijdig een verantwoorde beslissing kunt nemen.
7. Ik heb weinig hoop op een goed resultaat uit de onderhandelingen. Wat kan ik het beste doen?
Iedere werknemer in het onderwijs kan, mits aan de intree-eisen wordt voldaan, al vanaf zijn 55ste gebruikmaken van de fpu. De uitkering (totaal 210 procent van het jaarsalaris beschikbaar) moet dan verdeeld worden over de uitkeringsjaren (de jaren tussen het moment van uittreden en het bereiken van de 65-jarige leeftijd) en wordt actuarieel gekort omdat het geld minder lang rendeert. Bij uittreden op 55-jarige leeftijd betekent dat een uitkering van minder dan 20 procent op jaarbasis, bij uittreden op 60-jarige leeftijd rond de 40 procent.
8. Hoe staat het met de levensloopregeling?
In het nu lopende overleg wordt daarover niet gesproken, omdat een levensloopregeling deel gaat uitmaken van de sector-cao’s. Daarover moeten in alle overheids- en onderwijssectoren de onderhandelingen nog beginnen.
9. Is het nog mogelijk dat de hele zaak een jaar wordt uitgesteld?
Zoals het er nu uitziet: nee. Er zijn in enkele grote cao’s al afspraken gemaakt over nieuwe uittredingsregelingen.
10. Ik maak nu gebruik van deeltijdpensioen. Na 1 januari wil ik dat uitbreiden. Blijf ik dan onder dezelfde regeling vallen?
Nee, uw huidige deeltijdpensioen blijft ongewijzigd. Voor het deel dat u na 1 januari aanvullend wilt opnemen, zal de nieuwe regeling van toepassing zijn.
{kadertje}
Zie de website
Dit is het laatste nummer van het Onderwijsblad voor de zomervakantie. Tussen de bonden en de overheid wordt nog onderhandeld over de uittredingsmogelijkheden na dit jaar. De verschillen tussen de overlegpartners zijn groot, maar de verwachting is dat in juli een akkoord wordt bereikt. Op de website van de AOb zullen de nieuwste ontwikkelingen te lezen zijn (www.aob.nl).