blad nr 12
11-6-2005
auteur . Overige
Opinie

Het is nog nooit iemand gelukt een levend grassprietje te maken

‘Je mag niet discrimineren, behalve als het om christenen gaat. Dat is de indruk die het Onderwijsblad 11 bij mij achterlaat.’ En dat vindt godsdienstdocent drs. B.J.E. van Noort te gek, want zo is hij het niet gewend.

Een uitgebreid artikel in het blad over homoseksualiteit en islam is duidelijk met zorg geschreven omdat het een gevoelig onderwerp is. En terecht die zorg. Maar waar is die zorg als het gaat om het onderwerp schepping en evolutie? Kan er dan wel een loopje genomen worden met de nauwkeurigheid? Ik citeer een aantal foutieve (en daarmee mijns inziens discriminerende) opmerkingen en geef mijn reactie.
Op pagina 5 lees ik ‘Het scheppingsverhaal heet tegenwoordig Intelligent Design’. Dat is dus niet waar. Met ID wordt bedoeld dat er in veel biologische structuren sprake is van onherleidbare complexiteit. Bijvoorbeeld in de levende cel zitten ontzettend veel atomen, moleculen en genen en die moeten er allemaal zijn in de juiste volgorde en hoeveelheid, anders werkt die cel niet. Evolutietheorie zegt: Die zijn allemaal in de loop van miljoenen jaren ontstaan. ID zegt: Is dat zo? Als er iets van ontbreekt dan werkt het niet. Hoe zou het dan in miljoenen jaren ontwikkeld zijn? Dit is een raadselachtige vraag, die gesteld moet kunnen worden in modern onderwijs. Op dezelfde pagina lees ik ‘(ID) suggereert als oplossing voor alle witte plekken in de evolutieleer dat er toch iemand een masterplan had met de aarde’. Jammer is dat de schrijver spreekt van ‘alle witte plekken in de evolutieleer’ zonder ook maar een voorbeeld te geven. Wat ervan te denken dat het nog nooit iemand is gelukt in een laboratorium een levend grassprietje te maken uit de elementen? Dat is onder andere omdat het zo waanzinnig complex is in die cellen van dat grassprietje. Maar goed, ID beoogt niet de witte plekken ‘op te lossen’, want dat kan en wil ID niet, maar ID tracht die witte plekken te benoemen. Dat is iets wat in de evolutietheorie misschien net geen taboe is, maar het is zeker not done. Het oude creationisme zocht/zoekt vaak confrontatie vanuit de bijbel, ID gaat uit van de gemeenschappelijke observatie en wil van daaruit van gedachten wisselen en wetenschap bedrijven. Het accepteert de duiding van een aantal zaken als ‘masterplan’, van een god of een ander intelligent wezen. Verder gaat men in ID niet.
Dan de vraag van de webpeiling: Waar hoort het scheppingsverhaal thuis? Deze peiling gaat dus helemaal niet over ID. Natuurlijk hoort het scheppingsverhaal in de godsdienstles. De vraag had moeten zijn: Waar hoort ID thuis? In de biologieles, als variant naast de evolutietheorie. Of in de godsdienstles, als variant naast het scheppingsverhaal.

Slapen
Waar is de professionele aanpak in het Onderwijsblad als het gaat om een gevoelig onderwerp als schepping en evolutie? Als ik een bladzij omsla lees ik een tweede artikel, van hetzelfde laken en pak. Het begint al met de kop ‘Debat evolutieleer gepasseerd station’. In het artikel blijkt welgeteld één school bevraagd te zijn, het Rotterdamse Novacollege Slinge. Dit is een school voor openbaar onderwijs. Wedden dat er heel wat scholen zijn voor pc-onderwijs die daar iets genuanceerder over zullen denken? De mening van de locatiedirecteur schijnt in het artikel model te staan voor heel Nederland als hij vindt dat het voorstel van de Onderwijsminister botst met de scheiding van kerk en staat.
Sinds wanneer bepaalt de staat dat mensen geen intelligente vragen mogen stellen bij wetenschappelijke observaties? Bijvoorbeeld: waar zijn de reeksen van talloze tussenvormen in de fossiele wereld? Waarom hebben we van de homo habilis (beslissende tussenvorm tussen aap en mens) nog geen complete schedel gevonden? Als genetica wijst op een uitgekiend systeem voor voortplanting, waarom is er dan voor het systeem van evolutie geen uitgekiend systeem, maar werkt dat op mutaties, foutjes in de genen? En zo zijn er meer vragen te stellen. ID is er niet op uit om God aan de man te brengen, maar wil ruimte maken om intelligente vragen te mogen stellen over het wonder van het leven.
In dit tweede artikel wordt op een andere onverwachte manier met ID de kachel aangemaakt. Heette in het vorige artikel ID nog ‘het scheppingsverhaal’, hierin wordt het geheel foutief ‘intelligent voorwerp’ genoemd in plaats van ‘intelligent ontwerp’. Dan denk ik: jongens, waar zijn we nu helemaal mee bezig? Zat de redactie even te slapen of zijn we in onze cultuur zo gewend aan kotsen op christendom en alles wat daarbij hoort, dat we niet eens de moeite nemen om correcte informatie te verschaffen in een tijdschrift dat ook door veel christelijke docenten wordt gelezen? Als trouw lezer van het Onderwijsblad heb ik geen antwoord op de hiervoor gestelde vragen. Eigenlijk wil ik ook helemaal geen antwoord. Ik wil alleen vragen of u de volgende keer als het over dit onderwerp gaat een wat intelligenter design aan de dag wil leggen, zoals we dat gewend zijn.