- blad nr 12
- 11-6-2005
- auteur G. van der Mee
- Redactioneel
Zwarte scholen de dupe van nieuwe gewichtenregeling
Iedereen zegt het direct, óók voor autochtone achterstandskinderen is extra geld nodig. Alleen, waarom moet dat ten kostte gaan van scholen in de grote steden met veel achterstandsleerlingen?
De nieuwe gewichtenregeling was vorig jaar al aangekondigd, maar minister Van der Hoeven kwam eind mei met een uitwerking. Uit de hierbij afgedrukte kaart van Nederland blijkt dat er nogal wat scholen (590) 11,1 procent gekort worden op hun huidige budget. Bij elkaar is dat ongeveer 11 miljoen euro. De middelgrote gemeenten (1000 scholen) gaan er 4 miljoen op achteruit en de kleinere gemeenten (5.400 scholen) krijgen er 15 miljoen bij.
Hoe ziet de nieuwe gewichtenregeling er uit? Kinderen van ouders met maximaal lbo/vbo krijgen een ‘gewicht’ toegekend van 0,3. Kinderen van ouders met niet meer dan basisonderwijs krijgen een gewicht van 1,2. Een taaltoets moet uitwijzen of een leerling een zo grote taalachterstand heeft, dat het een gewicht krijgt van 2,4. Wanneer dat zo is, geldt het gewicht gedurende de eerste vier jaar van de basisschool. Daarna gaat de ondersteuning terug naar 1,2. Scholen kunnen voor maximaal 80 procent achterstandsleerlingen geld krijgen. Wie er meer heeft, heeft pech gehad. De drempel om voor extra geld in aanmerking te komen, wordt verlaagd van 9 naar 5 tot 6 procent. Dat betekent dat straks 54 procent van de scholen in aanmerking komt voor achterstandsgeld in plaats van de huidige 38 procent. Voor de invoering van de nieuwe gewichtenregeling is een overgangsregeling bedacht van drie jaar. Gemeenten krijgen 168 miljoen op jaarbasis voor het opzetten van schakelklassen en voor de voor- en vroegschoolse educatie.
Over de nieuwe schakelklassen, die leerlingen met een grote taalachterstand moeten begeleiden, stuurden elf gemeenten de minister al een brief. Een schakelklas moet precies binnen - van tevoren opgezette - rigide modellen passen. Vandaar dat de aanvragen van veel gemeenten werden afgewezen.
Onverstoorbaar
Volgens Liesbeth Verheggen, bestuurder van de AOb, gaat de minister, ondanks kritiek, onverstoorbaar door met haar beleid. Een meerderheid van de Kamer was tegen een kleutertoets. Die is nu veranderd in een taaltoets, maar dat geeft net zoveel rompslomp. “Wij zijn niet tegen andere criteria en we vinden ook dat autochtone leerlingen extra ondersteuning verdienen, maar dan blijft het de vraag waarom de minister zich niets aantrekt van het GION-onderzoek dat ze zelf heeft laten maken. Daarin staat bijvoorbeeld dat de opleiding van de ouders, plus hun land van herkomst, voldoende criteria zijn om de achterstand te bepalen.” De AOb vindt het daarnaast niet goed dat het andere achterstandengeld naar de gemeenten gaat, scholen worden op die manier weer gedegradeerd tot uitvoerders van opgelegd beleid.
In de brief van de minister staat een passage over de uitvoerbaarheid van de maatregel. Volgens de Cfi is het een groot risico om de gewichtenregeling al per 1 augustus 2006 in te laten gaan. Verheggen: “In die passage staat eigenlijk dat er helemaal niets meer gewijzigd mag worden omdat men anders in tijdnood komt.”
Volgens een woordvoerder van de G4 (vier grote steden) betekent de verschuiving van 15 miljoen op macroniveau misschien weinig, maar voor zwarte scholen die het straks met een kwart minder leraren moeten doen, zijn de gevolgen groot. “Scholen met autochtone achterstandsleerlingen merken er veel minder van. Ik denk dat de minister net zo goed dit bedrag erbij had kunnen leggen, in plaats van nu een verdeel- en heerssituatie te creëren. Uit het geld van het paasakkoord bijvoorbeeld had het makkelijk gehaald kunnen worden.”
Jan Gispen, voorzitter van het platform schoolbesturen van de G4, denkt dat de geschatte korting van 11 miljoen wel eens veel meer zou kunnen worden. “Er is nog niets bekend over die taaltoets. Ik denk dat er per school grote verschillen ontstaan.” Ook hij wil niet dat er een gevecht ontstaat tussen de stad en het platteland. “Dat is zeker niet waar we op uit zijn, wij vinden dat de minister dat geld gewoon moet bijpassen.” De besturen beraden zich nog op de acties die ze gaan voeren, dat geldt ook voor de AOb. Iedereen zal wel nadrukkelijk aanwezig zijn tijdens de behandeling op 23 juni in de Tweede Kamer. Op www.aob.nl staat het laatste nieuws over de acties. (GvdM)