• blad nr 8
  • 16-4-2005
  • auteur . Overige 
  • Redactioneel

Utrechts project Samen op Scholen succesvol 

Speciale lerarenopleidng voor beroepsonderwijs

Scholen zitten to springen om docenten die zijn opgeleid voor lesgeven in het beroeps¬onderwijs. In Utrecht is mede daarom een speciale opleiding tot docent vmbo en roc gestart onder de naam Samen op Scholen. De student krijgt zijn opleiding in een middelba¬re school. Het mes snijdt aan twee kanten: studenten leren zinvolle vaardigheden en de deelnemende scholen kunnen onderwijs op maat laten ontwikkelen.

Op de meeste lerarenopleidingen in Nederland worden duale leertrajecten aangeboden. Dat wil zeggen dat studenten vanaf het begin van hun opleiding werken op een school. Dat is met meer een stage waarbij zij vooral kijken en misschien ook een keer een lesje mogen geven. De studenten krijgen hun opleiding in de middelbare school. Ze leren van de leerlingen en niet alleen van een vak¬didacticus. De lerarenopleiding Archimedes in Utrecht heeft al haar vakken 'gedualiseerd'. De studenten gaan minimaal een dag per week naar een school. Elk jaar een andere schoolsoort, vmbo, roc of havo/vwo. Samen op Scholen gaat een stap verder. De opleiding wordt gegeven in Utrecht, maar de uitvoering vindt zoveel mogelijk plaats in de dagelijkse praktijk. Studenten zijn over meerdere dagen verspreid aan het werk in een vmbo-school. Een dag in de week komt een coach vanuit de Utrechtse opleiding naar hen toe. Ze bespreken de zaken die ze de afgelo¬pen week tegen zijn gekomen in een groepje met alle collega's-in-opleiding van die school. Een van de dagen is de opleidingsdag. In Utrecht vinden gemeenschappelijke studie¬dagen van alle collega's-in-opleiding plaats.

Mark Weijers is eerstejaars voltijdstudent economie en collega-in-opleiding bij het Kandinskycollege in Nijmegen. Later gaat hij nog naar het roc en bedrijven in de regio. Op de open dag waar het Samen op Scholen-pro¬gramma werd gepresenteerd, hoorde hij dat hij de keus had uit zeven vmbo-scholen die
wilden dienen als opleidingsschool. Hij moest daar zelf solliciteren en kon zich daarna inschrijven. "Ik kende her Kandinsky al omdat ik in de buurt woon. Het spreekt mij aan dat ze daar veel aan onderwijsvernieuwing doen. Nu is de school bezig domeingebieden to ontwikkelen. Ik heb de eer om mee to werken aan het domein mens en economie." Met die bijdrage verdient Weijers een deel van zijn studiepunten. Hij noemt het een project, Archimedes spreekt van een opdracht. Het is een taak die het zittende team van de school formuleerde. De collega¬in-opleiding kan ervan leren en de opleidingsschool kan profiteren. De student maakt een plan van aanpak, Archimedes geeft goed¬keuring en daarna worden criteria en toetswijze vastgelegd. Een toets kan bestaan uit een presentatie, een video of een schriftelijk verslag. Tot slot moeten de studenten de opdracht nabeschouwen en uiteindelijk deze vaardigheden kunnen toepassen op andere situaties.
De speciale opleiding tot vmbo-docent bestaat in Utrecht Binds dit jaar. Honderd studenten, die consequent collega-in-opleiding worden genoemd, doen mee. Zestig van hen zijn deeltijder of zij-instromer. Ze hebben vaak al een baan en komen naar Archimedes om hun bevoegdheid to halen. Ze worden begeleid door een opleidingsteam bestaande uit een coach op de werkplek, een schoolopleider die de zaken op de betreffende school regelt en een instituutscoach van Archimedes. "Elke school bepaalt zelf hoe de takenverdeling binnen dat team ligt. Zo benut je de mogelijkheden van bet team maximaal", zegt Jan Koot van Archimedes. De voordelen voor de deelnemende scholen zijn groot: ze hebben de mogelijkheid hun eigen onderwijs op maat to ontwikkelen. Ook zij n er meer mensen in het gebouw en meer harden in de les. Een nadeel is dat het de de sholen veel geld kost. Voor de studenten dit trouwens een voordeel, volgens Koot
de opleidingsscholen zullen iemand waar ze zo veel in hebben geinvesteerd, niet gauw laten gaan"
Een afgerond project van Weijers is het evalueren van een buitenschoolse leerplek die Kandinsky haar leerlingen zorg en welzijn aanbiedt. Samen met de vier andere collega's¬in-opleiding ontdekten ze dat de samenwerking tussen de vakleerkrachten en het betreffende verzorgingshuis niet optimaal was. Dat is daarna verbeterd. Zijn eerste project was het maken van een powerpointpresentatie over het Kandinskycollege. Daaruit maakte de opleiding op dat Weijers de schoolstructuur helemaal doorhad en het college kon er leerlingen mee werven op zijn open dag.
"In het begin had het programma wel wat opstartproblemen", zegt deeltijdstudent Carl Breedijk. "Ook de coaches waren nog zoekende, ze wisten met meteen hoe ze moesten beoordelen, hoeveel studiepunten ze konden toekennen." Breedijk komt uit het bedrijfsleven. "Na twintig jaar ict kwam de kriebel weer boven dat ik eigenlijk docent wilde worden. Ik begon bij de LOI en moest tien dagen stage lopen. Dat beviel mij en de school zo goed dat ik een baan van zestien lesuren kreeg aangeboden, mits ik mijn bevoegdheid alsnog haalde." Het Minkemacollege doet mee met het Samen op Scholen-project en Breedijk is daar heel tevreden over. "Ik kan werken aan zaken waar ik nog tekorten in heb. Vakinhoudelijke onderdelen bijvoorbeeld, of didactische. Ik heb een project gedaan over de oudergesprekken. lk heb er een plan voor ontworpen omdat ik er zelf wat moeite mee had om zo'n gesprek to voeren, maar ze wel heel belangrijk wind. Ik beschreef situaties die zich voor kunnen doen, bijvoorbeeld dat leerlingen of ouders opeens een collega afvallen." Nu ligt er op het Minkema een documentje met'tips voor tien-minuten¬gesprekken'.

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.