- blad nr 7
- 2-4-2005
- auteur G. van der Mee
- Redactioneel
Weinig geleerd
Beleidsmakers hebben weinig geleerd van fouten in het verleden bij grootschalige vernieuwingen, constateerde prof. Theo Bergen, hoogleraar onderwijskunde aan de Radbouduniversiteit Nijmegen. In zijn afscheidsrede stelde hij dat leraren wel gemotiveerd zijn om te vernieuwen, maar dat de condities waaronder alles gerealiseerd moet worden volstrekt onvoldoende zijn. Er is te weinig tijd, te weinig geld en vaak staat niet vast of de vernieuwingen ook echt verbeteringen zijn. De voorstellen zijn meestal nauwelijks wetenschappelijk onderbouwd.
Bergen uitte zijn kritiek op grond van tien jaar onderzoek naar de professionele ontwikkeling van leraren. Hij was sinds 1975 verbonden aan de lerarenopleiding, het Instituut voor leraar en school (ILS) van de universiteit. Onderwijsvernieuwingen zoals de basisvorming en het studiehuis werden gepresenteerd als verbeteringen, terwijl de doelen heel ambitieus en breed geformuleerd waren. Docenten krijgen dan al gauw de indruk dat het beleidsmakers niet zozeer te doen is om verbetering van de kwaliteit, maar om controle van bovenaf. Docenten die kritiek leverden, werden als conservatief en traditioneel in de hoek gezet. Volgens Bergen kunnen vernieuwingen het best doorgevoerd worden als zij aansluiten bij de eigen praktijk en werkroutines. Alleen wanneer er een beroep wordt gedaan op de professionele ervaring van docenten en zij meedenken over verbeteringen, kan er echt iets veranderen.