blad nr 6
19-3-2005
auteur . Overige
Column

Glad ijs

Met spanning werd in de afgelopen weken door leerlingen, scholen en soms ook gemeenten uitgezien naar de Cito-scores. Gemeenten? Ja, opmerkelijk. Zo is in de gemeente Utrecht door het gemeentebestuur met de scholen afgesproken dat voor de instroom in de theoretische leerweg van het vmbo, alle scholen de minimale score van 532 hanteren. Omliggende gemeenten zijn minder rigide en het negatieve effect is voorspelbaar. Andere gemeentebestuurders willen graag via de Cito-scores de kwaliteit van het onderwijs beoordelen. De onderwijswethouder als lokale inspecteur! En de gemeente Den Haag heeft met de scholen afgesproken dat zij allemaal de Cito-toets afnemen, zodat de gemeente de resultaten kan gebruiken bij het verdelen van de onderwijsachterstandsmiddelen.
De Cito-toets is er echter om de leerontwikkeling van kinderen te bepalen. Niet alleen in groep 8 maar als onderdeel van een totaal leerlingvolgsysteem. Vorig jaar nam de Kamercommissie Onderwijs kennis van de PIPS-methode die in Schotland wordt gebruikt. Ontwikkelaars en gebruikers drukten de Kamerleden op het hart een leerlingvolgsysteem niet te gebruiken voor het door de overheid bepalen van de kwaliteit van de school of het toedelen van budgetten. Dat leidt alleen maar tot strategisch gedrag en daardoor dreigt het onderwijskundige doel op de achtergrond te raken.
Gemeentebestuurders die via regels voor het gebruik van Cito-toetsen gemeentelijk onderwijsbeleid voeren, begeven zich op glad ijs. Zij moeten zich bewust zijn van de negatieve effecten van hun beleid. En, laat gemeentebestuurders vooral ook niet treden in de verantwoordelijkheid van de minister of van scholen. Scholen moeten vooral zelf bepalen hoe zij de Cito-toets gebruiken. Waarom de toets niet gebruiken waarvoor hij ook bedoeld is? Dus als onderwijsinstrument voor het schoolteam zelf, voor de interne kwaliteitszorg en als bijdrage aan een professioneel advies over het vervolgonderwijs. Niet meer en niet minder. Het zou goed zijn als schoolteams, schoolleiders, wethouders, ministers en Kamerleden dat voor ogen houden. Een dergelijke ontspannen benadering is voor zowel de leerlingen als hun ouders wel zo plezierig!