blad nr 6
19-3-2005
auteur T. van Haperen
Column

Leraren zijn niet zielig!

Even geleden, ik zit op de bank, blader wat in de krant, het journaal is voorbij, Netwerk begint en kijk daar, Marleen Barth vult het beeld. Ooit was zij onderwijsjournalist, daarna nam ze zitting in de Tweede Kamer. Studiehuis, vijftien vakken, vaardigheid aanleren met één les per week, lumpsum, schaalvergroting en managementimplosie, Barth stond aan het begin. Nu becommentarieert ze, vanuit haar nieuwe functie als voorzitter van een vakbond, de huidige stand van zaken in het onderwijs. Het lerarentekort is een tikkende tijdbom, het tijdstip vijf voor twaalf. Bij professioneel bestuurders bepaalt de functie kennelijk de opinie.
De gepresenteerde bewijslast verzwakt de zaak nog meer. Een lerares vertelt over haar burnout. Ze is jong, heeft een leven voor zich. Aan de midlife-ellende met grote existentiële vragen, is ze nog lang niet toe. Toch kijkt ze zwaarmoedig in de camera en vertelt monotoon over de uitzichtloosheid van haar situatie. Midden in de nacht komt ze zichzelf tegen, tijdens het ophangen van de was. Overdag heeft ze daar geen tijd voor, vanwege het corrigeren. Koop dan een wasdroger, schiet door mijn hoofd. Moet kunnen van twee salarissen. Hoewel, doe maar niet, dat helpt ook niks. Wij hebben er één, maar omdat ik liever corrigeer dan de was vouw, mik ik de schone kleren op een hoop, waardoor een soort van Alpenlandschap ontstaat. Vroeg in de ochtend met het hele gezin passende kleding vinden in dit Klein-Zwitserland, is een dagelijks terugkerende bron van huiselijke twist. Elke keer weer ben ik blij als de voordeur achter me in het slot valt. Volledig aangekleed naar mijn werk, het is een feest.
Ik zet de televisie uit, denk na… iedereen leeft onder druk, gelukkig maar, rust is ook zo dood… maar dat beeld, de leraar als zwakke broeder, het moet weg. Barth sjoemelt ook met de waarheid. Pijnlijk, want ouders en leerlingen prikken daar zo doorheen. Zij weten dat het wel meevalt met dat nakijken. Dankzij schoolbrede toetsweken daalt het aantal proefwerken en stijgt de lesuitval, net als de correctietijd. De werkdruk is ook het enige argument dat dit fenomeen rechtvaardigt. Want verder is het bizar, voor alle vakken en leerlingen, tegelijkertijd een week of vijf per jaar, alleen maar toetsen maken en niks leren.
Kijk, ik ben de eerste die beaamt dat er veel mis is in het onderwijs. Neem bijvoorbeeld de status van de leraar, die is binnen de organisatie laag. Ten strijde dus! Klassen te groot? De minister kan ons helpen met een landelijke prikkel. Alle groepen boven de 25 splitsen. Dat is toch een redelijke eis in een beschaafde kenniseconomie? Wie dat betaalt? De instellingen natuurlijk! Zet de bureaujongens voor de klas. Elke actie voor dit doel… ik ben erbij. Maar meehuilen met collegae die hun werk niet leuk vinden? Leraren zijn niet zielig! De historie bewijst het, meelijden heeft nog nooit iets opgeleverd! Wees sterk en kom in verzet!