• blad nr 2
  • 22-1-2005
  • auteur N. van Dam 
  • Vakwerk

 

Techna maakt orde houden overbodig

Ze loggen vaak groepsgewijs in, met z’n dertigen. Voor Hans Oostendorp en Johan Dekker het bewijs dat ergens in het land weer een klas werkt met hun website www.techna.nl. De site combineert techniek en natuurkunde/scheikunde op vmbo-niveau, zoals de leraren dat ook doen in hun lessen.

Normaal is het verboden met een jas aan door de gangen te lopen van het vmbo-gebouw van het Petrus Canisiuscollege in Alkmaar. Maar de docenten Hans Oostendorp en Johan Dekker hebben hun collega’s vast gewaarschuwd: binnenkort even geen straf, de leerlingen hebben hun jas nodig voor een test.
‘Hoe goed isoleert jouw winterjas?’ is een nieuwe proef die nog niet op hun website www.techna.nl staat. Eerst proberen de leraren of de meting van warmte-isolatie in een mouw goed aanslaat bij hun leerlingen (kaderberoeps, leerwegondersteunend of basisberoeps). Pas als dat het geval is, sluizen ze het experimentje door naar de site, die het afgelopen jaar zo’n 14.000 hits had.
Waarschijnlijk bezoeken veel meer mensen de site, want zegt Dekker: “Die 14.000 zijn de mensen die bij de openingspagina beginnen. Wie via de zoekmachine Google op bijvoorbeeld raket zoekt en de verwijzing naar techna kiest, wordt niet geregistreerd, omdat hij halverwege binnenkomt.”
Techna, ‘de site waar techniek en natuurkunde elkaar ontmoeten’, bevat zo’n tachtig presentaties over hoofdonderwerpen. Bij geluid bijvoorbeeld horen zoal: toonhoogte en frequentie, geluidsoverlast, de luidspreker en gevoeligheid van het gehoor. Daarnaast kan de bezoeker zo’n zeventig proeven aantreffen. Zoals voor elektriciteit: geleiding van metalen, spanningsmeting, parallelschakeling, vermogen meten, batterij maken en de potloodproef.

Robotje
Alles staat inmiddels op het interne netwerk, bovendien op cd’s. Dus de eigen leerlingen zitten niet tussen de 14.000 inloggers, althans zeker niet onder schooltijd. En ’s avonds waarschijnlijk evenmin, daarover maken deze leraren zich geen illusies. Dekker: “Ik weet niet of ze harder werken, maar de sfeer is in ieder geval honderd procent veranderd.” Ten goede wel te verstaan. Een stagiaire zei pas: “U doet eigenlijk niets aan orde.” Dat was scherp geobserveerd, want ordehandhaving is bij techna overbodig geworden. Een robotje in opbouw lag wekenlang op de werktafels zonder dat een fragiel onderdeel gestolen of kapot gemaakt werd. Een gedigitaliseerde tempometer, die rood of groen kleurt, houdt van elke individuele leerling de vorderingen bij.
Hoewel hun vak als ’nask’ op het rooster staat, houdt de school de term techna in ere. Sinds april is techna een soort schooltje in de school van twee enorme, ook nog geschakelde, praktijklokalen met elk een aanpalend theorielokaal. Oostendorp en Dekker zijn daar de hele week, met collega-leraren Ger Klaver en Daniel Wilkes de Souza en klassenassistent John Hoedjes. De bezetting is minimaal twee personeelsleden en maximaal desnoods, bij ziekte elders in het rooster, 120 leerlingen. Volgens het rooster komen 487 tweede-, derde- en vierdeklassers ten minste twee lesuren van vijftig minuten per week.

Meisje
Het begint allemaal in het schooljaar 1999-2000. In de voormalige lagere technische school hebben de meisjes hun intrede gedaan. Hans Oostendorp (handvaardigheid, tekenen en techniek) is mentor van de ‘allerverschrikkelijkste klas’ die Johan Dekker (natuur/scheikunde) ooit gehad heeft. De meiden tonen geen flut interesse, de jongens hebben plotseling ook bar weinig belangstelling en zijn net als de meiden vooral met de andere sekse bezig. Beide leraren bespreken de ene crisissituatie na de andere. Het klikt tussen hen, persoonlijk, maar ook in de analyse: “Als zij niet veranderen, moeten wij veranderen.”
En dus beginnen ze met z’n tweeën. Een bedelactie via internet levert een soort beamer op en ze zetten het lesboek om in powerpointpresentaties van zo’n tien minuten elk. En ze laten de domeinnaam www.techna.nl registreren.
“Een presentatie bevat het minimale wat een leerling moet weten. Daarom passen ze bij elke lesmethode”, vertelt Oostendorp. Hun eigen methode van les- en werkboek is niet afgeschaft, maar ze bekommeren zich er nauwelijks om. “De ervaring is dat onze leerlingen niet naar het lesboek kijken. In het werkboek vullen ze vaak in wat ze al weten, zinloos.”
De presentaties, die zelfstandig bekeken kunnen worden, slaan geweldig aan. Bewegende beelden op een scherm doen meer dan een saaie leraar voor de klas. “Als je op verschillende manieren informatie aanbiedt, bereik je een groot publiek, zeggen ze”, zegt Oostendorp. Hij is wars van poeha van welke aard dan ook. “De vakdidactiek volgen we niet zo.” Hij mailde, niet gehinderd door architectonische of bouwkennis, een tekening naar zijn locatiedirecteur tijdens de voorlaatste zomervakantie. Zó zouden de techna-lokalen er volgens hem moeten uitzien. Hij heeft werkelijk geen idee of geld een probleem was, zijn schets is gewoon uitgevoerd, nadat iemand met verstand van bouwzaken zich nog enkele malen had gemeld in verband met brand- en geluidsvoorschriften. “Op een gegeven moment zag ik ijzeren palen. Toen begreep ik dat de entresol die ik getekend had, ook gebouwd werd.”
Over de bestemming van die entresol was eigenlijk niet nagedacht, nu staan er planten. Binnenkort komt er een actionlab, de gesponsorde uitrusting voor een module mechanische techniek.

Zie voor meer informatie: www.techna.nl

Dit bericht delen:

© 2021 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.