• blad nr 2
  • 22-1-2005
  • auteur T. van Haperen 
  • Column

 

Seks en school

Een leraar van 43 jaar heeft een relatie met een leerlinge van veertien. Volgens het persbericht speelt het al even. Inmiddels is de ontslagprocedure ingezet en aangifte gedaan bij de politie. Het meisje is verhuisd, de leraar weer op vrije voeten.
Op basis van deze informatie lijkt de schoolleiding juist te handelen. Seks met minderjarigen onder de zestien is strafbaar. Bovendien is de machtsrelatie tussen leraar en leerling ongelijk. In de VS heet dit sexual abuse… a carreerkiller. Een lerares uit Seattle gaat achter tralies vanwege haar relatie met een dertienjarige leerling. In een BBC-documentaire spreekt ze van oprechte verliefdheid. Na 7,5 jaar gevangenschap komt ze vrij, onder voorwaarde dat ze haar inmiddels volwassen geliefde niet meer ontmoet. Even later worden ze samen betrapt in een auto en volgt opnieuw hechtenis.
In Nederland doen we dat anders, met meer begrip. Hoe dat kan gaan, is te lezen in de roman Hajar en Daan*. Leraar Daan en leerling Hajar krijgen een gepassioneerde liefdesrelatie. Het verhaal draait om de botsing tussen het hedonisme van de autochtone leraar en de religieuze achtergrond van de leerlinge. De machtsongelijkheid, het strafbare element, speelt eigenlijk niet. De schoolleider en collegae waarschuwen wel, maar leggen het paar weinig in de weg. School als toonbeeld van tolerantie.
Zo gaat het natuurlijk niet altijd. Een roman is geen realiteit. Daarin kunnen de dilemma’s knap lastig zijn. Stel een docentencoach van vijftig krijgt een relatie met een stagiaire van twintig. De machtsverhouding is ongelijk, het geroddel zal niet mis zijn, toch mag het waarschijnlijk. Maar hoe zit het dan met de docent van begin twintig en de vroegrijpe leerlinge van zeventien? Waar ligt de grens? Bij de leeftijd? Of zijn alle minder gangbare uitingen van seksualiteit bedreigend voor een opvoedingsinstituut?
Daar lijkt het soms wel op. Een administratief medewerkster in Lelystad is te zien in nietsverhullende foto's en filmpjes op haar eigen pornosite. Zij krijgt ontslag. Haar man, docent Duits op dezelfde school, beheert de site, stopt daarmee en is geschorst. De vrouw ziet geen leerlingen, deelt in haar eigen tijd intieme activiteiten met de rest van de wereld… so what? Dat de carrière van haar man wordt geknakt, is helemaal dubieus. Zet deze leraar naast de ex-wethouder van Amsterdam. Regelmatig prostitutiebezoek bezorgt hem even terugslag. Momenteel werkt hij als gerespecteerd opinieleider aan zijn comeback. De huisarts is wekelijks op televisie te zien. Zijn seksueel deviant gedrag belemmert hem op geen enkele wijze. En dan zou een leraar geen Duits kunnen geven, omdat zijn vrouw gênant staat afgebeeld op internet?
De Amerikaanse duidelijkheid is misschien onwenselijk, maar de vage Nederlandse moraal helpt evenmin. Seks is overal, ook in het onderwijs. Zonder heldere nationale afspraken zijn leraren, leerlingen en ouders overgeleverd aan de persoonlijke grillen van schoolleiders. Is het onderhand niet tijd voor een convenant? Protocol? Of toch maar liever een wet?

*Hajar en Daan is een prachtig boek van Robert Anker, uitgegeven bij Querido.

Dit bericht delen:

© 2021 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.