• blad nr 22
  • 18-12-2004
  • auteur T. Snel 
  • Redactioneel

 

Thrillers voor onder de kerstboom

Een directeur van een basisschool wordt beschuldigd van seksueel misbruik. Een docent sterft na een schoolfeest. Een medewerkster van een asielzoekersschool komt haar jeugdliefde tegen wat tot bizarre toestanden leidt. Ook een leraar basisonderwijs ontmoet een oude bekende, die dingen van hem weet die beter verborgen kunne blijven. En in alle vier verhalen vallen doden. Voor wie zich wil ontspannen in de kerstvakantie: lees eens een onderwijsthriller.

Onderwijs is ‘hot’, in elk geval als uitgangspunt voor een spannend verhaal. De afgelopen maanden zagen maar liefst vier onderwijsthrillers het licht. De moord op de Haagse docent Hans van Wieren kan niet de aanleiding zijn, want de manuscripten lagen waarschijnlijk al voor deze gebeurtenis bij de uitgever. Zat er misschien te weinig spanning in het onderwijs en probeerden de auteurs die erin te brengen via de thriller?
René Appel, die meerdere psychologische thrillers op zijn naam heeft staan, laat basisschooldirecteur Frank Eggers figureren als hoofdpersoon in zijn boek Misbruik wordt gestraft. Nadat Eggers op dramatische wijze een zoon heeft verloren, komt er na veel ellende ook nog eens een eind aan zijn huwelijk. Met pijn en moeite weet hij redelijk een leven alleen op te bouwen. De relatie met zijn enig overgebleven kind, een dochter, is zeer problematisch. De school geeft structuur in het leven van Eggers. Hij stort zich dan ook volledig op het werk. Leerlingen, ouders en leerkrachten zijn tevreden over hem. Maar dan wordt hij beschuldigd van seksueel misbruik, dat in een ver verleden zou hebben plaatsgevonden. Geheimhouding van de beschuldigingen blijkt onmogelijk omdat hij keer op keer naar het politiebureau moet voor verhoor. Vrijwel iedereen keert zich tegen hem en zijn werk als directeur is zo goed als onmogelijk geworden. Eggers ziet zijn hele leven kapot gaan, maar wil dit niet laten gebeuren. Hij gaat wroeten in het verleden om de waarheid boven tafel te krijgen. Maar wat is de waarheid?

Vermoord
John Brosens, die van huis uit docent Engels is en auteur van schoolboeken, heeft zijn eerste onderwijsthriller de titel Jacht op de jager gegeven. Vic van Diest, die docent is op een school voor voortgezet onderwijs, wordt na afloop van het Halloweenfeest op weg naar huis vermoord. Van Diest staat bekend als rokkenjager en was de minnaar van de vrouw van een collega. Bovendien zet hij collega’s te kakken die de kantjes ervan aflopen en heeft vijanden onder leerlingen omdat die door zijn toedoen zijn gezakt. Met zijn vriend, onderzoeksjournalist Tom Riekamp, heeft hij een fraudezaak ontdekt die na publicatie tot de val van een minister zou kunnen leiden. Voldoende aanleidingen om hem naar een andere wereld te helpen, meent de politie. Na de dood van Van Diest wordt Riekamp achtervolgd en bedreigd. Ondanks zijn angst dat hij het volgende slachtoffer kan zijn, zet hij de speurtocht naar de moordenaar van zijn vriend voort.
John Brosens is twee jaar geleden gestopt met lesgeven om te kunnen schrijven. Er is zoveel mis in het onderwijs, meent hij, dat hij er de komende jaren nog wel tien thrillers mee kan vullen. Zijn thriller geeft een kijkje achter de schermen van het voortgezet onderwijs. Brosens gebruikt een bestaande school in zijn boek, omdat hij vindt dat de details in het boek moeten kloppen. Ook ‘leent’ hij karaktereigenschappen, typische uitspraken en gewoonten van ex-collega’s.
Het uur Z van Guido van der Kroef is een psychologische thriller, die zich afspeelt in het basisonderwijs. Chris Muntdam geeft les in groep zes. Hij heeft het goed naar zijn voor de klas, maar als hij gevraagd wordt adjunct-directeur te worden, dan heeft hij daar direct oren naar.
Muntdam krijgt een nieuwe leerling in de klas en kent haar moeder Jessica uit zijn studententijd waarin een aantal nare dingen zijn gebeurd. Die ervaringen hebben er toe geleid dat hij geruime tijd is opgenomen in een psychiatrische instelling, maar dat heeft hij altijd verzwegen. Niet alleen op school, maar ook voor zijn vrouw. Muntdam gaat direct uitzoeken waar Jessica woont en gaat vrijwel dagelijks die kant weer op met zijn fiets. Hij wil zien te achterhalen wat die periode voor haar heeft betekend en of ze nog denkt aan het uur Z, een moment om elkaar weer te ontmoeten in de nabije toekomst. Zo hebben ze dat vroeger samen afgesproken.
Als Muntdam ontdekt dat er iemand aan het graven is in zijn verleden, verdenkt hij een collega die hem de functie van adjunct niet gunt. Muntdam neemt de touwtjes in handen om erger te voorkomen, maar komt in grote problemen. Er vallen zelfs doden, maar hij vertrouwt er op dat hij goed uit de strijd komt. Dat is hem eerder in zijn leven ten slotte ook gelukt.

Asielzoekers
De literaire thriller van Annemarie van Gelder speelt zich af op een asielzoekersschool. Van Gelder heeft als lerares Nederlands gewerkt in een internationale schakelklas. Het was een van de indrukwekkendste perioden in haar leven. Ze besloot haar ervaringen met deze leerlingen te verwerken in een boek.
In De wenskinderen komt Emma, die lesgeeft op een school voor jonge asielzoekers, haar jeugdliefde Melchior tegen. Plotseling ziet ze hem lopen in de stad waar ze woont en ze is totaal van de kaart. Ze was vroeger idolaat van Melchior, die een goede vriend van haar vader was, maar hij heeft haar ook heel ongelukkig gemaakt. Emma staat vaak te dagdromen voor de klas, de leerlingen merken dat ze verandert en dat ze vaak niet gelukkig is. Na schooltijd haast Emma zich naar de stad in de hoop dat ze Melchior weer tegenkomt. Ze onttrekt zich aan vergaderingen om maar extra tijd te hebben om hem te vinden. Ze realiseert zich steeds meer dat haar herinneringen van vroeger niet kloppen en ze wil de waarheid achterhalen. Haar leerlingen achtervolgen haar dag in dag uit en willen haar beschermen. Niemand mag hun juf kwaad doen. Als ze uiteindelijk de waarheid heeft achterhaald en daar vrede mee heeft, krijgt het verhaal toch nog een bizarre wending.
Een bizar en onverwacht einde hebben alle vier de thrillers. Tot op de laatste pagina’s blijven ze spannend.

{Kaders}

‘Ik weet zeker dat hij me zal killen. De alcohol maakt hem agressief en roekeloos. Als ik nu niets doe, is het te laat. ‘Pas op, een hert!’ schreeuw ik mijn longen uit mijn lijf. ‘Wat!’ Verwilderd kijkt hij door de voorruit. Het zakmes valt op de grond.’ Uit: Het uur Z, Guido van der Kroef, uitgeverij Ellessy, ISBN 9076968381.

‘Ze pakt haar dagboek en scheurt alle bladzijden er een voor een uit. Bij de gewraakte pagina met dronkemanspraat en vijf keer het woord ‘haat’ wacht ze even. Dan gooit ze hem weg. Het vuur is gretig, het papier is oud en droog en brandt snel. Ze weet het nu, niemand hoeft het ooit nog te lezen.’
Uit: De wenskinderen, Annemarie van Gelder, uitgeverij Sijthoff, ISBN 9024551420.

‘Tom hield de diskette met het zwartboek kort aan zijn lippen. ‘Ik schijt in mijn boek van angst, Vic’, zei hij zacht, ‘maar ik doe het toch! We zullen ze krijgen!” Hij schoof de diskette in de computer, tikte de gegevens in en drukte op zenden.’
Uit: Jacht op de jager, John Brosens, uitgeverij Ellessy, ISBN 9076968314.

‘Frank kwam uit zijn stoel, liep met stijve, bijna mechanische passen naar de ingang en deed de grote buitendeur open. Er stonden al wat ouders en kinderen op het schoolplein. Hij hoorde kinderstemmen, zag een paar meisjes met een springtouw, jongetjes met een voetbal, maar plotseling was het stil. Waarom keken ze allemaal zijn kant op, er was toch niets te zien?’
Uit: Misbruik wordt gestraft, René Appel, uitgeverij Prometheus, ISBN 9044603868.


Lezers van het Onderwijsblad kunnen de onderwijsthrillers met korting aanschaffen. Zie hiervoor de bonnen op pagina 50.

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.