blad nr 19
6-11-2004
auteur . Lachesis
Column

De heilige graal

Michael wil niets weten. Nergens over. De Egyptenaren, de Romeinen, de topografische ligging van steden, rivieren, meren, het verveelt hem tot op het bot. Hij gaapt, suft, priegelt eens wat in een schrift en sloft om de haverklap naar het toilet. Hij leeft pas op als het drie uur is.
Dave daarentegen wil alles weten. Overal over. De Egyptenaren, de Romeinen, de topografische ligging van steden, rivieren, meren, het boeit hem zeer. Hij hangt aan mijn lippen, tuurt fervent in atlassen en neemt regelmatig aanvullend informatie mee uit de bibliotheek. Dave beschikt over de heilige graal: intrinsieke motivatie. Al sinds lang zijn onderwijsgevenden op zoek naar deze graal. Veel ouders denken dat heden ten dage deze schat vooral op Iederwijsscholen te vinden is.
Ook op hogescholen is men naarstig op zoek naar de bron van het innerlijke leren. Om die reden heeft men talloze competenties opgesteld. Competenties die studenten kunnen behalen door het stellen van de juiste leervragen en het bewandelen van het juiste pad. Deze leervragen dienen uit henzelf te komen. Op papier is de weg geheel geformaliseerd. Nu alleen die leervragen nog.
Maartje zit op de pabo omdat ze toch wat moest. Ze vindt de theorie niet moeilijk, haar stages zijn niet spectaculair maar wel voldoende. Ze vraagt zich zelden af waarom de dingen gaan zoals ze gaan. Ze wil precies weten wat ze moet doen om het diploma te behalen. Als dat het stellen van leervragen is dan wil ze mij best een plezier doen. Een bespiegeling hier, een overdenking daar. Is het zo goed mevrouw? Anne daarentegen zit op de pabo omdat ze dolgraag met kinderen werkt. Ze studeert hard om de theorie onder de knie te krijgen maar excelleert in de stage. Ze is uitermate geboeid door wat kinderen beweegt. Ze vraagt zich bij alles af waarom de dingen gaan zoals ze gaan. Dat doet ze uit zichzelf. Dat zou ze ook doen als ik er niet om vroeg. Anne is de student die de innoverende pabo voor ogen staat. Zo moet de leerkracht van de toekomst eruitzien. Het probleem is echter dat er veel meer Maartje’s zijn dan Anne’s. De heilige graal komt niet op afroep.
Iemand die werkelijk intrinsiek gemotiveerd is volgt maar zelden de weg die je voor hem of haar uitstippelt. Je kunt niet zeggen: dit is het doel, zoek de weg ernaartoe en zorg ervoor dat je dat ook echt zelf wilt. Scholen kunnen niet anders dan extrinsieke doelen stellen en hopen dat iemand daar vanuit zichzelf naar toe wil werken. De graal laat zich niet opeisen.
Het enige dat leerkrachten en docenten wel kunnen doen is laten zien dat ze zelf de graal al hebben. Enthousiasme kweken. Verwondering wekken. Uit alles laten blijken dat ze een grote liefde koesteren voor het verkrijgen van kennis en het opdoen van ervaring. Daarna rest hen niets anders dan de hoop. Daar waar geen of weinig hoop is, zie de Michaels en de Maartjes, volstaan extrinsieke doelen. De waarheid omtrent iedere zoektocht is namelijk al heel oud: jij bent het niet die de graal vindt, de graal vindt jou!

www.columnsvanlachesis.nl