blad nr 19
6-11-2004
auteur G. van der Mee
Redactioneel

Oud recept voor nieuwe leerling

Het oude recept van de mammoetwet moet voor de langzamere allochtone leerling weer tot de mogelijkheden gaan behoren. Dat staat in het SCP-rapport ‘In het zicht van de toekomst’. Tevens spreekt het SCP zijn vrees uit over het niveau van de leraar.

De efficiëntiedrang in het onderwijs, waardoor het steeds moeilijker wordt om opleidingen te stapelen, is funest voor allochtone jongeren. Dat schrijft het Sociaal en cultureel planbureau in het rapport ‘In het zicht van de toekomst’, waarin het SCP zijn visie geeft op de ontwikkelingen tot 2020. Volgens de opstellers zouden allochtone jongeren, net als de autochtone arbeiderskinderen dertig jaar geleden, de mogelijkheid moeten krijgen om langer over hun opleiding te doen. Het planbureau denkt dat het oude recept van de mammoetwet weer uit de kast moet worden gehaald. Dit keer in de vorm van extra leer- en onderwijstijd aan het eind van de basisschool en het begin van de basisvorming. Op die manier kan de schoolkeuze enigszins uitgesteld worden.
De inhoud van het leraarschap verandert in een rap tempo en dat is niet altijd gunstig voor de aantrekkingskracht van het beroep, vindt het SCP. De contacttijd met leerlingen is afgenomen ten gunste van overleg-, begeleidings-, en vergadertijd. Daarnaast is er sprake van een daling van het gemiddelde opleidingsniveau van onderwijsgevend personeel. Steeds vaker maken de in de wet vastgelegde bevoegdheidseisen plaats voor door de school geformuleerde bekwaamheidseisen. Dit heeft onder andere te maken met het lerarentekort, waardoor allerlei mensen buiten de opleidingen om worden aangesteld.
In een slotbeschouwing bij het onderwijshoofdstuk vraagt het SCP zich af of het onderwijs niet te snel meegaat met de trend om het leerproces te stellen boven de leerstof: ‘De vrijetijdsbesteding van de jeugd leert dat de onderlinge verschillen tussen kinderen en jongeren groot zijn. De vraag of het onderwijs niet wat meer tegendruk moet geven, komt in de regel pas aan de orde op het moment dat de ongewenste effecten van de verschillende maatschappelijke trends hinderlijk worden.’
In 2020 wil de helft van de bevolking geen aparte rooms-katholieke, protestants-christelijke of islamitische scholen meer, maar dat biedt onvoldoende draagvlak om artikel 23 van de grondwet te wijzigen, aldus het SCP.