blad nr 11
2-6-2001
auteur D. van 't Erve
Dossier

Eerstegraads

Wanneer heeft een eerstegrader in het voortgezet onderwijs recht op schaal 12? Met de invoering van de Hos in 1985 is het aantal schaal 12-functies in het voortgezet onderwijs beperkt. Niet langer werd iedereen met een eerstegraads bevoegdheid in 12 ingeschaald. Om hiervoor in aanmerking te komen als er een vacature is - moet de docent in elk geval voor ten minste vijftig procent op eerstegraads niveau lesgeven. Veel eerstegraders werken nu, weliswaar onder de noemer tijdelijk, vaak meer dan vijftig procent in de bovenbouw en worden volgens schaal 10 betaald. Bij de rechtbank maken deze werknemers bijna nooit een kans. De rechters oordelen vaak dat de docent van tevoren wist dat hij volgens schaal 10 zou worden betaald. Als hij dat niet wilde had hij de baan maar niet moeten accepteren.
Onlangs oordeelde de rechtbank in Den Haag voor de eerste keer anders. Eerstegrader G. werkt sinds 1991 fulltime als docent op een openbare school voor voortgezet onderwijs en is ingeschaald in 10. Als zij gedurende twee schooljaren meer dan vijftig procent in de bovenbouw lesgeeft, vraagt ze de werkgever om volgens schaal 12 te worden uitbetaald. De werkgever wijst het verzoek van de hand, verklaart het bezwaar ongegrond en G. gaat in beroep bij de rechtbank.
Een hogere inschaling is volgens de werkgever alleen terecht als er sprake is van structurele taakverzwaring, maar dat is bij G. niet het geval. De docenten op haar school verdelen de lessen jaarlijks onderling. Er bestond geen enkele noodzaak om G. met overwegend lessen in de bovenbouw te belasten, zij heeft daarmee zelf ingestemd. Daarnaast is G. met ingang van schooljaar 1999/2000 weer werkzaamheden op schaal 10-niveau gaan verrichten. Bovendien heeft zij sinds het begin voornamelijk op dat niveau lesgegeven. G. brengt er tegenin dat zij altijd rond de veertig procent en de laatste jaren meer dan vijftig procent heeft lesgegeven op eerstegraads niveau.
Volgens de cao-vo kan zonder voorafgaand ontslag voor de werknemer geen andere functie gelden dan de functie waarin hij is benoemd. Tenzij met de werknemer is overeengekomen dat de functie een tijdelijk karakter heeft en ook de schaal slechts tijdelijk zal gelden. De rechter meent dat de feitelijk opgedragen functie een schaal 12-functie is. Dat de verdeling van de lesuren door onderling overleg tussen docenten totstandkomt, verandert hier niets aan. Dit gebeurde met medeweten en goedkeuring van de werkgever. G. was niet verplicht om in 1997 een schaal 12-functie te accepteren en daarna weer een schaal 10-functie. Maar volgens de rechter heeft zij Œdaarin berust door beide malen geen bezwaar te maken en volgens het rooster te werkeną. Haar verzoek om volgens schaal 12 te worden uitbetaald deed ze toen ze daadwerkelijk op dat niveau werkzaam was. Het had, aldus de rechter, dus niet mogen worden afgewezen. De werkgever moet een nieuw besluit nemen, de functie herwaarderen en in elk geval vanaf de datum van het verzoek de schaal 12 daaraan verbinden.
Met deze uitspraak is nog lang niet gezegd dat nu alle eerstegraders die meer dan vijftig procent op schaal 12-niveau werken, ook daarnaar betaald moeten krijgen. Volgens de juridische dienst van de AOb is het een eerste stap.