Deltioncollege wint prijs voor terugdringen ziekteverzuim

Het Deltioncollege in Zwolle heeft vorige maand de ŒKroon op het werk¹ gewonnen. Deze prijs, waarnaar ruim honderd bedrijven en instellingen meedongen, wordt jaarlijks uitgereikt aan een organisatie die het ziekteverzuim terugdringt en gehandicapten binnenboord houdt. ŒIn de wao belanden is voor een medewerker een persoonlijk drama en kost de school handenvol geld.¹

Op de dag dat het nieuwe schooljaar begon kreeg Mor Grefhorst een drukkend gevoel op zijn borst. De docent sociale vaardigheden aan het Deltioncollege in Zwolle bracht zijn leerlingen onder bij een collega, stapte in zijn auto en reed naar huis. De huisarts stuurde hem diezelfde middag nog door naar het ziekenhuis, waar een vernauwing van de bloedvaten in Grefhorsts hart werd geconstateerd en hij meteen werd gedotterd.
De artsen adviseerden Grefhorst om na de operatie zeker een week thuis te blijven. Maar wanneer het moment precies gekomen zou zijn om weer aan het werk te gaan, vertelden de doktoren niet. ³In feite word je aan jezelf overgelaten.²
Grefhorst had geen zin om maanden achter de geraniums te zitten, ging snel weer aan de slag en dat viel behoorlijk tegen. ³Ik had psychisch een enorme tik gehad. Zó ben je kerngezond ik sport veel en zó heb je een behoorlijk ernstige hartkwaal. Ik merkte op school dat ik nog teveel met mezelf bezig was. En dat kan niet, want je moet jezelf toch géven in het onderwijs.² Waarna hij aanklopte bij het bureau personeelszorg van het Deltioncollege.
Met dat bureau, dat onder andere ondersteuning biedt aan medewerkers die dreigen vast te lopen, heeft het Deltioncollege onlangs de prijs ŒKroon op het werk¹ gewonnen. Deze prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan een organisatie die het ziekteverzuim terugdringt en gehandicapten binnenboord houdt. Het Deltion werd vorige maand uit ruim honderd bedrijven en organisaties als winnaar gekozen door een jury met onder andere staatssecretaris Hoogervorst van Sociale Zaken en Lodewijk de Waal, voorzitter van de FNV.

Op de tenen
De basis voor het prijswinnende beleid van het Deltion werd in 1999 gelegd, toen deze school besloot om werk te maken van de reïntegratie van gehandicapten en het bestrijden van ziekteverzuim. Dat verzuim lag bij het Deltion destijds al onder het landelijke gemiddelde - 4,9 procent tegen een gemiddelde van 5,5 procent in de hele bve-sector maar kostte nog altijd kapitalen. Want een werkgever is verplicht om gedurende het eerste jaar ziekteverzuim het salaris van de zieke uit eigen zak te betalen en moet daarbovenop een vervanger aanstellen. ³Een docent kost een ton per jaar², zegt Henk Likkel, arbeidsdeskundige van het Deltion. ³En een vervanger niet veel minder.²
Als een zieke werknemer aan het einde van het eerste verzuimjaar niet beter is zijn de rapen helemáál gaar. Want dan belandt de werknemer in de wao en die uitkering moet de school ook nog eens vijf jaar lang uit eigen zak betalen. Bovendien krijgt de werkgever een boete. ³Men had hier op het Deltion geen flauw benul van die kosten², vertelt Likkel. ³Toen ik hier in 1999 werd binnengehaald, heb ik uitgerekend dat iedere gulden wao voor een ex-medewerker ons één gulden en drieëndertig cent kostte. En dat vijf jaar lang. Dat was even schrikken.²
Afgezien van de kosten voor de school is het natuurlijk ook voor de medewerkers een persoonlijk drama om in de wao te belanden. Ik kom niemand tegen die graag arbeidsongeschikt wordt verklaard², zegt Likkel. Maar toch kwam het aan het Deltion regelmatig voor dat oudere medewerkers die de werkdruk niet langer konden dragen, in de wao belandden. Vaak zelfs maar een paar jaar voordat ze met fpu zouden gaan. Likkel: ³Als je voorkomt dat die mensen afgekeurd worden, bijvoorbeeld door ze aangepaste taken te geven, snijdt het mes aan twee kanten. De school bespaart tonnen aan wao-uitkeringen en de medewerkers kunnen hun loopbaan in het onderwijs prettig afronden.²
Om het ziekteverzuim en de instroom in de wao terug te dringen geeft het bureau personeelszorg, dat drie medewerkers telt, onder andere trainingen Œverzuimbeheersing¹ aan de leidinggevenden binnen het Deltion. ³Het is heel belangrijk dat je als leidinggevende je medewerkers persoonlijke aandacht geeft², verklaart Carola Albers, manager personeelszorg. ³En leidinggevenden moeten vaak leren hoe in te spelen op het functioneren van hun medewerkers. Hoe signaleer je dat iemand op zijn tenen loopt en durf je dat bespreekbaar te maken?²
Verder is het van belang dat de wao niet gebruikt wordt als afvalbak van mensen die het bij het Deltion niet meer naar hun zin hebben. ³Als iemand niet meer geschikt is voor zijn functie, moet je gaan praten over zijn vertrek uit deze organisatie², zegt Likkel. ³Het was vroeger wat te gemakkelijk om dan maar de wao in te gaan.²

Subsidie
Om het ziekteverzuim terug te dringen verzorgt het bureau personeelszorg verder onder andere werkplekonderzoeken, bijvoorbeeld om rsi van individuele medewerkers te voorkomen. En de persoonlijke begeleiding die het bureau biedt aan medewerkers is inmiddels breed bekend binnen het roc. Albers: ³Medewerkers komen via de arbo-arts, via hun leidinggevende of uit zichzelf naar ons toe. We hebben behoorlijk wat mond-tot-mondreclame gekregen.²
Zo nodig spant het bureau zich ook in om, samen met betrokkenen, binnen de instelling ander werk te zoeken. Zo werd een cateringmedewerker die last van haar arm kreeg, omgeschoold tot medewerker van het open-leercentrum. Albers: ³Zij moest daar heel veel voor doen, onder andere leren omgaan met computers. En het leuke is dat zij het nu prima doet.² Voor een leraar die last kreeg van een hernia werd een sta-hulp geregeld, waarmee de betrokkene letterlijk - voor de klas kan blijven staan.
Naast het bestrijden van ziekteverzuim en wao-instroom haalt het Deltion ook mensen uit die wao: er worden ieder jaar zo¹n vier gehandicapten in dienst genomen. Zo is een scheepswerktuigkundige die door een val in zijn schip een rugafwijking opliep, aangesteld als docent zeevaart. Dat aannemen van gehandicapten gebeurt beslist niet uit filantropische overwegingen, het gaat volgens Likkel en Albers vaak om zeer gemotiveerde mensen die met wat aanpassingen van hun werkplek prima functioneren.
Om de aanpassingen en eventuele coaching en opleidingen voor de gehandicapten te betalen is er doorgaans subsidie beschikbaar. Al moet je als werkgever daar wel de weg voor weten. ³Vorig jaar ontvingen we zo¹n 250.000 gulden subsidie², vertelt Likkel. ³Vroeger was dat veel minder. De subsidie kwam vaak niet binnen, ook al hadden we het aangevraagd, of andersom: dan kregen we subsidie en wist onze afdeling financiën niet waar het geld binnen de school naar toe moest.² Verder krijgen werkgevers die meer dan vijf procent gehandicapten in dienst hebben de volledige wao-premie voor die betrokkenen terug. En dat scheelt het Deltion twee ton per jaar.

Minder ziekte
Veel werkgevers klagen dat ze bij het bestrijden van het ziekteverzuim en de reïntegratie van wao¹ers weinig hulp krijgen van arbo-diensten en de uvi¹s, de voormalige bedrijfsverenigingen. Het Deltion heeft daar geen last van, want het bureau personeelszorg heeft de laatste jaren veel tijd geïnvesteerd in persoonlijk contact met de directeur van de Arbo-unie en met de bedrijfsarts. Verder is Likkel afkomstig van de Uszo, de uvi voor het onderwijs, waar hij nog veel contacten heeft.
Door de inspanningen van het Deltion is het ziekteverzuim het afgelopen jaar gedaald van 4,9 naar 4,5 procent. En dat kan nog lager, denkt Likkel. Op een van de afdelingen van Deltion loopt daarom een pilot waarbij de leidinggevenden tot Œregisseurs¹ van het verzuim- en reïntegratieproces worden benoemd. Zo hebben die leidinggevenden een beslisboom gekregen waarmee ze kunnen inschatten hoe ernstig en langdurig een ziekmelding van een medewerker zal zijn. Het automatisme dat er pas na drie weken ziekte contact wordt opgenomen met de bedrijfsarts wordt hiermee losgelaten. Likkel: ³Als iemand een galblaasoperatie heeft gehad, heeft het sowieso niet veel zin om hem naar de bedrijfsarts te sturen. Aan de andere kant hoef je bij een burn-out echt niet eerst drie weken te wachten.²
Docent Mor Grefhorst is weer bijna fulltime aan het werk. Hij zit nog voor vijftien procent in de wao, maar na de zomervakantie gaat hij er weer volledig tegenaan. Alleen wel anders dan vroeger, want hij is door de begeleiding van het bureau personeelszorg veel over zichzelf te weten gekomen. ³Ik geef graag les maar ik pot te veel zaken op. Ik ben ook erg perfectionistisch, maar heb nu geleerd om grenzen te stellen: het hoeft niet altijd perfect te zijn. Zonder die begeleiding was ik misschien in de wao beland.²